ชั้นหนังสือ : เรื่องสั้น| A CHRISTMAS MEMORY |
| Truman Capote |
ลองนึกถึงเช้าในปลายเดือนพฤศจิกายน การมาเยือนของเช้าในฤดูหนาวเมื่อยี่สิบกว่าปีก่อน นึกถึงครัวของบ้านหลังเก่าในเมืองชนบท เตาไฟสีดำใหญ่โตเป็นส่วนสำคัญของครัว แต่ก็ยังมีโต๊ะกลมใหญ่ มีเตาผิงกับเก้าอี้โยกสองตัวตั้งอยู่หน้าเตาผิง ในวันนี้ เตาผิงจะได้เริ่มต้นการคำรามตามเทศกาลของมันแล้ว ผู้หญิงผมขาวโพลนยืนที่หน้าต่างครัว เธอใส่รองเท้าเทนนิส สวมสเวตเตอร์สีเทายืดย้วยทับชุดผ้าพิมพ์ลายดอกไม้ฤดูร้อน เธอตัวเล็กและร่าเริงกระฉับกระเฉงอย่างกับแม่ไก่ แต่ไหล่ของเธององุ้มอย่างน่าสงสารเนื่องจากความเจ็บไข้อันยาวนาน ใบหน้าของเธอชวนมอง มีลักษณะเด่นไม่ต่างจากใบหน้าลินคอล์น ดวงหน้าเคลือบไปด้วยแสงแดดและสายลม แต่ละเอียดอ่อนและมีกระดูกแบบบาง ดวงตาของเธอเป็นสีเชอรี่ดูขี้อาย "โอ้โฮ" เธอจะร้องขึ้น ลมหายใจของเธอกลายเป็นควันที่กระจกหน้าต่าง "อากาศเค้กผลไม้!" คนที่เธอพูดด้วยคือผม ผมอายุเจ็ดขวบ เธออายุหกสิบกว่าๆ เราเป็นลูกพี่ลูกน้องที่ห่างกันมาก เราอยู่ด้วยกันมานานเท่าที่ผมจดจำได้ มีคนอื่นอยู่ในบ้านด้วย เป็นพวกญาติๆ ถึงพวกนี้จะมีอำนาจเหนือเรา และมักทำให้เราต้องร้องไห้บ่อยๆ แต่เราไม่ค่อยจะนึกถึงพวกนั้นมากเท่าไหร่ เราเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของกันและกัน เธอเรียกผมว่า บัดดี้ เพื่อระลึกถึงเด็กชายที่เคยเป็นเพื่อนรักของเธอ บัดดี้อีกคนหนึ่งเสียชีวิตในราวปี 1880 ตอนเธอยังเป็นเด็ก ถึงตอนนี้เธอก็ยังเป็นเด็กอยู่ "ฉันรู้ตั้งแต่ก่อนลุกจากเตียงเสียอีก" เธอพูด หันมาจากหน้าต่างด้วยความตื่นเต้นมาดมั่นในดวงตา "ระฆังจากโรงศาลส่งเสียงทั้งหนาวทั้งชัด ไม่มีเสียงนกร้องเพลง พวกนกพากันไปประเทศอุ่นกว่านี้กันหมดแล้ว จริงๆ ด้วย โธ่ บัดดี้ หยุดยัดอะไรในบิสกิตแล้วเอารถเข็นของเรามาเร็ว ช่วยฉันหาหมวกด้วย เราจะต้องอบเค้กกันสามสิบก้อน" เป็นอย่างนี้มาเสมอ ในเช้าวันหนึ่งของเดือนพฤศจิกายน เพื่อนผมจะประกาศว่า "อากาศเค้กผลไม้! เอารถเข็นมา ช่วยหาหมวกด้วย" ราวกับเป็นการประกาศเวลาคริสต์มาสอย่างเป็นทางการของปี ซึ่งสร้างความปลื้มปิติและกระพือเปลวไฟขึ้นในหัวใจของเธอ เราหาหมวกพบแล้ว เป็นหมวกฟางกลมประดับด้วยกุหลาบสีม่วงซีดๆ หมวกใบนี้เคยเป็นของญาติผู้ช่างแต่งตัวมาก่อน เรานำรถเข็นของเราไปที่สวน ไปป่าต้นถั่วพิแคน รถเข็นนี้เป็นรถเข็นเด็กอ่อนที่ทรุดโทรมแล้ว เป็นรถเข็นของผมเองที่ซื้อมาตั้งแต่ตอนผมเกิด รถเข็นทำจากหวายที่รอยสานปริแยกจากกันแล้ว ล้อโยกไปมาอย่างกับขาคนเมา แต่รถเข็นนี้จงรักภักดี ในฤดูใบไม้ผลิ เรานำรถไปที่ป่าเพื่อเก็บดอกไม้ สมุนไพร เฟิร์นป่า สำหรับกระถางชานบ้าน ในหน้าร้อน เราบรรทุกรถพะเนินไปด้วยข้าวของจุกจิกสำหรับปิกนิค เบ็ดตกปลาทำจากลำอ้อย กลิ้งกันไปตามธารน้ำ เราใช้รถในหน้าหนาวสำหรับบรรทุกฟืนจากหลังบ้านไปที่ครัว และเป็นเตียงอุ่นๆ ของควีนนี สุนัขเทอร์เรียจอมอึดสีส้มปนขาว ที่รอดจากโรคติดเชื้อ และจากงูกะปะกัดถึงสองคราว ควีนนีเดินข้างๆ รถเข็นอยู่ในตอนนี้ สามชั่วโมงต่อมาเราจึงกลับมาที่ครัว โดยขนถั่วพิแคนที่ร่วงจากต้นมาเต็มรถเข็น เราเจ็บหลังเพราะเก็บถั่ว การหาถั่วที่ซ่อนอยู่ใต้หญ้าและใบไม้ที่จับเป็นน้ำแข็งเป็นเรื่องแสนยากเย็น (ถั่วส่วนใหญ่ถูกเขย่าจากต้นเพื่อเก็บไปขายหมดแล้วโดยเจ้าของสวน ซึ่งไม่ใช่เรา) แครก! เสียงเปลือกถั่วแตกฟังแจ่มใสเหมือนเสียงเสี้ยวสายฟ้าผ่าเล็กๆ ก้อนสีทองของไส้สีงาช้างที่หวานมันจะรวมตัวกันในอ่างแก้ว ควีนนีจะร้องขอชิมและเดี๋ยวๆ เพื่อนผมจะแอบให้ควีนนีชิมนิดหนึ่ง แต่เราต้องยืนหยัดอดกลั้นตัวเองไว้ "ไม่ได้นะ บัดดี้ ถ้าเราเริ่มชิม เราจะหยุดไม่ได้ แทบจะมีถั่วไม่พออยู่แล้ว สำหรับเค้กสามสิบก้อนนะ" ครัวมืดลงเรื่อยๆ ยามค่ำเปลี่ยนให้หน้าต่างกลายเป็นกระจก ภาพสะท้อนของเราผสมไปกับพระจันทร์ที่กำลังขึ้น ขณะเรากำลังง่วนอยู่ข้างกองไฟในเตาผิง สุดท้าย พอพระจันทร์ขึ้นสูง เราจะโยนเปลือกถั่วอันสุดท้ายเข้ากองไฟ ด้วยเสียงถอนใจด้วยกัน เราจะดูเปลือกนั้นติดไฟ รถเข็นว่างเปล่า อ่างนั้นเต็มถึงขอบ เรารับประทานอาหารเย็น (บิสกิตเย็น เบคอน แยมแบล็กเบอรี) และคุยกันเรื่องวันพรุ่งนี้ วันรุ่งขึ้นเป็นวันเริ่มงานที่ผมชอบที่สุด นั่นคือการซื้อของ เชอรี่ ซิตรอน ขิง วานิลลา สัปปะรดฮาวายกระป๋อง เปลือกผลไม้ ลูกเกด วอลนัท วิสกี้ แล้วยังมีแป้งกับเนยมากมาย ไข่อีกก่ายกอง รวมทั้งเครื่องเทศและเครื่องปรุงรส ทำไมถึงชอบ ก็เพราะเราต้องใช้ลูกม้าเล็กๆ ลากรถเข็นกลับบ้านนั่นเอง ปัญหาก่อนเริ่มซื้อของคือเรื่องเงิน เราต่างคนต่างก็ไม่มีเงิน นอกจากจำนวนเพียงน้อยนิดที่คนในบ้านเจียดให้บ้างตามโอกาส (ซึ่งสิบเซนต์ก็ถือว่ามากแล้ว) หรือเงินที่ได้จากกิจกรรมต่างๆ เช่นจัดขายของเก่า ขายแบล็คเบอรี่ที่เราไปเก็บมาเป็นกองๆ หรือแยมทำเองจากแอปเปิ้ลและพีช หรือไปเก็บดอกไม้สำหรับงานศพและงานแต่งงาน เราได้รางวัลที่เจ็ดสิบเก้าจากงานฟุตบอลระดับชาติอยู่ครั้งหนึ่ง เป็นเงินห้าดอลลาร์ ไม่ใช่ว่าเราจะรู้เรื่องฟุตบอลมากอะไร เพียงแต่ว่าเราเข้าร่วมงานแข่งขันทั้งหมดที่ได้ข่าว ในตอนนี้ ความหวังของเราอยู่ที่รางวัลห้าหมื่นเหรียญจากการตั้งชื่อกาแฟยี่ห้อใหม่ (เราเสนอ "A.M" หลังจากลังเลใจนิดๆ เพราะเพื่อนผมคิดว่า "A.M! Amen!" ฟังดูลบหลู่ไปหน่อย) อันที่จริงแล้ว กิจการเดียวที่พอจะมีกำไรจริงจังของเราคือพิพิธภัณฑ์สนุกและพิสดาร ที่เราจัดในร่มไม้หลังบ้านฤดูร้อนที่แล้ว สนุกคือภาพฉายแผ่นสไลด์เมืองวอชิงตันและนิวยอร์ก ที่เรายืมจากญาติที่ไปเที่ยวมา (พอเธอรู้ว่ายืมมาทำไมก็โกรธ) พิสดารคือลูกไก่สามขาที่ฟักจากแม่ไก่ของเรา ใครๆ แถวนี้อยากดูลูกไก่ตัวนี้กันทุกคน เราคิดราคาผู้ใหญ่ห้าเซนต์ เด็กสองเซนต์ และได้เงินถึงยี่สิบดอลลาร์ตอนที่ต้องปิดพิพิธภัณฑ์เนื่องจากจุดขายของเราเสียชีวิต เราสะสมเงินคริสต์มาสสำหรับ กองทุนเค้กผลไม้ เอาไว้ ไม่โดยวิธีใดก็วิธีหนึ่ง เราซ่อนเงินนี้ในกระเป๋าเงินลูกปัดเก่าแก่ใต้พื้นไม้หลวมๆ ใต้พื้นใต้กระโถนใต้เตียงของเพื่อนผม กระเป๋าเงินนี้แทบไม่ได้ออกมาจากตำแหน่งนิรภัยนี้เลย นอกเสียจากจะเป็นการฝากเงิน หรือว่าการถอนเงินในทุกวันเสาร์ ผมจะได้เงินสิบเซนต์ไปดูหนังในวันเสาร์ เพื่อนผมไม่เคยไปดูหนังและไม่เคยคิดอยากไป "ฉันอยากฟังเธอเล่าเรื่องมากกว่า บัดดี้ แบบนั้นฉันจะจินตนาการได้มากกว่า แล้วคนอายุอย่างฉันก็ไม่สมควรจะเสียสายตาไปเปล่าๆ เวลาพระเป็นเจ้าเสด็จมา ฉันจะได้เห็นพระองค์ชัดๆ" นอกจากไม่เคยได้ดูหนังแล้ว เธอยังไม่เคย: รับประทานในร้านอาหาร ออกนอกบ้านไกลเกินห้าไมล์ ได้รับหรือส่งโทรเลข แต่งหน้า สบถ แช่งคนอื่น จงใจโกหก ปล่อยให้สุนัขหิวโหยต้องอดโซ ส่วนสิ่งที่เธอเคยได้ทำคือ ฆ่างูกะปะที่ใหญ่ที่สุดในแถบนี้ด้วยจอบ (มีข้อส่งเสียง 16 ข้อ) สูบบุหรี่ (แอบๆ) ทำให้นกฮัมมิงเบิร์ดเชื่อง (แค่ลองพยายามดู) จนเกาะนิ้วเธอได้ เล่าเรื่องผี (เราทั้งคู่เชื่อเรื่องผี) ได้ถึงใจจนทำให้ยะเยือกได้แม้ในเดือนกรกฎาคม พูดกับตัวเอง เดินตากฝน ปลูกจาโพนิกาได้น่ารักที่สุดในเมือง รู้จักสูตรปรุงยาอินเดียนเก่าแก่ทุกขนาน รวมถึงการกำจัดหูดอย่างอัศจรรย์ พอเสร็จจากอาหารเย็น เราจะไปห้องที่อยู่ลึกเข้าไปในตัวบ้าน ที่ๆ เพื่อนผมนอนในเตียงเหล็กทาสีชมพู อันเป็นสีโปรดของเธอ กับผ้าห่มที่เย็บด้วยเศษผ้า เราครึ้มใจกับความสุขในการสมรู้ร่วมคิดอย่างลับๆ และเอากระเป๋าเงินลูกปัดออกจากที่ซ่อน แล้วเทสิ่งที่อยู่ในนั้นลงบนผ้าห่ม แบงค์ดอลลาร์ที่ม้วนไว้แน่นมีสีเขียวอย่างใบไม้แรกผลิในเดือนพฤษภาคม เหรียญห้าสิบเซนต์ที่ดูมึนทึมและหนักเท่ากับนัยน์ตาคนตาย เหรียญสิบเซนต์ที่น่ารัก เป็นเหรียญร่าเริงที่สุด แล้วยังส่งเสียงกรุ๋งกริ๋งจริงๆ เหรียญห้าเซนต์และยี่สิบห้าเซนต์ที่เรียบอย่างกับเม็ดกรวดในลำธาร แต่ส่วนใหญ่จะเป็นกองที่น่าเกลียดของเหรียญหนึ่งเซนต์ที่มีกลิ่นขมขื่น