"หล่อนมีความหวังลม ๆ แล้ง ๆ ว่าเขาและหล่อนจะมีชีวิตร่วมอยู่ในหมู่บ้านเดียวกัน ไม่ห่างไกลเช่นนี้ตลอดไปจนแก่จนเฒ่า... จนตายจากกัน
        หล่อนหวังมากเกินไปหรือไร"

อีกความหวังหนึ่งของบุหงาคือที่ดิน เธอมานะส่งเงินเพื่อซื้อที่ วันหนึ่งหยาดเหงื่อแรงงานของเธอและลูกจะเปลี่ยนใบเสร็จรับเงินค่าผ่อนให้เป็นโฉนดในชื่อบุหงา ถึงที่ดินนี้จะเล็กเพียง 25 ตารางวาแต่มีความหมาย ด้วยจะเป็นแผ่นดินของเธอ ให้ลูกๆ ได้มีที่อยู่เป็นของตัวเอง เป็น "บ้าน"

หล่อนหวังมากเกินไปหรือไร

"มาบัดนี้ ออฟฟิศที่เคยเปิดรับเงินค่าผ่อนที่ดิน ปิดตายเสียแล้ว!"

นวนิยายเรื่องนี้ดีมาก ด้วยภาษาเขียนที่ดีและไพเราะ ไม่มีตำหนิ ภาษาการเล่าอ่านได้รื่นรมย์ โดยเฉพาะภาษาพูดของผู้คนต่างๆ ที่เป็นธรรมชาติ คนอ่านประทับใจบทสนทนาของบุหงากับลูกมาก ภาษาคุยกันในครอบครัวนี้มีเสน่ห์ บุหงาเอ่ยปากกับลูกครั้งแรกในเล่มเมื่อลูกจุดประทัด เธอว่า

"ไอ้เหี้ย! จะหาแดกเข้าไปยังไม่อยากจะพอ ยังมาเผาผลาญเงินทิ้งอีก มึงไม่เห็นหรือไง ปังนึงก็เงิน ปังนึงก็เงิน ... "

เนื้อเรื่องเล่าได้น่าติดตาม อ่านเพลินและอ่านรวดเดียวจบ แม้ประเด็นของเรื่องจะเกี่ยวกับความอยุติธรรม แต่ไม่ได้ฟูมฟาย ตัวละครต่างๆ ไม่ได้ออกมาทำท่าทางหรือแสดงว่าตนเองน่าสงสาร แม้ในเรื่องจะมีความทุกข์ แต่ก็ยังมีจังหวะความสุข ความเริงรื่น มีความรักให้ใจหวาม มีตัวละครที่น่าผูกใจ

เรื่องนี้มีความยาวสั้นๆ แต่กลับทำให้ผู้อ่านผูกใจกับตัวละครต่างๆ ได้ดี โดยเฉพาะบุหงา ผู้เขียนเล่าความรู้สึกต่างๆ ของบุหงาให้ได้กระจ่างใจคนอ่าน ให้เรารู้สึกถึงใจเธอได้จริง ไม่ว่าจะในยามรัก ยามชัง หรือในยามเศร้า ที่หัวใจคนอ่านจะอ่อนลงเมื่ออ่านถึงบทบรรยายว่าน้ำตาบุหงา "ไหลพรูพราวราวกับเม็ดฝน" คนอ่านใส่ใจกับบุหงา เราจึงสนใจต่อเรื่องราวต่อไปของเธอ

ตัวละครอื่นหลากหลายชีวิตในเรื่อง แม้จะปรากฏตัวมากน้อยไม่เท่ากัน แต่ชีวิตเหล่านี้เป็นเลือดเป็นเนื้อจากความแตกต่างเฉพาะตัว มิใช่เป็นเพียงตัวละครแวดล้อมให้ดูเต็มๆ ไปอย่างนั้น แต่ต่างเป็นหลายชีวิตที่น่าสนใจ เรื่องของเฒ่าปี่แก้วนั้นน่าเห็นใจยิ่ง หรือบังอร ลูกสาววัยสิบห้าของบุหงา ที่เรื่องแนะนำเธอได้ดีมากด้วยบทตอนสั้นๆ ว่า

