เป็นเรื่องยากพอควรสำหรับนักเขียนที่เคยประสบความสำเร็จในหนังสือเล่มหนึ่ง จะสามารถเขียนงานเล่มต่อไปให้ได้ดีกว่าหรือดีเท่าหนังสือเล่มเดิม ความคาดหวังเช่นนี้ยังคงมีสำหรับนักอ่าน ยิ่งถ้าเราเคยประทับใจในหนังสือที่ตัวละครโลดแล่นมีชีวิตอย่าง ครีท ใน Girl With a Pearl Earring ใครอ่านต่างก็หลงรักในน้ำเสียง เนื้อหาของบทประพันธ์ไปจนถึงภาพเขียนของศิลปินตัวจริง Falling Angels เป็นนวนิยายเชิงประวัติศาสตร์เล่มใหม่ล่าสุดของเทรซี ชีวาเลียร์ ซึ่งยังคงรูปแบบและเอกลักษณ์อันเดิม แต่เขียนในเรื่องราวที่กว้างและเติบโตขึ้น

หนังสือเล่มนี้เล่าเรื่องตอนต้นศตวรรษที่ 20 ในกรุงลอนดอน สังคมช่วงปลายหลังจากควีนวิคตอเรียสิ้นพระชนม์ลง เมื่อสองครอบครัว วอเตอร์เฮาส์และโคลแมนต่างเดินทางไปไว้อาลัยที่สุสานประจำตระกูลซึ่งตั้งอยู่ติดกัน โคลแมนเป็นครอบครัวที่มีฐานะดีกว่าเพราะสืบสายมาจากตระกูลเก่า มีอาณาเขตบ้านใหญ่โตและมีคนรับใช้ส่วนตัว ขณะที่วอเตอร์เฮาส์นั้นมีฐานะชนชั้นกลางธรรมดาที่กำลังไต่บันไดสังคม ผู้เขียนให้รายละเอียดความแตกต่างทางทัศนคติและสังคมโดยผ่านหลุมฝังศพในฉากแรก เริ่มจากที่พวกโคลแมนประดับโกศอันสวยงาม เคียงข้างกับรูปปั้นเทพยดาของวอเตอร์เฮาส์ซึ่งตอนแรกโคลแมนเห็นว่าไม่คู่ควร ความสัมพันธ์เริ่มขึ้นจากการที่ลูกสาวของทั้งสองครอบครัว ลาวิเนียกับม้อดกลายมาเป็นเพื่อนกันโดยไม่ได้สนใจในเรื่องราวของผู้ใหญ่ และยังรู้จักเป็นเพื่อนกับเด็กชายคนหนึ่งที่ทำงานช่วยพ่อเป็นสัปเหร่ออยู่ในสุสาน หลังจากนั้นกลุ่มเด็กน้อยสนิทกันมากขึ้นและใช้สุสานเป็นสนามเด็กเล่น ฝ่ายพ่อก็กลายเป็นเพื่อนกันโดยง่ายด้วยความตั้งใจที่ผู้ชายในเรื่องนี้เป็นเครื่องประดับสะท้อนเรื่องราวของผู้หญิงมากกว่า นอกจากเรื่อง'ความตาย'ที่เป็นธีมสำคัญ ผู้เขียนยังทำได้ดีในประเด็นของ'เพศ'ที่อยู่ในตัวละครฝ่ายหญิง คิทตี้ โคลแมนเป็นผู้หญิงสมัยใหม่ในยุคนั้น ชอบอ่านหนังสือ มีความคิดแปลกใหม่ฝังหัวจนสามีบ่นว่าควบคุมไว้ไม่อยู่ ขณะที่เกอทรูด วอเตอร์เฮาส์ เป็นผู้หญิงที่รักษาขนบธรรมเนียมทุกประการ หัวโบราณและให้ผู้ชายเป็นใหญ่ในโลก เชวาเลียร์ร้อยเรื่องให้เกิดความตึงเครียดแก่คนอ่านทีละน้อยอย่างชำนาญ เพราะแม่ของลูกทั้งสองต้องคอยเฝ้าดูความสัมพันธ์ความเป็นเพื่อนของลูกที่ดำเนินไป ใครจะเป็นตัวอย่างที่ไม่ดีแก่ใครและจะทำอย่างไร