หน้าร้อนที่แล้ว คนในบ้านสัญญาจะจ่ายเราหนึ่งเซนต์ทุกแมลงวันยี่สิบห้าตัวที่เราฆ่าได้ โอ การสังหารหมู่ในเดือนสิงหาคม กับเหล่าแมลงที่บินไปสวรรค์! นี่ไม่ใช่งานที่เราภูมิใจนัก ตอนที่เรานั่งนับเหรียญหนึ่งเซนต์ ก็ดูราวกับว่าเรากำลังกลับไปคำนวณจำนวนแมลงตาย เราทั้งคู่ต่างไม่มีหัวทางเลข เรานับอย่างเชื่องช้า ลืม แล้วต้องเริ่มใหม่อีก ตามการคำนวณของเธอแล้ว เรามีอยู่ $12.73 ตามการคำนวณของผม เรามี $13 พอดิบพอดี "ฉันหวังว่าเธอคงจะนับผิดนะ บัดดี้ เราไปยุ่งกับเลขสิบสามไม่ได้นะ เค้กจะยุบ หรือไม่ก็จะส่งใครบางคนไปสุสาน ฉันยังไม่คิดจะลุกจากเตียงในวันที่สิบสามเลย" นี่เป็นเรื่องจริง เธอจะอยู่แต่บนเตียงในวันที่สิบสาม ดังนั้นเพื่อความปลอดภัย เราจึงลบออกหนึ่งเซนต์ และโยนเหรียญหนึ่งเซนต์ออกนอกหน้าต่างเหรียญหนึ่ง ในเครื่องปรุงทั้งหมดของเค้กผลไม้ วิสกี้นั้นแพงที่สุด และหายากที่สุด กฎหมายของรัฐห้ามขาย แต่ใครๆ ก็รู้ว่าจะซื้อวิสกี้ขวดได้จากมิสเตอร์ฮาฮา โจนส์ ในวันต่อมา พอเราเสร็จจากการซื้อของที่ไม่ค่อยน่าตื่นเต้นอื่นๆ แล้ว เราจึงตรงไปที่ร้านมิสเตอร์ฮาฮา ซึ่งเป็นร้านปลาทอดที่ "บาป" (เรียกตามความเห็นของสาธารณชน) เป็นคาเฟ่เต้นรำที่อยู่ลงไปทางแม่น้ำ เราเคยไปที่นั่นแล้วเพื่อซื้อของอย่างเดียวกันนี้ แต่ปีก่อนๆ เราซื้อกับภรรยาของฮาฮา เธอเป็นหญิงอินเดียนผิวสีม่วงดำ ผมย้อมเป็นสีทองเหลือง มีทีท่าเหนื่อยสายตัวแทบขาด อันที่จริงแล้ว เราไม่เคยพบสามีเธอเลย ถึงจะได้ยินมาว่าเขาเป็นอินเดียนเช่นกัน เป็นยักษ์ที่มีรอยแผลเป็นจากมีดโกนบากที่แก้ม ผู้คนเรียกเขาว่าฮาฮา ก็เพราะเขาบึ้งตึงมากและไม่เคยหัวเราะเลย พอเราเข้าใกล้คาเฟ่ของเขา (เป็นเคบินซุงใหญ่ที่แขวนประดับทั้งข้างนอกข้างในด้วยสายหลอดไฟเปลือยสีจัดจ้า ตัวเคบินอยู่ติดริมน้ำที่เป็นโคลน อยู่ใต้ร่มไม้ริมน้ำที่มีตะไคร่จับกิ่งไม้อย่างหมอกสีเทา) เราก็เดินช้าลง แม้แต่ควีนนีก็หยุดเตร็ดเตร่และคอยมาเดินอยู่ใกล้ๆ ในคาเฟของฮาฮามีคนถูกฆ่า ถูกเชือดเป็นชิ้น ถูกตีหัว จะมีคดีไปขึ้นศาลเดือนหน้านี้ เรื่องพวกนี้เกิดแต่ตอนกลางคืน ตอนที่ไฟสีๆ ส่องลวดลายวิกลจริตและตอนที่เครื่องเล่นแผ่นเสียงกรีดร้อง ร้านฮาฮายามกลางวันดูโทรมรกร้าง ผมเคาะประตู ควีนนีเห่า เพื่อนผมร้องว่า "มิสซิสฮาฮาคะ? มีใครอยู่บ้างไหมคะ?" เสียงฝีเท้า ประตูเปิด หัวใจเราหล่นวูบ มิสเตอร์ฮาฮา โจนส์นั่นเอง เขาเป็นยักษ์จริงๆ เขามีแผลเป็น เขาไม่ยิ้ม ไม่เลย เขาจ้องเราอย่างโกรธเกรี้ยวผ่านสายตาซาตานและบัญชาว่า "ต้องการอะไรจากฮาฮา?" อัมพาตกินเราจนตอบไม่ได้ไปเป็นครู่ เพื่อนผมค่อยๆ รวบรวมน้ำเสียงตัวเองได้ ซึ่งอย่างดีสุดก็เป็นเพียงเสียงกระซิบ "ถ้าคุณจะกรุณานะคะ มิสเตอร์ฮาฮา เราอยากได้วิสกี้ที่ดีที่สุดของคุณหนึ่งควอตค่ะ" เขายิ่งหรี่ตาขึ้นอีก คุณเชื่อไหมล่ะ? ฮาฮากำลังยิ้ม! หัวเราะด้วย "ใครเป็นคนดื่มกันแน่ล่ะ?" "เอาไว้สำหรับเค้กผลไม้ค่ะ มิสเตอร์ฮาฮา สำหรับทำขนม" มิสเตอร์ฮาฮาสงบลง เขาหน้าบึ้ง "ไม่ใช่เรื่องควรจะเสียวิสกี้ดีๆ ไปเปล่าๆ เลย" แต่ถึงอย่างนั้น เขาก็กลับไปในคาเฟ่ แล้วอีกเดี๋ยวหนึ่งก็ปรากฏตัวโดยถือขวดสุราไม่มีฉลากสีเหลืองเดซี่ออกมาด้วย เขาสาธิตความใสของสุราให้ดูในแสงแดด และบอกว่า "สองเหรียญ" เราจ่ายเงินเขาเป็นเหรียญ ห้าเซนต์ สิบเซนต์ และเหรียญหนึ่งเซนต์ ในทันใดนั้น เสียงกรุ๋งกริ๋งจากเหรียญในมือของเขาก็เหมือนกับลูกเต๋าเต็มกำมือ ใบหน้าเขาอ่อนลง "จะบอกให้นะ" เขาเสนอและเอาเงินคืนกลับกระเป๋าลูกปัดของเรา "เอาเค้กผลไม้มาให้ผมชิ้นหนึ่งแทนแล้วกัน" เพื่อนผมเอ่ยขึ้นตอนเดินกลับบ้านว่า "เขาเป็นคนน่ารัก เราจะใส่ลูกเกดอีกถ้วยหนึ่งเป็นพิเศษในเค้กของเขา เตาอบสีดำที่มีเชื้อไฟด้วยถ่านหินและฟืน ลุกโชนเหมือนฟักทองที่จุดไฟ ที่ตีไข่หมุนเป็นวง ช้อนคนเป็นวงกลมอยู่ในอ่างใส่เนยกับน้ำตาล กลิ่นวานิลลาหอมหวานตลบในอากาศ ขิงช่วยปรุงรส ละลาย กลิ่นที่จับจมูกอบอวลในครัว แผ่กระจายไปทั่วบ้าน ลอยออกไปสู่โลกตามควันทางปล่องไฟ งานของเราเสร็จในสี่วัน เค้กสามสิบก้อน ชื้นไปด้วยวิสกี้ วางอยู่ที่ขอบหน้าต่างและตามชั้น เค้กเหล่านี้สำหรับใครกันหรือ? สำหรับเพื่อนๆ แต่ไม่จำเป็นจะต้องเป็นเพื่อนบ้าน จริงๆ แล้ว เค้กส่วนใหญ่เอาไว้ให้คนที่เราเคยพบอาจจะแค่ครั้งเดียว หรือบางทีก็ไม่เคยพบเลย คนที่เราชอบใจ อย่างเช่นประธานาธิบดีรูสเวลท์ อย่างสาธุคุณและมิสซิสเจ.ซี. ลูซี มิชชันนารีแบ็บติสท์จากบอร์นิโอที่มาบรรยายที่นี่ในฤดูหนาวที่แล้ว หรือคนลับมีดที่มาเมืองนี้ปีละสองหน หรือแอบเนอร์ แพคเกอร์ คนขับรถเมล์รอบหกโมงเช้าจากโมไบล์ ที่โบกมือให้เราทุกวันตอนเขาผ่านไปในฝุ่นผง หรือหนุ่มสาวสกุลวินสตัน ครอบครัวจากแคลิฟอร์เนียที่รถเคยมาเสียหน้าบ้านในเที่ยงวันหนึ่ง และได้คุยกับเราอย่างเพลิดเพลินที่ชานบ้าน (มิสเตอร์วินสตันหนุ่มถ่ายรูปเราไว้ด้วย เป็นรูปถ่ายรูปเดียวที่เรามี) นี่เป็นเพราะเพื่อนของผมขี้อายกับทุกคนยกเว้นคนแปลกหน้า จนทำให้คนแปลกหน้าและคนรู้จักผิวเผินกลายเป็นเพื่อนแท้ของเราใช่หรือไม่? ผมคิดว่าใช่ สมุดภาพที่เราเก็บบัตรขอบคุณจากกระดาษจดหมายของทำเนียบขาว และการติดต่อกันนานๆ ครั้งจากแคลิฟอร์เนียและบอร์นิโอ โปสการ์ดจากคนลับมีด