ขนนกและด้ายดิบ พวกผู้หญิงชุลมุนอยู่กับการยกอ่างน้ำสรงและผ้าชิ้นๆออกไปจากห้อง พอล, ดอล, พระเจ้านอลีเกนส์ อยู่กับเจ้าหญิงน้อยในห้อง พระเจ้าแผ่นดินทรงพลิกสมุดเล่มหนาอย่างครุ่นคิด
"ฉันไม่ชอบชื่อโจนเลย พูดได้แต่เพียงว่า เสียดาย---มานี่สิ มาหาพ่อ" ทรงอุ้มทารกไปจากดอล พิจารณาดูแล้วรับสั่งว่า "ต้องพูดว่าเป็นเกียรติแก่ฉันมาก ดูผมสิ งามเหมือนด้าย ตาสีฟ้าเหมือนดอกป่าน เลยคิดได้ว่า ปีนี้ป่านของเราให้ผลดีมาก" ทรงส่งเจ้าหญิงคืนให้ดอล
"งั้นหรือเพคะ" ดอลหาวหวอด
"ข่าวดีสำหรับเธอไงล่ะ"
"ทำไมเพคะ"
" อ้าว- จำไม่ได้หรือว่าวันนี้เป็นวันอะไร"
"ครบรอบแต่งงานหนึ่งปีเพคะ" ดอลทูล "ปีหนึ่งผ่านไปเร็วจริงๆ"
"ถูกแล้ว ปีหนึ่งผ่านไป..."
ดอลสะดุ้งเหมือนเพิ่งคิดอะไรออก
"เธอคงไม่ลืมนะ ที่รัก ใช่แล้ว ชาวไร่กำลังเก็บฝ้ายส่งเข้ามาในห้องถัดไปนี้ มากกว่าปีก่อนสองเท่า ป่านก็มาก วิเศษนะ เธอต้องปั่นเป็นด้ายให้หมดภายในวันนี้ มิฉะนั้นหัวแสนสวยจะขาด"
"แต่หม่อมฉันเป็นพระราชินี.."
"ราชินีก็ต้องทำตามสัญญาเหมือนผู้หญิงอื่นๆ ยิ่งกว่าคนสามัญอีก"
"แล้วพิธีเฉลิมพระนามพรุ่งนี้ล่ะคะ" ดอลวิงวอน
"นั้นสิ คือเหตุที่ต้องรีบปั่นฝ้ายและกรอด้ายวันนี้ละ"
"ถ้าหม่อมฉันไม่ทำ..."
"เราก็ประกอบพิธีโดยไม่มีเธอ ซึ่งจะน่าเสียดาย"
"คงไม่ทรงหมายความตามนั้นแน่ๆ ไม่พอพระทัยหม่อมฉันหรือเพคะ จึงทรงต่อต้านนัก"
"ฉันไม่เคยต่อต้านเธอ ฉันภูมิใจยิ่งกว่าเธอได้เป็นมหาราชินีชีบาเสียอีก เพราะเธอเป็นที่หนึ่งเรื่องปั่นฝ้ายในอังกฤษภาคตะวันออก"
"หม่อมฉันไม่อยากกลับไปเป็นคนปั่นฝ้ายอีก ถ้าได้เป็นมหาราชินี ก็คงไม่ต้องปั่นฝ้าย ไม่ยุติธรรมเลย ไร้เหตุผล ไม่มีเมตตาเลย---" ดอลโกรธ
"อย่างนี้น่ะรึ ไม่เมตตา" พระเจ้าแผ่นดินตะโกนลั่นด้วยความกริ้ว "กล้าดียังไงมาว่าฉันไม่เมตตา ถ้าว่าไม่ยุติธรรมละ อาจจะใช่ หรือไร้เหตุผล ก็ใช่ แต่คนอย่างฉันไม่มีเมตตา พูดออกมาได้ยังไง" "เพราะทรงเป็นคนสองนิสัย" พอลวิ่งเข้าช่วยเถียง "มีพี่เขย สองนิสัยนี่ แย่มาก"
"เธอต้องแส่เข้าขวางทุกทีสิน่า" พระเจ้าแผ่นดินรับสั่ง "เธอเป็นน้องเมียที่โง่เง่า ในสมองมีแต่ขนนก"
"หม่อมฉันไม่ได้มีขนนกในสมองสักหน่อย" พอลเถียง
"มีสิ ก็เธอหมกอยู่ในกรงนกทั้งวันทั้งคืน ฉันจะปล่อยนกออกจากกรงละ"
"อย่าทรงยุ่งกับขนนกของหม่อมฉันนะ อย่ามาแตะต้องนะ"
"ยังกับฉันอยากแตะนักนี่ เอาคีมเงินมาแลกก็ไม่ต้องการ"
"ในวังนี่มีคีมเงินเมื่อไหร่
"ฉันจะให้ช่างเงินมาทำ" พระเจ้าแผ่นดินรับสั่ง "เออ! ดีแต่ฟูมฟักนกปีกหักไปตลอดชาติเถอะ"
"นกเกือบหายสนิทแล้วนะเพคะ" พอลร้องเสียงดัง
"แย่ลงทุกวันน่ะไม่ว่า อีกหน่อยก็ตาย ฮะ-ฮะ--"
"เมื่อวานนี้ยังกระโดดได้เลย"
"ฉันไม่เชื่อ"
"หม่อมฉันเห็นนี่"
"แต่ฉันไม่เห็น"
"เพราะไม่ได้ประทับตรงนั้น"
"หนอย กรงนกใหญ่ยังกับห้องน้ำ มิน่าล่ะ ขนนกเข้าไปอุดในสมอง เลยผิดปกติ" พระเจ้าแผ่นดินรับสั่ง
"ยังดีกว่าฝ่าบาท ทรงมีแต่ด้ายดิบเต็มสมอง"
"เธอมีแต่ขนนก"
"ฝ่าบาทมีแต่ด้ายดิบ"
"ขนนก"
"ด้ายดิบ"
ทั้งสองกระทืบเท้าใส่กันด้วยความโมโห แม่วิ่งเข้ามา
*****
