| เมื่อปลาจะกินดาว 5 : ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม |
เมื่อปลาจะกินดาว เป็นหนังสือรายงานสถานการณ์สิ่งแวดล้อมไทยประจำปี ซึ่งจัดทำติดต่อกันมาเป็นปีที่ 5 แล้ว โดยชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อมร่วมกับกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม เมื่อปลาจะกินดาว 5 เป็นเล่มล่าสุดซึ่งรวมบทความเรื่องเด่นๆ ด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดในปี 2548 รวม 10 เรื่อง
สามเรื่องในเล่มเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์แผ่นดินไหวและสึนามิ ความเครียดของแผ่นดิน เล่าถึงโลกของเราและการเกิดแผ่นดินไหว ความเครียดในที่นี้คือความเครียดของแผ่นเปลือกโลก ซึ่งนอกจากเกิดจากเหตุธรรมชาติแล้ว บทความนี้บอกว่ากิจกรรมบางอย่างของมนุษย์อาจมีผลไปเพิ่มความเครียดนั้นให้มากขึ้น บทความนี้เขียนดี เล่าเรื่องแผ่นดินไหวได้เข้าใจง่ายและน่าอ่าน แรงสะเทือนแผ่นดินไหว ตั้งคำถามว่าเราเตรียมพร้อมรับเหตุการณ์แผ่นดินไหวกันดีแค่ไหน โดยบอกเล่าถึงความรุนแรงของแผ่นดินไหว การตรวจวัด โอกาสเกิดแผ่นดินไหวในไทย และโครงสร้างอาคารไทยและความเสี่ยงของเขื่อน อ่านแล้วอาจจะหลอนเล็กน้อย "อาคารเตี้ยที่ต่ำกว่า 15 ชั้นก็อาจได้รับผลกระทบจากแผ่นดินไหวที่รุนแรง โดยเฉพาะอาคารชุดที่สูงกว่าตึกแถว แต่ก่อสร้างด้วยมาตรฐานตึกแถว เป็นอาคารมีความเสี่ยงสูงมาก เนื่องจากมาตรฐานการก่อสร้างมักจะต่ำ" พลิกแฟ้มปัญหาที่ดิน พื้นที่ประสบภัยสึนามิ เล่ากรณีศึกษาปัญหาข้อพิพาทที่ดินพื้นที่ชุมชนหาดแหลมป้อม บ้านทับตะวัน อ.ตะกั่วป่า และบ้านในไร่ตะวันตก อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา เรื่องนี้ทำให้เห็นว่าชาวบ้านต้อง "ลุกขึ้นสู้เพื่อทวงสิทธิ์ที่เป็นที่ดินทำกินมาแต่รุ่นปู่ย่าตายาย" และต้องต่อสู้อิทธิพลต่างๆ ทั้ง "อิทธิพลท้องถิ่น อิทธิพลนักการเมืองระดับชาติ รวมถึงความไม่เป็นธรรมของข้าราชการในพื้นที่" ต้องต่อสู้กับคนเหล่านี้ยังไม่พอ ผู้นำรัฐบาลยังซ้ำเติมผ่านรายการวิทยุด้วยว่า "ชาวบ้านได้คืบจะเอาศอก" หนึ่งในลำดับการต่อสู้ รายงานว่าวันที่ 27 ธันวาคม 2547 ชาวบ้านถูกเจ้าหน้าที่บริษัทเอกชนที่อ้างการครอบครองที่ดินข่มขู่เมื่อจะเข้าไปค้นหาศพลูกสาว ด้วยถ้อยคำว่า "ขอร้องอย่ายุ่งกับที่ดินแปลงนี้อีก ถ้าไม่เชื่อ คลื่นยักษ์ไม่เอามึงไป กูนี่แหละจะเอาชีวิตมึง" แคดเมียม จากเหมืองแร่ บอกเล่ากรณีการปนเปื้อนของสารแคดเมียมในดินและพืชผลการเกษตร ที่ห้วยแม่ตาว อ.แม่สอด จ.ตาก โดยบอกที่มาของปัญหา การหาทางออก และสัมภาษณ์ชาวบ้านที่เดือดร้อน ผู้เขียนบทความชี้ให้เห็นว่า "ปรากฏการณ์เหล่านี้ล้วนเกิดจากการบริหารทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่อย่างล้มเหลวโดยสิ้นเชิงของประเทศไทย ไม่เพียงแต่เท่านั้น เรื่องของวิธีการ หนทางเข้าไปช่วยเหลือ และหาทางเยียวยาปัญหายังล้มเหลวอีกด้วย" เอเลียนส์สปีชีส์ เป็นพืชและสัตว์ชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่ไม่เคยมีในประเทศไทยมาก่อน