มีข้อด้อยอยู่ประการหนึ่งในหนังสือเล่มนี้ คือความที่ใช้ตัวละครเยอะมากไม่ต่ำกว่าสิบคน และใช้วิธีเล่าแบบน้ำเสียงแรกทั้งหมด เหมือนว่าเรากำลังอ่าน 'ครีท' ทีเดียวหลายคน โดยหนังสือแบ่งออกเป็น 94 บท ใช้ชื่อตัวละครนำในแต่ละบทเพื่อบอกคนอ่านว่าใครพูด ซึ่งมีตั้งแต่ประโยคเดียวไปจนถึงสิบกว่าหน้า เทคนิคการเขียนแบบพูดคนเดียวเพื่อแสดงความรู้สึกภายในเช่นนี้ (interior monologue) มีความดีตรงที่ว่า ทำให้เราเห็นความรู้สึกในใจของตัวละคร ตัวละครสามารถวิพากษ์วิจารณ์การกระทำกันได้อย่างเต็มที่ คนอ่านอาจรู้สึกสนุกมากขึ้นในด้านอารมณ์ของตัวละคร แต่ความด้อยก็คือเมื่อตัวละครคอยแต่แสดงความรู้สึกมาก โครงเรื่องจึงดำเนินช้าลงเพราะไม่มีพฤติกรรมการกระทำต่อเนื่อง จนกว่าผู้เขียนจะผูกประเด็นของทุกคนให้น่าสนใจร่วมกันได้ หรือจนกว่าจะเกิดความขัดแย้งในเรื่องราวให้ตัวละครมีน้ำเสียงโดดเด่นขึ้นมา ในช่วงแรกของหนังสือจึงอ่านแบบเกือบได้วาง เป็นไดอารี่สลับข้ามไปมาระหว่างตัวละครถึงร้อยกว่าหน้า กว่าจะเริ่มสนุกก็เกือบครึ่งเล่ม

ในช่วงหลังนั้นอ่านเพลิน เมื่อคิทตี้ โคลแมนต้องเข้าไปยุ่งในกิจกรรมระดับสังคมที่ใหญ่กว่าซึ่งนำไปสู่โศกนาฏกรรมในครอบครัวตอนท้ายหลายประการ เชวาเลียร์ยังคงรักษาน้ำเสียงและการใช้ภาษาได้ดี เราเห็นสภาพสังคมวัฒนธรรมในยุคนั้นและการใช้ชีวิตโดยละเอียด เธอถ่ายทอดพลังและความรู้สึกของผู้หญิงทั้งหลายอย่างสนุก อีดิธ โคลแมนเป็นตัวละครที่ส่งมาข่มขู่คนอ่านโดยเฉพาะ เจนนี่คนรับใช้ถูกแจงในแง่ศีลธรรม มิสซิสเบเกอร์แม่บ้านที่ไม่ชอบยุ่งกับใครแต่แสดงความคิดเห็นเด็ดเดี่ยวที่สุด และคิทตี้เป็นตัวละครที่อาจไม่ต่างจากเอมม่า โบวารีในแง่ที่เธอไม่ไร้เดียงสา ออกจะเห็นแก่ตัว เอาแต่ใจและมีแต่เรื่องอื้อฉาว แต่เธอก็แสดงความภาคภูมิใจในอิสรภาพของผู้หญิงในยุคนั้นได้ดีเยี่ยม เธอเป็นภาพสะท้อนของการใช้ชีวิตอย่างพึงปรารถนามากกว่าการทำตัวในถูกต้องตามกรอบที่สังคมวางไว้ ซึ่งคงตรงตามความมุ่งหมายของคนเขียน อ่านแล้วต้องเอาใจช่วยเพราะเรายังชอบตัวละครเช่นนี้นัก..

เกี่ยวกับผู้เขียน Tracy Chevalier เทรซี เชวาเลียร์ เกิดและเติบโตในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ย้ายไปใช้ชีวิตที่กรุงลอนดอนเมื่อปี 1984 เธอทำงานเป็นบรรณาธิการให้สำนักพิมพ์เกี่ยวกับหนังสืออ้างอิงต่างๆ ศึกษาต่อจนจบปริญญาโทด้าน Creative Writing ปี 1997 เขียนหนังสือเล่มแรก คือ The Virgin Blue และ Girl With a Pearl Earring ปี 2000 ปัจจุบันอาศัยอยู่กับครอบครัวในกรุงลอนดอน

Falling Angels: Tracy Chevalier
ISBN 0-00-713571-8 Harper Collins £5.99, 404 pages

***

'What would she be writing to the master for except to make trouble?' I said.

Mrs Baker studied the letter, then took it over to the kettle and in a minute had steamed it open. That's what I like about her - she can be horrible mean sometimes, but she's definite.

Falling Angels - Tracy Chevalier

Copyright © 2001 faylicity.com