เหล่านี้ทำให้เรารู้สึกว่าได้มีส่วนติดต่อกับโลกข้างนอกที่เต็มไปด้วยเหตุการณ์ต่างๆ มากกว่าในครัวที่มีแต่วิวหยุดอยู่แค่ท้องฟ้า ตอนนี้ กิ่งไม้เปล่าเปลือยของเดือนธันวาคมอยู่ที่หน้าต่าง ครัวว่างโล่ง เค้กไปหมดแล้ว เราเข็นเค้กชิ้นสุดท้ายไปไปรษณีย์เมื่อวานเย็น ที่ๆ ค่าแสตมป์ทำให้เรากระเป๋าแห้ง เราหมดเนื้อหมดตัว นี่ทำให้ผมไม่สบายใจ แต่เพื่อนผมยืนยันว่าเราต้องฉลอง ด้วยวิสกี้ที่ยังเหลือในขวดของฮาฮาอยู่สองนิ้ว ควีนนีได้ไปหนึ่งช้อนในอ่างกาแฟ (ควีนนีชอบให้กาแฟมีกลิ่นชิคอรีและมีรสเข้ม) ที่เหลือเราแบ่งใส่ขวดเยลลี่สองขวด เราต่างก็ทึ่งกับการจะได้ดื่มวิสกี้เพียวๆ รสชาติของวิสกี้ทำให้เราเบ้หน้าและต้องสะท้านด้วยความขื่นเปรี้ยว แต่เราเริ่มร้องเพลง เราสองคนร้องกันคนละเพลงพร้อมๆ กัน ผมไม่รู้ว่าผมร้องอะไร รู้แต่ Come on along, come on along, to the dark-town strutters' ball แต่ผมเต้นรำ ผมหวังจะเป็นนักเต้นแท็ปในหนัง เงาการเต้นของผมรื่นเริงอยู่บนผนัง เสียงของเราสะเทือนจานชาม เราหัวเราะอย่างกับว่ามีมือที่มองไม่เห็นมาจั๊กกะจี้เรา ควีนนีกลิ้งไปมา เท้าชี้ฟ้า ปากสีดำของมันมีบางอย่างที่ดูเหมือนรอยยิ้มระบายไปทั่ว ในตัวผมรู้สึกอุ่นและติดไฟ เหมือนอย่างซุงที่ปะทุโดยไม่สนใจสายลมในปล่องไฟ เพื่อนของผมเต้นรำไปรอบๆ เตา ปลายกระโปรงผ้าดิบเก่าๆ ของเธอจับจีบอยู่ที่นิ้วจนดูเหมือนเป็นชุดปาร์ตี้ เธอร้องว่า บอกทางกลับบ้านฉันที รองเท้าเทนนิสของเธอทำพื้นลั่น บอกทางกลับบ้านฉันที ญาติสองคนก้าวเข้ามา โกรธมาก สายตามีแต่การดุด่า ลิ้นที่ว่ากล่าว เมื่อฟังสิ่งที่พวกเขาพูด คำพูดเหล่านั้นรวมกันเป็นจังหวะโกรธเคือง "เด็กเจ็ดขวบ! มีกลิ่นวิสกี้! บ้าไปแล้วหรือยังไง? ให้เด็กเจ็ดขวบดื่มได้! เสียสติไปแล้ว! ทางไปสู่หายนะ! จำลูกพี่ลูกน้องของเคทได้ไหม? ลุงชาร์ลี? พี่เขยของลุงชาร์ลี? น่าอาย! อื้อฉาว! อับอายขายขี้หน้า! คุกเข่าสวดมนต์วอนขอพระเจ้าซะ!" ควีนนีย่องไปใต้เตา เพื่อนผมจับจ้องที่รองเท้า คางสั่น เธอยกกระโปรงขึ้นมาสูดน้ำมูก และวิ่งไปห้องของเธอ หลังจากที่ทั้งเมืองหลับไหลไปนานแล้ว และบ้านทั้งบ้านเงียบงัน มีแต่เสียงนาฬิกาตีและเสียงไฟปะทุ แต่เธอยังงร้องไห้ในหมอนที่ชุ่มอย่างผ้าเช็ดหน้าของหญิงม่าย "อย่าร้องเลย" ผมบอก นั่งอยู่ที่ปลายเตียง สั่นเทาแม้จะอยู่ในเสื้อนอนผ้าฝ้ายที่มีกลิ่นยาแก้ไอของฤดูหนาวที่แล้ว "อย่าร้องไห้เลยนะ" ผมอ้อนวอน เล่นกับนิ้วเท้าเธอ จั๊กกะจี้เท้าเธอ "เธอแก่ไปแล้วที่จะร้อง" "ก็เพราะว่า" เธอสะอึกสะอื้น "ฉันแก่เกินไปแล้ว แก่และน่าขัน" "ไม่ใช่น่าขัน สนุกต่างหาก สนุกกว่าคนอื่น ฟังนะ ถ้าไม่หยุดร้องล่ะก็ พรุ่งนี้จะเหนื่อย แล้วจะไปตัดต้นไม้ไม่ไหวนะ" เธอยืดตัวตรง ควีนนีกระโดดขึ้นเตียง (ปกติควีนนีไม่ได้รับอนุญาตให้ทำเช่นนี้) เพื่อเลียแก้มของเธอ "ฉันรู้ว่าเราจะหาต้นไม้ที่สวยจริงๆ ได้ที่ไหน บัดดี้ กิ่งฮอลลีด้วย กับเบอร์รี่ที่ใหญ่เท่าดวงตาของเธอ มันอยู่เข้าไปในป่า ไกลกว่าที่เราเคยไป พ่อเคยไปเอาต้นคริสต์มาสจากที่นั่น แบกมา นั่นมันห้าสิบกว่าปีมาแล้ว ตอนนี้ฉันรอให้ถึงเช้าแทบไม่ไหวแล้วล่ะ" ตอนเช้า เกล็ดน้ำแข็งจับใบหญ้าเป็นประกาย พระอาทิตย์กลมเหมือนส้ม เป็นสีส้มอย่างพระจันทร์ตอนอากาศร้อน วางตัวบนขอบฟ้า ขับป่าฤดูหนาวให้เป็นสีเงิน เสียงไก่ป่าขัน หมูป่าหลงฝูงส่งเสียงขัดใจในพุ่มไม้ ในไม่ช้า พอถึงฝั่งที่น้ำเชี่ยวลึกระดับเข่า เราต้องทิ้งรถเข็นเอาไว้ ควีนนีฝ่าลำน้ำเป็นผู้แรก ตะกุยตะกายและเห่าบ่นความเร็วของกระแสน้ำกับความเยือกเย็นจัดที่ทำให้จับไข้ได้ เราตามควีนนีไป ชูรองเท้าและอุปกรณ์ (เลื่อย ถุงผ้า) ไว้เหนือหัว อีกหนึ่งไมล์ต่อไปเป็นขวากหนาม เม็ดที่ติดเสื้อผ้า และพุ่มไม้หนามที่คอยทำร้าย ใบสนแหลมสีขุ่นสว่างสดใสไปด้วยราสีแจ๋น กับขนนกที่สลัดแล้ว ที่โน่น ที่นี่ แปลบปลาบ ขยับไหว เป็นความสุขอันทิ่มแทงที่เตือนเราว่าไม่ใช่นกทุกตัวจะบินลงใต้เสียหมด เส้นทางเปิดตัวออกผ่านสู่แอ่งน้ำในแสงตะวันสีมะนาวและอุโมงค์เถาองุ่น เราต้องข้ามอีกหนึ่งลำธาร ฝูงปลาเทราท์ลายจุดที่ถูกรบกวนพากันพ่นฟองน้ำรอบๆ ตัวเรา กบขนาดเท่าจานกำลังฝึกย้ายพุง บีเวอร์งานกำลังสร้างเขื่อน ควีนนีสะบัดตัวและสั่นเทาอยู่ในฝั่งที่ห่างออกไป เพื่อนของผมก็ตัวสั่นเช่นกัน ไม่ใช่จากความหนาว แต่ด้วยความกระตือรือร้น กลีบกุหลาบกลีบหนึ่งในหมวกของเธอร่วงลง ตอนที่เธอเงยหน้าขึ้นสูดกลิ่นหนักๆ ของสน "จะถึงแล้ว ได้กลิ่นไหม บัดดี้?" เธอกล่าว เหมือนว่าเรากำลังจะไปถึงทะเลอย่างนั้น ที่จริงแล้ว มันเป็นทะเลชนิดหนึ่งจริงๆ ต้นไม้เทศกาลกลิ่นหอมเป็นไร่ๆ ฮอลลีใบหยักแหลม เบอร์รี่สีแดงปลั่งราวกระดิ่งจีน อีกาบินโฉบผ่านไปและกรีดร้อง เมื่อเก็บสีเขียวและแดงได้เต็มถุงผ้ามากพอจะประดับหน้าต่างสิบสองบานได้ เราก็ไปเลือกต้นไม้ "น่าจะเป็นต้นนี้" เพื่อนผมเอ่ยขึ้นอย่างไตร่ตรอง "สูงเป็นสองเท่าของเด็กผู้ชาย เด็กชายจะได้ขโมยดวงดาวบนยอดไม่ได้" ต้นที่เราเลือกสูงเป็นสองเท่าของผม เป็นต้นสวยงามเข้มแข็งที่ทนทานต่อการเลื่อยสามสิบหน กว่าจะยอมล้มตัวด้วยเสียงร้องลั่น เราลากไปและเริ่มการเดินเท้าอันลำบากและยาวนาน เราต้องหยุดดิ้นรนและนั่งหอบทุกระยะไม่กี่หลา แต่เรามีเรี่ยวแรงอย่างกับนักล่าที่ประสบชัยชนะ แรงนี้กับกลิ่นที่เยือกเย็นได้กระตุ้นกำลัง