* home   ชั้นหนังสือ : บทความ
คืนเรือน | ชั้นหนังสือ
 
Species of Spaces
Georges Perec


The Bed

'นามมาแล้วที่ผมเข้านอนด้วยการเขียน'
ปาร์แซล มรูสต์*

1

โดยทั่วไปเราใช้ประโยชน์จากหน้ากระดาษบนพื้นที่ส่วนใหญ่ในด้านสองมิติของมัน เช่นเดียวกันกับเตียงนอน (หรือคุณอยากจะเรียกว่าหน้ากระดาษ) เตียงมีรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีด้านยาวมากกว่ากว้าง และเป็นที่ซึ่งเรามักจะนอนลงตามทางยาว เราพบเตียง'อิตาเลียน' ได้ในเทพนิยาย (ยกตัวอย่าง นิทานทอม ธัมกับหมู่พี่น้อง หรือลูกสาวทั้งเจ็ดแห่งตระกูลยักษ์) หรือปรากฏในเหตุการณ์วิปลาสที่มีสภาวะรุนแรงร่วมกัน (การตายหมู่ของผู้คน หรือภายหลังการโจมตีทิ้งระเบิด เป็นต้น) แม้ว่าส่วนใหญ่เราจะใช้ประโยชน์จากเตียงนอนในทางปรกติตรงกันข้าม แต่มันเป็นสัญญาณของความหายนะกรณีที่มีมนุษย์หลายคนนอนอยู่ในเตียงเดียวกัน เตียงนอนเป็นเครื่องมือนึกฝันถึงการพักผ่อนนอนอิงในยามกลางคืนของคนหนึ่งคนหรือสองคน แต่ไม่มากไปกว่านั้น

ดังนั้นเตียงนอนจึงเป็นพื้นที่ส่วนตัวโดยสมบูรณ์ของแต่ละบุคคล เป็นปฐมบทพอเหมาะแก่สัดส่วนของร่างกาย เป็นสิ่งที่คนโซโทรมทรุดด้วยหนี้สินยังมีสิทธิ์จะเก็บเตียงของเขาไว้ เพราะนายปลัดไม่มีอำนาจในการจับเตียงของคุณ ในทางปฏิบัติง่ายๆ นี้หมายความว่าเรามีเตียงได้คนละหนึ่งเตียงซึ่งเป็นเตียงของเรา เท่านั้น ถ้ามีเตียงอื่นในบ้านหรือในอพาร์ทเมนต์อีก นั่นคือเตียงของแขกหรือเตียงสำรอง ว่ากันว่าเรามักจะเข้าภวังค์หลับใหลบนเตียงนอนของเราเสมอ

2

'เตียง = เกาะ'
มิเชล เลอริส

ผมนอนคว่ำลงบนเตียงตอนที่อ่าน Twenty Years After, The Mysterious Island กับ Jerry on the Island เตียงเลยกลายเป็นห้องนอนเล็กในเรือของคนดักสัตว์ หรือเป็นเรือช่วยชีวิตท่ามกลางพายุร้ายแห่งท้องทะเล เป็นต้นบาวแบ๊บที่โดนเผาผลาญด้วยเพลิงร้อน เป็นกระโจมผ้าใบตั้งเด่นกลางทะเลทราย เป็นรอยแยกโสภาของหินผาที่ศัตรูของผมเดินผ่านในคืบศอกอันคับแคบ

ผมได้ท่องเที่ยวมากมายที่ใต้ท้องเตียง เพื่อความอยู่รอด ผมจึงเก็บน้ำตาลก้อนที่ขโมยมาจากห้องครัวและซ่อนมันไว้ในหมอนรอง (พวกมันส่งเสียงขีดข่วน...) ความตื่นตระหนกเกิดขึ้นได้เสมอแม้ว่าจะอยู่ภายใต้การคุ้มครองของผ้าห่มและหมอน

เตียงนอน ที่ที่ภยันตรายไร้รูปแบบพร้อมเยี่ยมเยือน สถานที่แห่งการต่อต้าน พื้นที่สำหรับร่างกายอันโดดเดี่ยวถ่วงไว้ในซากของความไม่จีรัง การยึดพื้นที่ครอบงำโดยความปรารถนา สถานที่ที่ไม่น่าเป็นไปได้ที่ผมจะมีรากลึกฝังอยู่ พื้นที่แห่งความฝันและความโหยหาคิดถึงอิดิปุส

ความสุขจงมีแด่ผู้หลับใหลที่ปราศจากความกริ่งเกรง ไร้ความสำนึกผิดขื่นขม
บนเตียงบิดาที่ยิ่งใหญ่ ควรคำรพ
ที่ๆ ญาติพี่น้องของเขาได้เกิดและตาย
โจเซ - มาเรีย เดอ เฮเรเดีย โทรฟีส