"เด็กสาววิเคราะห์ชีวิตตนเอง เห็นว่ามีการเคลื่อนไหวเพียงแค่เช้าเดินออกจากบ้านไปทำงานเป็นขี้ข้า ระยะทางเดินไม่เกินเสียงแม่ตะโกน บ่ายๆ เดินกลับ ขณะที่เพื่อนรุ่นเดียวกันแต่งเครื่องแบบหิ้วกระเป๋าไปโรงเรียน บ้างแต่งชุดโรงงานนั่งมอเตอร์ไซค์รับจ้างแล่นฉิวผ่านหน้า ทิ้งฝุ่นให้ตลบกลบหน้าเธออยู่ทุกวัน"

นอกจากปัญหาที่ดินซึ่งเป็นประเด็นเด่นของหนังสือ เรื่องนี้ยังกล่าวถึงประเด็นเรื่องศาสนาที่น่าสนใจ โดยเฉพาะประเด็นความเป็นพุทธ และพุทธพาณิชย์ เช่นการทำบุญ เหล้าที่เป็นของคู่กันกับพระในงานพิธีการต่างๆ การเรี่ยไรเงินจากวัดโดยให้พรว่าขอให้ถูกหวยรวยทรัพย์ ค่านิยมที่ "อิงกับลัทธิลูกพ่อแม่ช่างขอ ช่างติดสินบน" พระที่โฆษณาขายพระพุทธรูป ความเชื่อเรื่องหวย การละเล่นที่แอบอ้างพิธีศาสนา และภาพเปรียบอย่างอ่อนๆ กับศาสนาอื่น

บุหงา เป็นนวนิยายเรื่องล่าสุดของศรีดาวเรือง เป็นเรื่องน่าประทับใจ เป็นหนังสือดีที่อยากแนะนำให้ได้อ่าน เพียงรสภาษาของนักเขียนผู้นี้ก็ทำให้อ่านเป็นสุขใจแล้ว

เรื่องนี้ยังจบทิ้งท้ายให้ได้น่าคิดอย่างยิ่ง แม้ตัวละครและเหตุการณ์อาจเป็นเรื่องสมมติ แต่ปัญหาที่ดินที่มีอยู่จริง ทำให้น่าสะท้อนใจไม่น้อย

ยังมีบุหงาจำนวนมากที่อยู่ใกล้ตัว แต่เราไม่เคยมองเห็น

เกี่ยวกับผู้เขียน ศรีดาวเรือง นามปากกาของ วรรณา ทรรปนานนท์ เกิดปี พ.ศ. ๒๔๘๖ ที่พิษณุโลก มีผลงานรวมเรื่องสั้นเช่น แก้วหยดเดียว (๒๕๒๖) บัตรประชาชน (๒๕๒๖) มัทรี (๒๕๒๙) ภาพลวงตา (๒๕๓๒) แม่สาลู (๒๕๓๖) ผลงานนวนิยายเช่น เนินมะเฟือง (๒๕๓๐) เจ้ากาเหว่าเอย (๒๕๓๑) บุหงา (๒๕๔๙)

มีผลงานแปลเช่น การผจญภัยของลุงป๋วย (๒๕๒๒) สมุดปกเขียว (๒๕๒๒) ดอนกิโฮเต้ ฉบับอนุบาล (๒๕๒๒) นิทานฮาวาย (๒๕๓๐) แม่ถ้อยน้ำคำ (๒๕๓๗) ลึกมั้ยนะ (๒๕๔๔) แม่ไม้ (๒๕๔๔) ยุคสมัยไวกิ้ง (๒๕๔๔) ผืนดินออกลูกเป็นเสื้อ (๒๕๔๕) เด็กข้างทางรถไฟ (๒๕๔๗) ความลับในห้องหมายเลข ๓๔๒ (๒๕๔๗) นิทานของ ฮันส์ คริสเตียน แอนเดอร์เซ่น (๒๕๔๘) นิทานของสองพี่น้องตระกูลกริมม์ (๒๕๔๘)

บุหงา : ศรีดาวเรือง
ISBN 974-9748-23-9 สามัญชน 168 หน้า ราคา 140 บาท ปกอ่อน ปีที่พิมพ์ ๒๕๔๙

Copyright © 2006 faylicity.com

การได้มีโอกาสซื้อที่ดิน ซึ่งหากสำเร็จดังหวัง มันคงทำให้บุหงามีความสุข มีความรู้สึกว่าได้เป็นคนที่มีศักดิ์ศรี
-- ศรีดาวเรือง บุหงา