ปลุกใจรุกเร้าให้เราเดินต่อ มีคำชมเชยมากมายที่ร่วมทางกลับบ้านไปตามถนนดินแดงสู่เมืองในยามพระอาทิตย์ตกดิน แต่เพื่อนผมทำลับลมคมในไม่ปริปาก เวลาที่คนผ่านทางชมสมบัติที่วางหมิ่นเหม่บนรถเข็นของเราว่า "ต้นไม้สวยจัง เอามาจากไหนกัน?" เธอจะพึมพำคลุมเครือว่า "จากโน่น" ครั้งหนึ่ง รถหยุดจอด และภรรยาขี้เกียจของเจ้าของโรงสีผู้มั่งคั่งยื่นตัวมา ครวญว่า "จะให้ห้าสิบเซนต์สำหรับต้นไม้นั่นเอาไหม?" ปกติเพื่อนผมจะกลัวการปฏิเสธ แต่โอกาสนี้เธอสั่นศีรษะทันใด "เหรียญหนึ่งก็ไม่ขายหรอก" ภรรยาเจ้าของโรงสียืนกรานว่า "เหรียญหนึ่งบ้านหล่อนสิ ห้าสิบเซนต์เป็นคำขาดแล้วนะ พระช่วยเถอะ เธอจะไปหาต้นไม้อย่างนี้อีกก็ได้นี่" เพื่อนผมโต้อย่างอ่อนโยนเป็นคำตอบว่า "ฉันไม่อยากเชื่อนะ ไม่มีของอะไรจะมีได้ถึงสองอย่างหรอก" ถึงบ้าน ควีนนีล้มตัวข้างเตาผิงและหลับจนถึงอีกวัน กรนเสียงดังอย่างกับคน หีบเก็บของในห้องใต้หลังคามี: กล่องรองเท้าของหางตัวเออร์มิน (จากเสื้อคลุมโอเปร่าของสุภาพสตรีที่น่าสงสัยผู้เคยเช่าห้องนี้ในบ้าน) ขดดิ้นเงินดิ้นทองที่แสนโทรม สีทองจางไปตามอายุ ดาวสีเงินหนึ่งดวง เชือกสั้นๆ ของหลอดไฟสีลูกกวาดที่คร่ำคร่าและดูอันตรายอย่างเห็นได้ชัด การตกแต่งที่ยอดเยี่ยมทีสุดเท่าที่จะทำได้ ซึ่งก็มักจะทำได้ไม่ถึง ก็คือเพื่อนผมอยากให้ต้นไม้ของเราสุกสว่าง "เหมือนอย่างหน้าต่างแบ็บติสท์" ที่เพียบด้วยหิมะของเครื่องประดับอันหนักอึ้ง แต่เราไม่มีเงินพอสำหรับความสง่างามจากญี่ปุ่นด้วยเงินสิบห้าเซนต์ เราจึงทำตามอย่างที่เราทำมาเสมอ คือนั่งที่โต๊ะในครัวหลายๆ วัน กับกรรไกรและสีเทียน และปึกกระดาษสี ผมวาดรูปและเพื่อนผมก็ตัดรูปออกมา มีรูปแมวจำนวนมาก และปลาด้วย (เพราะว่าวาดง่าย) มีแอปเปิล แตงโมบ้าง และมีเทวดามีปีกที่ทำจากกระดาษตะกั่วห่อช็อกโกแลตเฮอร์ชีย์ที่เราเก็บไว้ เราใช้เข็มกลัดติดรูปต่างๆ นี้กับต้นไม้ และการตกแต่งขั้นสุดท้ายคือการโรยกิ่งก้านด้วยปุยฝ้าย (เก็บในเดือนสิงหาคมเพื่อการนี้โดยเฉพาะ) เพื่อนผมที่สำรวจดูผลงานประสานมือเข้าด้วยกัน "พูดจริงๆ นะ บัดดี้ นี่ดูสวยจนน่าจะกินลงใช่ไหมนี่?" ควีนนีพยายามจะกินเทวดา
นี่เป็นคริสต์มาสครั้งสุดท้ายของเรา
เกี่ยวกับผู้เขียน Truman Capote เรื่องนี้เป็นเรื่องสั้นกึ่งอัตชีวประวัติที่ผู้เขียนบันทึกเหตุการณ์วัยเด็กที่เคยอยู่ในชนบทในอลาบามา คาโพทีอาศัยกับญาติห่างๆ และเรื่องนี้เล่าถึงความสัมพันธ์ของเขากับลูกพี่ลูกน้องที่ชื่อ Miss Sook Faulk Copyright © 2001 faylicity.com |
| . |
๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๔ |
แปลโดย Fay