ยุโรเปียนา อาจไม่ใช่หนังสือสำหรับทุกคน ในที่นี้มิได้หมายถึงเป็นหนังสืออ่านยาก หนังสือทดลองหรือหนังสือต้องตีความมากแต่ประการใด ยุโรเปียนาอ่านง่าย ซึ่งในความง่ายนั้นมีความลึกซึ้งที่ผ่านการกลั่นกรองมาอย่างดี มีข้อมูลความรู้ประกอบการเขียน และมีวิธีการเล่าอันชาญฉลาดที่นอกจากให้ความรู้ยังเน้นความบันเทิงสนุกสนาน

ยุโรเปียนา ถูกจัดเป็นนิยาย แม้เนื้อความและวิธีการเขียนควรจัดเป็นสารคดีหรือตำราประเภทหนึ่ง ผู้เขียนอธิบายยุโรเปียนาไว้หลังคำว่า ประวัติศาสตร์โดยสรุปของศตวรรษที่ยี่สิบ และขึ้นต้นเรื่องไว้ชวนฮาเกี่ยวกับสงครามโลก

ชาวอเมริกันที่ชีวิตถูกปลิดปลิวไปในนอร์มังดีในปี 1944 เป็นคนสูงที่มีความสูงเฉลี่ยราว 173 เซนติเมตร และหากว่าเอาร่างของพวกเขามาวางต่อกัน จะได้ความยาวถึง 38 กิโลเมตร

พวกเยอรมันก็สูงเหมือนกัน แต่พวกที่สูงที่สุดคือ หน่วยปืนยาวประทับบ่าชาวเซเนกัลในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งจากการวัดของผมพวกเขาสูงราว ๆ 176 เซ็นติเมตร พวกเขาจึงถูกส่งเข้าในแนวรบเป็นพวกแรกเพราะต้องการที่จะข่มขวัญพวกเยอรมัน

กล่าวกันว่าจำนวนผู้คนล้มตายในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งดุจดั่งเมล็ดพันธ์ที่ถูกหว่านออกไป ภายหลังพวกคอมมิวนิสต์รัสเซียได้คำนวณประสิทธิภาพการให้พืชผลของพื้นผิวที่ผสมด้วยปุ๋ยศพมนุษย์ ที่มีหน่วยเป็นตารางกิโลเมตร นอกจากนี้พวกรัสเซียยังคำนวณอีกว่าพวกเขาจะประหยัดเงินตราขนาดไหน เมื่อเปลี่ยนจากปุ๋ยต่างประเทศราคาแพงมาเป็นศพของผู้ทรยศ หรือปุ๋ยคอกที่ทำจากเหล่าอาชญากร*

ผู้เขียนดำเนินเรื่องด้วยโทนเสียงนี้จนจบเล่ม เขาเล่าสารพัดประเด็นในสิ่งที่เราคุ้นเคยเพื่อสะท้อนศตวรรษที่ยี่สิบ แม้เนื้อหาจะเล่าอย่างเสียดสีแต่ผู้เขียนไม่เติมแต่งความคิดเห็นส่วนตัวที่จะทำร้าย ironic's point of view ของเนื้อเรื่อง ยิ่งในกรณีนี้ไม่มีเลยที่ผู้เล่าเรื่องจะชี้นำอย่างใดอย่างหนึ่งนอกจากแจงความ ซึ่งอาจจะเพราะเรื่องนี้ไม่มีตัวละครแบบนิยาย นอกจากความจริงในประวัติศาสตร์ เพียงแต่วิธีเขียนของออเรดนีคมีสไตล์ที่ท้าทายจินตนาการการอ่านให้ตราตรึงชวนคิดในอดีตที่โลกเคยผ่านมา

หนังสือเล่มนี้ยอดเยี่ยม จนเราอยากติดตามออเรดนีคต่อไป ใครชอบงานแปลกๆ แบบนี้อย่าพลาดครับ

หมายเหตุ* คำแปลภาษาไทยโดยดาหาชาดา เจ้าของผลงานฉบับแปลภาษาไทย The Sisterhood of the Traveling Pants หรือ กางเกงมหัศจรรย์ ของ Ann Brashares เธอมีสำเนียงการแปลเฉพาะเหมาะพอดีกับนิยายเสียดสีที่คนอ่านนิยมเป็นพิเศษ จะเชื้อเชิญมาแอบแปล ยุโรเปียนา ต่อในลำดับต่อไป ถ้าเฟย์ลิซิตี้และคนแปลไม่โดนจับไปเสียก่อน โปรดติดตาม
 

เกี่ยวกับผู้เขียน Patrik Ouředník พาทริก ออเรดนีก เป็นชาวเชค เกิดในกรุงปรากเมื่อปี 1957 ก่อนย้ายไปอยู่ในฝรั่งเศสปี 1984 เขามีผลงานเป็นนิยาย หนังสือรวมบทความและกลอน รวม 8 เล่ม และมีผลงานแปลเป็นภาษาเชค ผลงานของนักเขียน เช่น Francois Rabeais, Alfred Jarry, Raymond Queneau, Samuel Beckett และ Boris Vain ออเรดนีกได้รางวัลวรรณคดีในบ้านเกิดมากมาย รวมถึงรางวัล Czech Literary Fund Award ยุโรเปียนา เป็นหนังสือเล่มแรกของออเรดนีกที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ

Europeana : Patrik Ouředník, translated by Gerald Turner (2005)
ISBN 1-56478-382-0 Dalkey Archive $12.50, 120 pages

เมื่อพลทหารหน่วยปืนประทับบ่าชาวเซเนกัลเห็นเครื่องบินเป็นครั้งแรก พวกก็คิดว่ามันเป็นนกที่เชื่อง มีทหารเซเนกัลคนหนึ่งตัดชิ้นเนื้อจากม้าที่ตายแล้ว โยนขึ้นไปให้ไกลที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อหลอกให้มันบินไปทางอื่น ทหารสมัยนั้นใส่เครื่องแบบเขียวและลายพรางเพราะว่าไม่ต้องการให้พวกศัตรูเห็นตัวเอง และก็นับว่าเป็นยุทธวิธีที่ใหม่มากในยุคนั้น เพราะว่าในสงครามก่อนหน้านี้ พวกทหารใส่เครื่องแบบสีสดใสเพื่อที่คนอื่นจะเห็นเขาได้ชัดเจนจากระยะไกล

-Patrik Ouředník

Copyright © 2005 faylicity.com