หลังจากที่ Shopgirl ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่งเมื่อสองปีที่แล้ว ชื่อของสตีฟ มาร์ตินก็เป็นที่ยอมรับมากขึ้นในฐานะนักเขียนมากกว่าดาราตลกแห่งฮอลลีวูด Shopgirl เป็นหนังสือน่ารักมากที่เล่าชีวิตเรียบง่ายของผู้หญิงคนหนึ่ง แม้เนื้อเรื่องโอนเอียงไปทางโรแมนติกแบบเศร้าเศร้า แต่เราปฏิเสธความมีเสน่ห์น่าทึ่งของตัวละครไม่ได้ มาร์ตินทำให้นักอ่านใกล้ชิดกับตัวละครอย่างมิราเบล เพราะสิ่งที่ตัวละครรู้สึกและเป็นอยู่นั้นคือความเป็นปุถุชนธรรมดาอย่างที่คนเราสัมผัสได้ มิราเบลจึงกลายเป็นตัวละครที่มีชีวิตชีวาขึ้นมาทันทีในโลกหนังสือ โลกที่นักอ่านพร้อมจะกระโจนลงไปเพื่อหลีกหนีความสับสนวุ่นวายในชีวิตจริง

The Pleasure of My Company มีโครงเรื่องคล้ายกับหนังสือของมาร์ก แฮดดอน The Curious Incident of the Dog in the Night-time ตัวละครเอกของทั้งสองเรื่องนี้เป็นคนที่มีความผิดปกติทางระบบประสาท คริสโตเฟอร์ของแฮดดอนเป็นโรคออทิสติก แต่แดเนียล เคมบริดจ์เป็นโรคย้ำคิดย้ำทำ พวกเขาไม่ได้เป็นพิษเป็นภัยอะไรกับใคร เพียงแต่มีระบบการคิดและความเข้าใจที่ต่างจากชาวบ้านเท่านั้น หนังสือทั้งสองเล่มนี้กำลังเล่าว่าพวกเขาจะมีชีวิตอยู่รอดได้อย่างไรในสังคม แต่หนังสือก็มีความต่างกันในบางประเด็น ตรงที่เด็กน้อยคริสโตเฟอร์นั้นปรารถนาจะหลีกหนีการติดต่อกับผู้คน ขณะที่แดเนียลของมาร์ตินรักจะมีชีวิตในสังคมกับผู้อื่น

แดเนียลเป็นชายอายุสามสิบปี อยู่ตัวคนเดียวที่อพาร์ตเมนต์แห่งหนึ่งในซานตามอนิกา เขาได้รับการดูแลด้วยเงินจากรัฐ และทุกอาทิตย์จะมีหมอฝึกหัดไปเยี่ยมเพื่อดูแลความเป็นอยู่และคอยดูอาการของเขา แดเนียลมีอะไรแปลกๆ หลายประการ เช่นว่า เขาจะข้ามถนนตรงที่ถนนสองเส้นวนมาบรรจบกัน ไฟทุกดวงในห้องของเขาทั้งหมดต้องเปิดได้ 1,125 วัตต์ เขาถึงจะนอนได้ เป็นต้น ด้วยเหตุนี้เองทำให้แดเนียลไม่สามารถทำงานได้อย่างคนปกติ โลกของเขาต้องอธิบายด้วยตรรกกะ สัดส่วน มีเหตุมีผลที่อธิบายได้ในทางวิทยาศาสตร์ เขาถึงจะเข้าใจมัน แดเนียลมีความสามารถพิเศษในวิชาเลข เขาวัดระดับไอคิวได้สูงกว่าคนปกติ แต่นี้ก็ไม่ได้ทำให้เขามีชีวิตที่สุขสบายแบบคนทั่วไป มาร์ตินใช้วิธีให้แดเนียลเป็นคนเล่าเรื่องเอง เรามองโลกผ่านสายตาของเขา บางตอนที่ตั้งใจให้ตลก คนอ่านกลับไม่รู้สึกอย่างที่คนเขียนตั้งใจ มันอาจจะเศร้าเกินไปกับการนำเรื่องเล่านี้มาเล่น อย่างไรก็ตามมาร์ตินก็ยังแสดงมุมมองที่เขาต้องการได้ชัดเจน แดเนียลเป็นคนน่ารักมาก ใครอ่านก็คงต้องหลงรักเพราะเขาเป็นคนจิตใจดี ชอบช่วยเหลือคนอื่นทั้งที่เขาเหงา แต่เขาก็มีความรักมากมายจะให้

หนังสือที่ดูเหมือนจะไม่มีเนื้อหาอะไรมาก มาร์ตินก็ยังคงสร้างเสน่ห์ได้เหมือนเดิมกับเรื่องที่แดเนียลจะต้องผจญภัย นักอ่านทั้งหลายคงต้องตามเอาใจช่วยไปจนจบเล่ม น่าเสียดายที่หนังสือของเขานั้นสั้นทุกเล่ม แต่ก็เป็นความเพลิดเพลินที่ได้สัมผัสกับหนังสือของเขาอย่างที่ชื่อหนังสือบอกไว้

เกี่ยวกับผู้เขียน : Steve Martin

The Pleasure of My Company: Steve Martin
ISBN 0786869216, Hyperion Press $ 19.95, 163 pages

***

"I cannot get in an elevator. I cannot stay on a hotel floor higher than three. I cannot use a public toilet. What if there were no Rite Aids? What if we passed a roadside mall where one store was open and the others were closed? What if I saw the words 'apple orchard'? What if the trip took us in the proximity to the terrifyingly inviting maw of the Grand Canyon? What if we were on a mountain pass with hairpin turns, or if, during the entire trip, I could not find a billboard bearing a palindromic world?"

The Pleasure of My Company - Steve Martin