The Double เริ่มต้นที่เตอตูเลียโน่ แมกซิโม อฟอนโซ ครูสอนประวัติศาสตร์ในโรงเรียนแห่งหนึ่ง ผู้มีชีวิตเรียบง่าย ซ้ำซากจำเจ ไร้จิตใจเหมือนคนทำงานประจำคนอื่นๆ ที่แหวกว่ายดิ้นรนอาศัยอยู่ในเมืองใหญ่ วันหนึ่งเขาไปยืมวีดิโอจากการแนะนำของเพื่อนร่วมงาน ขณะนั่งดูวีดิโอ ภาพชายคนหนึ่งในจอถึงกับทำให้เขาตื่นตะลึง แมกซิโมนอนไม่หลับในค่ำคืนนั้น ภาพชายในวีดิโอหลอกหลอนดั่งฝันร้าย เพราะหน้าตาของเขาเหมือนแมกซิโมยังกับพิมพ์เดียว ผิดแต่ตรงที่แมกซิโมนั้นไม่มีหนวด

แมกซิโมกลับไปยืมหนังทั้งหมดของบริษัทผู้ผลิตเดียวกันนี้ เขาเริ่มหมกมุ่นค้นหา จดบันทึกเพื่อหาว่าชายนักแสดงมีชื่อว่าอะไร ซารามาโก้ชำแหละธรรมชาติของมนุษย์อันลึกซึ้งให้ประจักษ์แจ้งอีกครั้ง ถึงความมีอยู่จริงกับจินตนาการภาพลวงตาในจิตใจมนุษย์ ด้วยกลวิธีการเขียนอันเป็นเอกลักษณ์ ประโยคต่อเนื่องยาวเหยียดแบบไม่มีที่สิ้นสุด ซารามาโก้หยุดจังหวะการอ่านด้วยการตั้งคำถามและถามความเห็นจากนักอ่านในตัวละครและเหตุการณ์เสมอ แมกซิโมเป็นตัวละครที่แสดงความกังวลและตื่นตระหนกในใจจนน่าสะพรึงกลัว บางครั้งอ่านแล้วขำแต่บางครั้งก็รู้สึกถึงลางร้ายที่อาจนำไปสู่เหตุการณ์สยอง

แมกซิโมใช้ชื่อของมาเรีย แฟนสาว แอบเขียนจดหมายถามหาที่อยู่ของแอนโธนิโอ คลาโร (ชื่อของนักแสดง) จากบริษัทสร้างหนัง หลังจากนั้นเขาไปเฝ้าดูแอนโธนิโอและเริ่มปฏิบัติการล่าคู่แฝดด้วยการโทรศัพท์ไปหาที่บ้าน ทั้งสองตกลงจะเจอกันเพื่อพิสูจน์ความเหมือน

The arrival of this man is a fact which we can neither erase nor remove, even if we don't let him in, even if we close the door on him, he'll be there waiting on the other side until we can't stand it anymore,... He's already come in, he's inside your head and inside mine.

แนวความคิดเรื่อง "คู่แฝด" ที่ซารามาโก้สร้างขึ้นนี้น่ารบกวนจิตใจมาก แถมเขายังมีวิธีสื่อเนื้อเรื่องและตัวละครเพื่อสร้างความระทึกขวัญต่อเนื่อง ตัวละครทั้งสองมีความเหมือนกระทั่งเสียง รูปร่าง แผลเป็น แล้วจิตใจล่ะจะเป็นอย่างไร เขาทิ้งความครุ่นคิดไว้ให้เราด้วยการโยนความนึกคิดสลับกันระหว่างแมกซิโมกับแอนโธนิโอ คนอ่านเป็นคนเดียวที่รับภาระเพราะมองเห็น รู้สึกถึงสิ่งที่อยู่ในจิตใจของคนคู่นี้ ซารามาโก้ทรมานตัวละครต่อเมื่อให้สามัญสำนึกบอกแก่ตัวละครว่า การมีอยู่จริงของ "ภาพจำลอง" ที่สมบูรณ์ในมนุษย์อีกคนหนึ่งถือเป็นข้อผิดพลาดอย่างใหญ่หลวง ต้องแก้ไข อธิบายให้ง่ายขึ้นก็คือในกฎของธรรมชาตินั้น สิ่งเดียวกันไม่สามารถเกิดขึ้นในสองแห่งพร้อมกันได้ ต้องมีเพียงหนึ่งเดียวที่เป็นของจริง ขณะที่อีกสิ่งหนึ่งเป็นเพียงสำเนาลอกเลียนเท่านั้น

วิธีที่ทั้งสองจะค้นพบว่าใครเป็นตัวจริง การตามล่าและเรื่องราวภายหลังจึงเป็นสิ่งมหัศจรรย์ที่บังเกิดแก่การอ่าน เป็นการอ่านที่คาดไม่ถึงเลยในรายละเอียดช่วงหลัง ทั้งที่คนอ่านคิดว่าตัวเองพร้อม จากการได้อ่านหนังสือซารามาโก้มาพอสมควรและคิดว่าพร้อมในอารมณ์ของเรื่องที่หยอดเอาไว้ตั้งแต่แรก ซารามาโก้สะเทือนขวัญคนอ่านได้เสมอ หนังสือเล่มนี้สนุกมาก เป็นอีกเล่มที่อ่านแล้วตรึงใจนัก

ซารามาโก้รับรางวัลโนเบลในปี 1998 ตอนที่เขาขึ้นไปรับรางวัล มีประโยคหนึ่งเขากล่าวว่า "The fictional character is the master, the writer his apprentice." (ตัวละครนั้นเป็นนาย นักเขียนคือผู้ช่วย) ชวนอ่านนักเขียนระดับโลกผู้นี้ครับ

เกี่ยวกับผู้เขียน José Saramago

The Double : José Saramago, Translated by Margaret Jull Costa
ISBN: 1843430991 Harvill Press, 308 pages, £15.99

Sitting now on the bus that will drop him near the building where he has lived for the last six or so years, that is, ever since his divorce, Maximo Afonso, and we use the shortened version of his name here, having been, in our view, authorized to do so by its sole lord and master, but mainly because the word Tertuliano, having appeared so recently, only six lines previously, could do a grave disservice to the fluency of the narrative, anyway, as we were saying, Maximo Afonso found himself wondering, suddenly intrigued, suddenly perplexed, what strange motives, what particular reasons had led his colleague from the Mathematics Department, we forgot to mention that his colleague teaches mathematics, to urge him so insistently to see the film he has just rented, when, up until then, the so-called seventh art had never been a topic of conversation between them.

José Saramago . . . The Double

Copyright © 2004 faylicity.com