* home   ชั้นหนังสือ : เรื่องแปล
คืนเรือน | ชั้นหนังสือ
 
Waama, etc.
Myles na Gopaleen

 
ผมได้รับเอกสารทางไปรษณีย์ เชิญชวนให้ผมร่วมเป็นสมาชิกสมาคมนักเขียน นักแสดง ศิลปิน นักดนตรี แห่งชาติไอริช (Irish Writers, Actors, Artists, Musicians Association, WAAMA) และจ่ายเงินส่วนหนึ่งของผมให้ผู้คนที่ดำเนินการในสมาคมนี้ อีกทั้งยังเชิญผมร่วมประชุมที่โรงแรมจูรีในวันอาทิตย์ เท้าผมจะไม่มีวันย่างกรายเข้าไปในประตูนั้น ร่างกาย มือ หรือองค์ประกอบใดๆ ในตัวผมจะไม่เข้าไปข้องเกี่ยวกับคณะผู้คนเหล่านี้

ในการประชุมครั้งแรกของสมาคมนี้ ผมซื้อตัวนักเขียนนิยายที่ไม่เด่นดังอะไรนักในราคากะโหลกศีรษะละ 5 ชิลลิ่ง และโน้มน้าวให้พวกเขาเสนอผมเป็นประธาน จากนั้นผมลุกขึ้นและกล่าวว่าหากเป็นปรารถนาอันเอกฉันท์ขององค์กรแล้วละก็ ฯลฯ ไม่คู่ควรนัก ฯลฯ เกียรติยศสำคัญ ฯลฯ จะรับใช้สุดความสามารถ ฯลฯ ยินดียกความรู้ทางโลกวรรณกรรมให้นำไปใช้ประโยชน์ได้เต็มที่ ฯลฯ ความจำเป็นที่เห็นได้ชัดขององค์กร ฯลฯ

ผมประหลาดใจนัก แทนที่จะตอบรับข้อเสนอของผมด้วยเสียงปรบมือกึกก้องยืดยาว นักวิชาการน่าสมเพชพวกนั้นกลับแตกสลายเป็นผู้คนที่หวาดกลัวกลุ่มย่อยๆ เริ่มกระซิบใส่กันด้วยความทุกข์ร้อนเหลือแสน จากที่ที่ผมนั่งอยู่ด้วยอารมณ์ปล่อยวางสไตล์โฮเมอร์ ผมได้ยินถ้อยสนทนาชัดเจน เช่นว่า 'ไม่เคยไม่เมา', 'เด็กวรรณกรรมเมื่อวานซืน', 'ไม่ยอมจ่ายใคร', 'ไปโน่นไปนี่กับเมีย ทีดี.', 'เอาทรัพย์สินสมาคมไปใช้', 'เหมาะจะไปอยู่ปารีส', 'ขายแม่ได้กับเหรียญหกเพนนี', 'ท้องไส้มีแต่บรั่นดีกับเด็กอนาถาไร้ผ้าขี้ริ้ว', 'ถูกเรียกตัวเพราะติดกระจกใสที่ Santry', 'ภรรยาโชคร้ายผู้น่าสงสาร', 'ข้าวของครึ่งหนึ่งรีดไถมาจากคนอื่น', 'เยาะหยันเราลับหลัง', 'เอาชื่อองค์กรไปใช้', 'คนจะคิดอย่างไร', 'รังแต่จะเป็นที่สนใจของพวก รปภ.', 'ใครไปเชิญมา', 'เชื่อว่าเขาเกิดที่แมนเชสเตอร์', 'อาจเป็นจอมนินทา', 'เจ้าถ่อยนักวางแผน', และอื่นๆ ซึ่งผมเสียใจที่จะกล่าว ต่อมาชายใส่แว่นลุกขึ้นพึมพำทำนองขอบคุณยิ่งจากทุกฝ่าย ข้อเสนอนี้ค่อนข้างรวดเร็วเกินไป สมาคมนี้ยังไม่ทันก่อตั้งเรียบร้อยดี ควรนำข้อเสนอนี้มาพิจารณาในโอกาสต่อไป แน่ใจได้ว่าทางเลือกนี้จะเป็นที่นิยม ขออนุญาตผ่านไปวาระต่อไป เรื่องค่าแรงต่ำอย่างน่าขายหน้าที่จ่ายโดยสถานีวิทยุ ... ผมคิดว่านี่ก็ยุติธรรมดี แต่ลองคิดถึงใจผมหลังจากนั้นไม่กี่วัน เมื่อรับรู้ว่า ฌอน โอ ฟาวเลน ได้รับสถาปนาสู่ตำแหน่งประธานสมาคมเดียวกันนี้ เราไม่อยากเปรียบเทียบโดยไม่จำเป็น แต่เทียบคนต่อคน นิยายต่อนิยาย บทละครต่อบทละคร การรับใช้ชาติไอริชอันยั่งยืนชั่วกัลปาวสาน ความนิยมในฐานะนักเล่าเรื่องในห้องรับแขก ใครเล่าเป็นทางเลือกที่ดีกว่ากัน ผมขอให้ผู้อ่านเป็นผู้ตอบคำถามนี้เอง และขอทิ้งคำถามให้คนทรยศรุ่นหลัง ที่อาจยังคิดว่า เดอร์มอต แม็กเมอร์โร ยังไม่เลวร้ายที่สุด

