ไม่ใช่ว่าผมจะรู้จักแม่แค่ครึ่งๆกลางๆ แต่ผมรู้จักแค่ครึ่งเดียวของแม่ นั่นคือครึ่งล่าง ที่เป็นตัก ขา เท้า มือและข้อมือเวลาแม่ก้มตัวลง ผมจำเสียงแม่ได้ลางๆ ในตอนนั้นผมยังเด็กมาก อยู่มาวันหนึ่งแม่ก็ไม่อยู่อีกแล้ว เท่าที่ผมรู้ แม่จากไปโดยไม่เอ่ยปาก ไม่มีทั้งคำลาหรือคำราตรีสวัสดิ์ หลังจากนั้นสักพัก ผมถามพี่ชายที่แก่กว่าผมห้าปีว่าแม่ไปไหน

--แม่ไปอยู่ที่ๆ ดีกว่าแล้ว พี่ตอบ
--แล้วแม่จะกลับมาไหม?
--คงไม่หรอก
--แปลว่าเราจะไม่ได้เจอแม่อีกแล้วหรือ?
--ได้เจออีกสิ แม่อยู่กับพ่อเฒ่าน่ะ

ทั้งหมดนี้ดูคลุมเครือและไม่เป็นที่พอใจกับผมในตอนนั้น ผมไม่เคยพบพ่อเลย แต่ในเวลาต่อมาก็ได้พิจารณารูปถ่ายสีน้ำตาลซีดๆ ร่างนั้นยืดตรงขึงขัง ไว้หนวด สวมเครื่องแบบที่มีหมวกขนาดใหญ่ยอดแหลม ผมไม่ทราบได้ว่าเครื่องแบบนี้เป็นของอะไร พ่ออาจจะเป็นจอมพลกองทัพบกหรือพลเรือเอก หรือเป็นแค่เจ้าหน้าที่ประจำการหน่วยปืนรบ หรืออาจจะเป็นบุรุษไปรษณีย์ก็ได้

ความทรงจำของผมสับสนปนเปว่าเกิดอะไรขึ้นหลังจากที่แม่จากไป แต่ก็มีสาวผมลีบเหยียดตรงสีอ่อนมาดูแลผมกับพี่ชาย เธอไม่ค่อยพูดและดูหัวเสียตลอดเวลา ผมรู้จักเธอในนามมิสแอนนี อย่างที่เธอสั่งให้เราเรียก เธอใช้เวลายาวนานในการซักล้างและทำอาหาร โดยมีความเชี่ยวชาญเป็นพิเศษในการปรุงบอกส์ตีและเคลแคนนอน เธอใช้เวลาไม่รู้จบในการทำมินซ์บอลมีน้ำราดมันย่อง ผมเกลียดอาหารพวกนี้

-- พี่ผมบอกจากเตียงในคืนหนึ่งว่า ถ้าเราจะต้องติดคุก เราจะคุ้นเคยกับคุกก่อนเข้าไปในนั้นอีก เห็นไหมว่าข้าวเย็นที่เรากินกันเป็นยังไง? ยายแอนนีท่าจะเพี้ยนๆ
--ถ้าพูดถึงมินซ์บอล มันก็ใช้ได้นะ ถ้าเราจะไม่ต้องเห็นมันมากๆ และบ่อยๆ อย่างนี้
--พี่มั่นใจว่าของพวกนี้ต้องไม่ดีกับตัวเราแน่ๆ
--แล้วน้ำราดยังข้นไปด้วย
--แม่ดีแค่ไหนที่ต้มแฮมกับกระหล่ำอาทิตย์ละหน จำได้ไหม?
--จำไม่ได้หรอก ตอนนั้นเรายังไม่มีฟันเลย แฮมคืออะไร?
--แฮมเหรอ? ของดี เป็นเนื้อสีแดงชนิดหนึ่งมาจากเคาน์ตีไลม์ริค

นี่เป็นความทรงจำของบทสนทนาไร้สาระที่เราเคยมี แต่มันอาจจะไม่ใช่อย่างนี้เลยก็ได้

สถานการณ์ของระยะเปลี่ยนการปกครอง รอยต่อ ภาวะขาดช่วง เช่นนี้จะดำเนินไปนานเพียงใดผมก็ตอบไม่ได้ แต่ผมจำได้ว่าผมและพี่ชายสังเกตว่ามิสแอนนีซักล้างด้วยความดุดัน ทึ้งทำลาย รีดผ้าด้วยความรุนแรงโหดร้าย และเก็บข้าวของ เราก็รู้ว่าต้องมีอะไรบางอย่างเกิดขึ้น และเราก็คาดไม่ผิด