แต่ถูกนำเข้ามาหรือเดินทางมา (ตัวอย่างเช่น ผักตบชวา หอยเชอรี่ ปลาดุกยักษ์ เต่าแก้มแดง) ชนิดพันธุ์บางชนิดสามารถปรับตัวกับสภาพแวดล้อมใหม่ได้ และอาจก่อปัญหาเชิงนิเวศโดยการทำลายและแทรกแซงระบบนิเวศ ทำให้พืชสัตว์ท้องถิ่นบางชนิดสูญพันธุ์ได้ ในบทความแสดงรายการชนิดพันธุ์ต่างถิ่น 100 ชนิดที่ร้ายแรงของโลก ซึ่งสามารถพบในไทยถึง 42 ชนิด สัตว์บางชนิดถูกนำเข้ามาขายเป็นสัตว์เลี้ยง แต่เมื่อโตขึ้นและไม่น่ารัก ผู้คนกลับเอาไปปล่อยทิ้งตามสถานที่หรือแหล่งน้ำสาธารณะ สร้างปัญหาคุกคามระบบนิเวศเดิมได้ บทความเรื่องนี้น่าสนใจน่าอ่าน เพื่อที่ผู้เลี้ยงและผู้นำเข้าจะได้ตระหนักถึงปัญหานี้ งานวิจัยไทบ้าน เป็นบทความที่น่าสนใจมากอีกบทความ เล่าถึงการทำวิจัยโดยชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนปากมูล งานวิจัยนี้จัดทำโดยคนท้องถิ่น โดยได้รับการสนับสนุนจากนักวิชาการ คำว่า ไทบ้าน เป็นภาษาอีสานหมายถึงชาวบ้าน ส่วนคนเมืองน่าจะซาบซึ้งใจกับ ป้ายโฆษณา ภัยชีวิต-พิษสายตาคนเมือง ปัญหาทัศนะอุจาดที่ดูจะไม่เคยพัฒนาไปถึงไหน และยังอาจมีอันตรายต่อชีวิตผู้คนได้มากๆ อีกด้วย "ประเทศไทยประกาศใช้ธรรมชาติและวัฒนธรรมเป็นตัวดึงดูดนักท่องเที่ยว แต่กลับปล่อยให้มีป้ายโฆษณามาทำลายความสวยงามโดยไม่มีมาตรการควบคุม แม้แต่ภายในเขตพื้นที่ธรรมชาติและสถานที่สำคัญ ไบโอดีเซล-แก๊สโซฮอล์ พูดถึงพลังงานทางเลือกสองชนิดนี้ โครงการหมู่บ้านป่าไม้แผนใหม่ รายงานถึงโครงการนำร่องที่อ่านแล้วรู้สึกกลุ้มใจกับรัฐ วิกฤตน้ำตะวันออก บอกหลายแง่มุมของปัญหาการขาดแคลนน้ำที่เป็นข่าวใหญ่ของปีที่แล้ว และยังทำท่าว่าจะเป็นปัญหาอย่างต่อเนื่อง เมื่อปลาจะกินดาว เป็นหนังสืออ่านเพลิน ได้ความรู้ความคิดที่น่าสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อมบ้านเรา ทำให้ตั้งตารออ่านทุกปี การจัดทำรูปเล่มก็ทำได้สวย ประณีต หน้าปกปีนี้ยังออกแบบทันสมัยอีกด้วย ดูแต่ปกจะนึกว่าเป็นนิยายรักวัยรุ่นเกาหลี บทความข่าวเรื่องสิ่งแวดล้อมน่าจะเป็นสิ่งดี ด้วยกระตุ้นความรู้ความสนใจของผู้คนให้คิดเรื่องเหล่านี้ และทำให้เข้าใจไปถึงชีวิตอื่นๆ คนอ่านขอสนับสนุนให้จัดทำหนังสือชุดนี้เรื่อยไป แม้จะทำขายก็เต็มใจซื้อ อยากชักชวนให้อ่านหนังสือเล่มนี้ ปัจจุบันไม่ได้มีวางขาย ผู้สนใจติดต่อที่ชมรมนักข่าวสิ่งแวดล้อม โทรศัพท์ 02-243-8739 เมื่อปลาจะกินดาว 5
สารบัญ บทบรรณาธิการ
Copyright © 2006 faylicity.com "โลกไม่เคยหยุดนิ่ง" เป็นความจริงที่ทุกคนไม่อาจปฏิเสธได้ แต่คำว่าโลกไม่เคยหยุดนิ่งไม่ได้หมายความเพียงว่าโลกหมุนรอบตัวเอง และรอบดวงอาทิตย์อยู่ตลอดเวลาเท่านั้น แท้ที่จริงแล้วดาวเคราะห์สีน้ำเงินดวงนี้ยังมีการเคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงทุกส่วนทั้ง 3 มิติอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นบรรยากาศ กระแสน้ำ แผ่นดิน และกระทั่งของเหลวที่อยู่ลึกลงไปใต้พื้นพิภพ |
|
หยิบมาปัดฝุ่นล่าสุด ๑ เมษายน ๒๕๔๙ |