เป้าหมายน่าสงสัย

อย่างไรก็ตาม ผมต่อต้านวัตถุประสงค์ของสมาคมนี้สุดขั้ว ตัวอย่างเช่น สมาคมนี้เสนอให้จัด "อัตราค่าตอบแทนที่สูงขึ้นสำหรับผลงานวรรณกรรมทั้งหมด" นี่แปลว่าจะมี 'บทกวี' ที่ไม่อาจให้อภัยได้หลั่งไหลกันเป็นจำนวนมากยิ่งขึ้น มีบทความชื่อ 'บิ๊กจอห์น ภาพสเก็ตช์' มากขึ้น และมีเงินพิเศษให้กับความสามารถครึ่งๆ กลางๆ ทั่วไป สมาคมนี้ยังมุ่งจะมี 'ข้อตกลงอย่างเป็นระบบในเรื่องลิขสิทธิ์ สัญญา ฯลฯ' ข้อตกลงชนิดใดกันที่เรียกว่า 'ข้อตกลงอย่างเป็นระบบ' มีข้อตกลงที่ไม่เป็นระบบ ไร้ระบบ หรือผิดระบบอยู่ด้วยหรือ 'อัตราตอบแทนพิเศษสำหรับบทรายการวิทยุ' จะมีไปทำไมเล่า? บทวิทยุเหล่านี้น่าเบื่อหน่ายแม้แต่กับภรรยาทึ่มของผม ลดค่าตอบแทนลง เราอาจจะได้ยินพวกนี้มาทำเสียงหนวกหูน้อยลง 'คำแนะนำด้านกฎหมายฟรี' สิ่งนี้จะทำให้ทนายผู้ควรค่าหลายคนต้องตกงาน ซึ่งคนเหล่านี้เป็นเผ่าพันธุ์เคลติกผู้กราดเกรี้ยวที่ผมนิยม 'ติดตามค่าจ้าง' ใช่แล้ว แต่มีการหักร้อยละสิบ ถ้าเป็นผม ผมว่าให้เอาเงินมาอยู่ในมือก่อนจรดปากกาบนหน้ากระดาษ

อีกประการหนึ่ง นอกเหนือจากประเภทต่างๆ ที่ได้กล่าวมาแล้ว สมาชิกภาพดูจะเปิดกว้างต่อชาย หญิง และเด็กทุกคนในไอร์แลนด์ แม้แต่ภรรยาผมก็สามารถอ้างตัวว่าเป็น 'ผู้ให้ความเห็น' (ไม่ว่าคำนี้จะแปลว่าอะไรก็ตาม) ทุกคนรู้อยู่ว่าองค์กรที่ก่อตั้งขึ้นเหล่านี้ จริงๆ แล้วเพื่อให้คนมีข้ออ้างในการหนีหน้าครอบครัวตนเอง ดังนั้นจะมีประโยชน์อะไรเล่า?

