* home   ชั้นหนังสือ : ชวนไปรู้จัก
คืนเรือน | ชั้นหนังสือ | บางตอน
 
book เล่นแร่แปรธาตุ : มุกหอม วงษ์เทศ

Book

เล่นแร่แปรธาตุ รวมบทความของ มุกหอม วงษ์เทศ จากคอลัมน์ คุยความคิด จาก มติชน และคอลัมน์ ชวนคุยชวนคิด! จาก ประชาชาติธุรกิจ บทความเหล่านี้สะท้อนความคิด มุมมองต่อเรื่องต่างๆ รอบตัว จากเหตุการณ์ปัจจุบันในข่าว

ผู้เขียนแสดงความเบื่อรำคาญ และบอกความผิดปกติหลายอย่างในชีวิตประจำวันได้น่าสนใจ ดังประมวลได้ว่า

          ข้าพเจ้าไม่เคยแปลกใจ หากจะมีใครเบื่อหน่าย หงุดหงิด รำคาญเมืองไทยที่เต็มไปด้วยเรื่องที่น่าทุเรศ น่าสมเพช และน่าหัวเราะเยาะ
          แต่ข้าพเจ้ามักจะประหลาดใจอยู่บ่อยครั้ง ที่คนจำนวนมากกลับไม่รู้สึกรู้สา ไม่รู้ร้อนรู้หนาว ไม่ตระหนักและไม่ยอมรับกับความเสื่อมทรามเหล่านี้เลย

เรื่องที่เธอพูดถึงมีเช่น การท่องเที่ยว การเลือกตั้งและป้ายหาเสียง ชาติ ความเป็นไทย ชนชั้นกลาง ละครทีวี ภาษา การรับน้อง ดนตรี การสั่งก๋วยเตี๋ยว ห้องสมุด ข่าวสารบ้านเมือง

ใครๆ ก็เขียนถึงเรื่องเหล่านี้ได้ แต่บทความของมุกหอมพิเศษตรงที่ความคิดของเธอ เป็นมุมมองที่มีความรู้และชวนอ่าน ดูอย่างเรื่องการออกเสียง ร. เรือ บ้างปะไร

ปัญหาที่แท้จริงของเสียง ร. เรือ อยู่ที่ว่า คนไทยทุกชนชั้นไม่สามารถออกเสียง ร. เรือ ได้อย่าง "เป็นธรรมชาติ" โดยไม่ได้มีสติสำนึกรู้ (conscious) ว่ากำลังออกเสียงนี้อยู่

หรือมุมมองต่อเรื่องความคิด เด็ก-ผู้ใหญ่ ที่เขียนได้ตรงดีเหลือเกิน

          ผู้ใหญ่ที่คิดว่าตัวเองสามารถคิดแบบเด็กๆ ต่างกับเด็กที่คิดแบบเด็กๆ ตรงที่ว่า เด็กที่คิดแบบเด็กๆ ไม่ได้คิดว่าวิธีคิดของตัวเองบริสุทธิ์งดงาม
          แต่ผู้ใหญ่ที่คิดว่าตัวเองสามารถคิดแบบเด็กๆ ได้คิดว่าวิธีคิดของตัวเองบริสุทธิ์งดงาม

ใครที่ได้อ่านบทความของเธอคงอดสังเกตไม่ได้ว่าผู้เขียนชอบเล่นกับภาษาอย่างยิ่ง ชวนให้นึกถึงนักเขียนที่ชอบเล่นกับภาษาอย่างอดใจไม่อยู่ เช่น ถังฆทาน, ฆ่าเวลาอย่างโหดเหี้ยมอำมหิต, ไม่มีโอโบ ไม่มีฟลู้ท, โลกเทสต์ (เพื่อล้อ โลกทัศน์ จากคำว่า taste)

ผู้เขียนมีอารมณ์ขันแสบร้อน ทำให้อ่านเพลิน เช่นในเรื่องเกี่ยวกับโฆษณาสรรพคุณเกินจริง (คนโฆษณาควรได้อ่านบทความเกี่ยวกับโฆษณาของเธอ แม้อ่านแล้วจะไม่แยแสก็ตาม) เช่น

          "ยาอมอุรังอุตัง ให้คุณได้มากกว่าความชุ่มคอ" (พร้อมภาพคนอมยาอมกำลังเริงร่าหรรษาท่ามกลางธรรมชาติอันงดงาม)
          อ้าว! แล้วจะให้อะไรอีกล่ะ อมยาอมก็เพื่อให้ชุ่มคอเท่านั้นแหละ ถ้าอยากจะเริงร่าอย่างในภาพโฆษณานั้นก็ต้องไปเที่ยว ไม่ใช่อมยาอม ยาอมที่สามารถให้ความหฤหรรษ์อย่างสุดขีดขนาดนั้นก็คงจะไม่ใช่ยาอม แต่เป็นยาอี

ผู้เขียนเสียดสีล้อเลียนเรื่องต่างๆ นานา ซึ่งหลายตอนอ่านแล้วเห็นด้วยว่าจริงไม่น้อย เช่นละครโทรทัศน์ไทยที่ไปถ่ายทำเมืองนอก ตัวละครจะต้องแต่งตัวให้สอดคล้องกับฤดูหนาว, เรื่องที่นักท่องเที่ยวบริโภคภาพลักษณ์ (แสงสีเสียง) แทนที่จะเป็นภาพจริง