3

ผมชอบเตียงของผม ผมได้มันมาประมาณสองปีเศษ ก่อนหน้านั้นมันเป็นของผู้หญิงที่เป็นเพื่อนผม เธอย้ายไปอยู่อพาร์ทเมนต์เล็กมากแห่งหนึ่ง เล็กเสียจนเตียงสี่เหลี่ยมธรรมดา ไม่สามารถอัดตัวเข้าไปในห้องที่เพิ่งเช่าได้ เธอเลยเอาเตียงนั้นมาแลกกับเตียงที่ผมมีอยู่ ซึ่งเตียงนี้มันแคบมาก (วันหนึ่งผมจะเขียน -ดูบทต่อไป- ประวัติศาสตร์สิ่งของชนิดอื่นที่นอกเหนือจากเตียงผม)

ผมชอบเตียงของผม ผมชอบเหยียดตัวนอนลงบนเตียงและจ้องมองฝ้าเพดานด้วยสายตาสงบเสงี่ยม ผมยินดีจะอุทิศเวลาส่วนใหญ่กับกิจกรรมอันนี้ (โดยเฉพาะในยามเช้า) ถ้าผมไม่ถูกขัดขวางด้วยเหตุฉุกเฉินบางประการ (เป็นสิ่งน่ารำคาญถ้าแจงรายการออกมา) ผมชอบฝ้าเพดาน ชอบความผุพังและรอยปูดของฝ้า มันดลใจผมแทนเทพยดาทั้งหลาย และรอยประณีตประดับประดาในงานปูนฉาบทำให้ผมรู้สึกเหมือนอยู่ในเขาวงกตชักใยโดยปีศาจแห่งความฝัน ความคิดและถ้อยคำ แต่ไม่มีใครให้ความสนใจกับฝ้าเพดานมากนัก มันถูกสร้างให้มีด้านเป็นเส้นตรงแลท้อแท้ ร้ายไปกว่านั้นบางทีสร้างโดยมีคานทะลวงโผล่มา

แผ่นกระดานแผ่นใหญ่ทำหน้าที่เป็นชั้นหัวเตียง นอกจากอาหาร(ผมไม่ค่อยหิวเวลาอยู่บนเตียง) ในนั้นจะเก็บทุกสิ่งที่ผมขาดไม่ได้ ทั้งที่ดูจำเป็นและไม่จำเป็น ดังเช่น ขวดน้ำแร่ แก้วน้ำ กรรไกรตัดเล็บคู่หนึ่ง (สำหรับเลาะเล็บ) ชุดเกมส์ปริศนาอักษรไขว้ของโรแบรต์ ซีปีออง (ผมขอใช้โอกาสตำหนิเขาเล็กน้อย ช่องลำดับที่ 43 เขาให้ความหมายโดยนัยจะต้องเป็นคำว่า neanmoins ด้วยอักษร ms สองตัว นั่นหมายความว่าอักษรไขว้ในอีกแนวหนึ่งต้องเป็นคำผิด (เพราะเขียนคำ assomnoir ให้สอดคล้องไม่ได้) ผลของปริศนาจึงยากจะแก้) ซองกระดาษทิชชู่หนึ่งซอง แปรงแข็งสำหรับแปรงขนแมว(ตัวเมีย)ให้มันเลื่อมซึ่งเป็นสิ่งที่ผมชอบ โทรศัพท์ สิ่งนี้ต้องขอบคุณที่ทำให้ผมสามารถเล่าให้เพื่อนฟังถึงสุขภาพของตัวเองว่าเป็นอย่างไร และยังบอกกล่าวแก่คนอื่นที่โทรมาอีกด้วยว่าบ้านผมไม่ใช่เบอร์ของบริษัทมิชลิน วิทยุบรรเลงทั้งวันกรณีที่ผมมีอารมณ์สุนทรีย์ เพลงหลากหลายแนวโปรยปรายสลับกับข่าวจราจรเบาๆ หนังสือวางเป็นโหล (เล่มที่ผมตั้งใจจะอ่านและยังไม่ได้อ่าน และเล่มที่ผมชอบอ่านซ้ำอยู่เสมอ) อัลบั้มของการ์ตูนช่อง กองหนังสือพิมพ์ เครื่องชุดสูบบุหรี่ ไดอารี่หลายฉบับ สมุดเก็บข้อความ หนังสือออกกำลังกาย และสมุดกระดาษฉีก นาฬิกาปลุก หลอดยาอัลคา-เซลเซอร์(ว่างเปล่า) ขวดยาแอสไพริน(เหลือครึ่งขวด หรือคุณจะคิดว่าไม่เหลือเลยก็ได้) ยาซีควีนิล(ยาแก้หวัด ไม่เคยแตะ) คบไฟ และอีกหลายอย่างที่ผมละเลยจะโยนทิ้ง จดหมาย ปากกาด้ามสักหลาด ปากกาลูกลื่น(ทั้งสองหมึกหมด) ดินสอ ที่เหลาดินสอ ยางลบ(สามสิ่งนี้เอาไว้แก้ปริศนาที่กล่าวข้างต้น) กรวดหินที่เก็บมาจากทะเล ปึกกระดาษบันทึกเล่มเล็ก และปฏิทินของที่ทำการไปรษณีย์