นอกเหนือจากนี้

นี่คือแผ่นดินไอร์แลนด์ บัดนี้เมื่อ WAAMA ก่อตั้งขึ้นและดำเนินการแล้ว ก็ถึงเวลาที่ต้องมี 'การแยกตัว' และองค์กรคู่แข่ง ผู้ที่คิดว่าไม่ได้รับข้อเสนอที่ยุติธรรมจาก WAAMA โปรดติดต่อผมที่ทำงาน เราจะก่อตั้งองค์กรของเราด้วยวัตถุประสงค์ที่ดีกว่า และงานเลี้ยงประจำปีที่ยิ่งใหญ่กว่า สาวสวยเข้าร่วมฟรี จะไม่มีใครเบื่อจากการสนทนาโง่ๆ เรื่อง ซิกริด อันด์เซต์ หรือ เจมส์ จอยซ์ คาเบลล์ เป็นไงละพวก ผมตั้งใจจะเป็นประธานอะไรสักอย่างก่อนตาย แม้แต่จะเป็นประธานของประเทศไอร์แลนด์เองก็ตาม ถ้าเกิดจำเป็นขึ้นมา

* * *

คำแนะนำเมื่อวันก่อนของผมที่ว่า คำพูดในละครเรื่องใหม่ที่โรงละครแอ็บบีย์ ควรนำมาติดแสดงบนแผ่นป้าย โดยแขวนลงมาจากที่นั่งส่วนเฉลียง ให้นักแสดงอ่านได้ขณะรับบท ทำให้ผมได้รับคำชมงามๆ จากกลุ่มนักแสดงใน WAAMA เขาบอกว่าบ่อยครั้งที่ถูกขอร้องให้ไปเล่นละครห่วยๆ ซึ่งไม่มีความทุกข์เทวษใดจะเลวร้ายไปกว่าการต้องจดจำของเน่าเสียเหล่านี้ลงสมอง โฆษกสมาคมที่เป็นทางการกล่าวเมื่อคืนนี้ว่า 'ไม่มีข้อโต้แย้ง' ต่อแผนการของผม ซึ่งย่อมทำให้ผมยินดี หากปฏิกิริยาออกมาเป็นอย่างอื่น ผมอาจจำต้อง 'มอง' แถลงการณ์ของเขาด้วย 'ความเป็นห่วง'

ใช่ละว่าแผนการนี้ดี เราไม่จำเป็นต้องบอกนักแสดงล่วงหน้าอีกต่อไปว่าจะต้องเล่นละครเรื่องใด นักแสดงเพียงออกมาที่เวที มองโรงละครและเอื้อนความเห็นแย่ๆ เกี่ยวกับ 'จอห์นเฒ่า' หรือ 'บริจิต ภรรยาเขา' ออกมาได้เลย

แผนของผมมีข้อดีวิเศษในคืนที่ต้องรีบจับรถเที่ยวสุดท้ายกลับบ้าน สมมติว่าต้องเลือกระหว่างพลาดตอนจบของบทละคร หรือพลาดรถโดยสาร หากคุณกอปรด้วยเหตุผล คุณต้องบ้าแน่หากยอมพลาดรถโดยสาร แต่เราไม่จำเป็นต้องกลับบ้านโดยสงสัยว่าเกิดอะไรขึ้นในละคร เราเพียงหันกลับไปมองที่เฉลียง จริงอยู่ว่าอาจเป็นเรื่องแปลกที่เมื่อละครใกล้จบ ผู้ชมครึ่งหนึ่งจะหันหลังให้เวที และออกเสียงกระซิบดังๆ ว่านักแสดงจะพูดอะไรต่อไป ในยามที่พวกเขามีโอกาส อะไรๆ ก็ย่อมดีกว่าการเดินตากฝนกลับบ้าน ในกรณีสุดโต่ง ผู้ชมทั้งหมดอาจตกลงกันว่าจะชมละครที่เหลือ 'โดยการอ่าน' และพากันเดินออกไปเป็นหมู่คณะเมื่อถึงกลางองก์สุดท้าย ซึ่งนี่เป็นการปลดปล่อยนักแสดงผู้เหน็ดเหนื่อยให้มีโอกาสกลับบ้านบ้าง เพราะนักแสดงก็เป็นมนุษย์เช่นกัน ทุกคนมีแม่ด้วยกันทั้งนั้น
 


เกี่ยวกับผู้เขียน Flann O'Brien

* แปลจาก Waama, etc. The Best of Myles, 1968 โดย Fay

Copyright © 2007 faylicity.com

.

คืนเรือน | ชั้นหนังสือ

๑๖ มิถุนายน ๒๕๕๐