อ้าว! เจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดินสมัยโน้นยังทรงชื่นชมตะวันตก แล้วทำไมพวกไพร่สมัยนี้ถึงทุรนทุรายโหยหาความเป็นไทยกันนัก อะไรเลวๆ ก็โทษวัฒนธรรมตะวันตกไว้ก่อน ส่วนวัฒนธรรมไทยดีวิเศษบริสุทธิ์ แถมยังคิดว่าความเป็นไทยเท่ากับการนิยมเจ้าทั้งๆ ที่เจ้าชอบฝรั่ง ไม่ชอบธรรมเนียมไทย

ตัวอย่างวัฒนธรรมไทยที่ดีวิเศษคือความเป็นชาติที่สามารถทนทานต่อความหนวกหูต่างๆ ได้อย่างน่าทึ่ง เมืองพุทธแห่งนี้ชอบเสียงดัง เห็นว่าเสียงดังคือเครื่องหมายรับประกันความสนุกสนานบันเทิง และไม่ได้รีรอจะใช้เสียงเหล่านี้ในสถานที่สาธารณะเช่นกลางห้างสรรพสินค้า ร้านหนังสือ มหาวิทยาลัย รถเมล์ ซูเปอร์มาร์เก็ต ริมถนน และตามสถานที่ต่างๆ เกือบทุกแห่งในประเทศไทย

ซูเปอร์มาร์เก็ตบางแห่งเหมาะสำหรับยมบาลจะเดินช้อปปิ้งเท่านั้น ซูเปอร์มาร์เก็ตนรกแบบนี้จะมีคนแหกปากผ่านเครื่องขยายเสียง โฆษณาสินค้าและกิจกรรมส่งเสริมการขายจนปวดแสบปวดร้อนแก้วหู

คำล้อเลียนเสียดสึเหล่านี้ยังรวมถึงการล้อตัวเองเช่นกัน ผู้เขียนอาจล้อการใช้ภาษาวิชาการ (เช่น ตัวบท) และการวงเล็บศัพท์ภาษาอังกฤษประกอบ แต่ตัวผู้เขียนเองก็ทำสิ่งเหล่านี้เป็นปกติ แต่ทั้งนี้ดูเหมือนว่าผู้เขียนกระทำไปโดยความเคยชินกับภาษาวิชาการมากกว่าจะจงใจ

การวงเล็บศัพท์หลายตอนน่าประหลาดใจ เนื่องจากคิดแล้วว่าจะมีใครไหมที่อ่านศัพท์ไทยแล้วคิดว่า โอ้ ไม่รู้เรื่องเลย แต่พอเห็นศัพท์ต่างประเทศแล้วแจ่มแจ้ง ดังเช่นการวงเล็บศัพท์ การมองเห็น (vision) [การมองเห็นคืออะไรเนี่ย ไม่เข้าใจเลย แต่พอเจอว่า vision โอ้มายก็อด ทะลุปรุโปร่ง], อาหารประเภททอด (deep fry), ความมีน้ำใจ (generosity) ไปจนกระทั่ง "โฆษณาคือการสร้างไอเดีย (idea) และคอนเซ็ปต์ (concept)" หากสิ่งนี้อาจเป็นความสามัญลักษณะหนึ่งในการเขียนเชิงวิชาการ

อยากชวนอ่านหนังสือเล่มนี้ ความรำคาญของเธอเป็นความรำคาญหงุดหงิดที่น่าไปรู้จัก อีกทั้งอ่านได้ความรู้มุมมองน่าสนใจ หนังสือเล่มนี้เป็นหนึ่งในหนังสือที่ตั้งแต่คนวัยใสถึงผู้ใหญ่ควรอ่าน ด้วยได้แสดงแนวคิดชวนใคร่ครวญดังนี้

          ส่วนประเทศยากจนที่หว่านเงินมหาศาลเพื่อสนองความอยากจะเท่ เก๋ หรูเริด มีหน้ามีตาระดับโลกอย่างคนอื่น กลับไม่มีพิพิธภัณฑ์ชั้นเลิศ ไม่มีหอศิลป์ชั้นเลิศ ไม่มีมหาวิทยาลัยชั้นเลิศ ไม่มีโรงมหรสพชั้นเลิศ ไม่มีวัฒนธรรมการอ่านการเขียนชั้นเลิศ...
          ... ไม่มีอะไรและไม่พยายามจะทุ่มเทให้มีอะไรชั้นเลิศเอาเลยสักอย่าง นอกจากห้างสรรพสินค้า


เกี่ยวกับผู้เขียน มุกหอม วงษ์เทศ

เล่นแร่แปรธาตุ : มุกหอม วงษ์เทศ
ISBN 974-323-690-2 มติชน ๔๖๘ หน้า ราคา ๒๔๐ บาท ปกอ่อน ปีที่พิมพ์ ๒๕๔๙

คนไทยยังมักจะมีวิธีชำระล้างและซักฟอกบาปกันหลากหลายวิธี เผื่อว่าจะทำให้บาปใหญ่หลวงเจือจางไปตามน้ำยาล้างบาป เช่น สร้างวัด สร้างเจดีย์ ออกบวช พับนก ขายหุ้นคืน บริจาคเงิน เป็นต้น
-- มุกหอม วงษ์เทศ

Copyright © 2006 faylicity.com

คืนเรือน | ชั้นหนังสือ | บางตอน

หยิบมาปัดฝุ่นล่าสุด   ๑ มิถุนายน ๒๕๔๙