4
สิ่งซ้ำซากอื่นอื่น

เราใช้เวลามากกว่าสามส่วนในชีวิตกับการนอนบนเตียง

เตียงนอนเป็นสถานที่ที่แปลกที่ทำให้เราหัดท่าให้อยู่ในแนวนอน แต่ยังมีสิ่งอื่นที่มีการใช้งานเฉพาะเจาะจงกว่า เช่น โต๊ะทำงาน ม้านั่งในห้องซาวน่า โซฟาเชส เลาจน์ พื้นหาดทราย เก้าอี้ในห้องจิตแพทย์...

เทคนิคเรื่องการนอน แนวความคิดการล้มตัวลงนอนเป็นสิ่งผิดพลาดโดยธรรมชาติ (อ่านเพิ่มเติม มาร์เซล มอส 'กลยุทธของร่างกาย' ในหนังสือ Sociologie et Anthropologie หน้า 378 ย่อหน้าทั้งหมดนั้น-เป็นการสรุปเอง อนิจจา-ยังสมควรแก่การอ้างอิง)

แล้วประโยชน์ของเปลญวนเล่า ยังมีโครงเตียง เตียงกล่อง ที่นั่งยาวลึกเหมือนหลุมศพ เสื่อฟาง ที่นอนบนรถไฟ เตียงแคมป์ แล้วยังถุงนอนที่ผูกกับเสายึดผืนพรมของโลกอีกทีเล่า

หมายเหตุจากผู้เขียน* ประโยคนี้เป็นการเล่นคำและชื่อของผู้ประพันธ์นำมาจากหนังสือ A la recherche du temps perdu ของมาร์แซล พรูสต์ ประโยคแรกในหนังสือเล่มนั้นเขียนว่า "For a long time I went to bed early."
 

Book Coverลองแปลและเรียบเรียงก่อนนอนโดย O
The Bed เป็นหนึ่งในความเรียงตอนหนึ่งจากเรื่อง Species of Spaces ที่จอร์จส์ เปเรคเขียนไว้ในปี 1974 เปเรคเล่าถึงพื้นที่ ตั้งแต่หน้ากระดาษ เตียงนอน ห้องนอน เรื่อยไปจนถนนหนทาง ประเทศ ทวีป โลกจนออกนอกอวกาศในบทสุดท้าย ครอบครัวของเปเรคเป็นชาวยิวในโปแลนด์ซึ่งหนีสงครามกวาดล้างชาวยิวมาอยู่ในฝรั่งเศส แต่ครอบครัวก็ต้องระเหเร่ร่อนต่อ แม่ของเขาถูกส่งกลับเมือง Auschwitz และจบชีวิตลงในค่ายกักกัน เปเรคนำเรื่องราวของเขามาเขียนนิยายกึ่งอัตชีวประวัติในหนังสือ W or the Memory of Childhood (1975) เล่าเรื่องวัยเด็กคู่ขนานกับนิทานโหดร้ายของหมู่บ้านโอลิมปิคซึ่งถูกนำมาเปรียบเทียบกับชีวิตของชาวยิวในค่ายกักกัน เปเรคมีผลงานหลายเล่มเช่น Things, A Man Asleep, A Void, 53 Days เล่มที่ตรึงใจคนอ่านที่สุดคือ Life a User's Manual เปเรคเสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งที่กรุงปารีสในปี 1982 ตอนที่เขามีอายุได้ 46 ปี อิตาโล คัลวิโนกล่าวถึงเปเรคไว้ว่า "One of the most significant literary personalities in the world." ตัวหนังสือเขาจับใจอย่างไร มีโอกาสจะมาเล่าต่อครับ

Species of Spaces and Other Pieces:Georges Perec, translated by John Storrock
ISBN : 0140189866 Penguin Classics 304 pages, £10.99

Copyright © 2003 faylicity.com

.

คืนเรือน | ชั้นหนังสือ

๑ มกราคม ๒๕๔๗