Nonfiction (หรือชื่อ Stranger Than Fiction ในฉบับอเมริกัน) เป็นหนังสือรวมบทความที่ชัก พอลานิกเขียนขึ้นในเวลาว่างจากการพักเขียนนิยาย ทั้งหมดเป็นเรื่องจริงที่เขาเก็บมาจากประสบการณ์ ชีวิตของคนรอบข้าง หรือเรื่องราวของกลุ่มคนที่เขาสนใจ พอลานิกเขียนในคำนำว่า หนังสือของเขาที่ผ่านมามีแก่นสารหลักเกี่ยวกับชีวิตของคนที่อ้างว้าง คนที่พยายามหาทางเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับคนอื่นและสังคม จะเพื่อความฝันหรือเพื่อความอยู่รอด แต่นี่คือความจริงในชีวิตมนุษย์ ตัวเขาเองในฐานะนักเขียนที่ความจำเป็นในอาชีพทำให้โดดเดี่ยวและต้องใช้เวลาอยู่คนเดียวเพื่อทำงานมากที่สุด การได้ติดต่อกับคนอื่นจึงเสมือนการปลดปล่อยและมีชีวิตที่แท้ ชีวิตที่พอลานิกจะเล่าให้ฟังนั้นแตกต่างจากเราๆ ท่านๆ มากมาย ทั้งน่าสนใจ น่าแปลก แต่นี่ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำไมเขาถึงเป็นคนเขียนหนังสือที่ดี

หนังสือแบ่งออกเป็นสามส่วน ภาคแรกคือกลุ่มคนที่มาใช้เวลาร่วมกัน บทเริ่ม Testy Festy เล่าภาพในเทศกาลประจำปีเกี่ยวกับเซ็กส์ที่ร็อค ครีก พอลานิกบรรยายอย่างละเอียดถึงงานข้างใน ตัดออกมาที่ด้านนอกถนน มีกลุ่มชาวคริสเตียนถือป้ายประท้วงตะโดนด่าปีศาจปาวๆ พอลานิกเป็นคนซื่อตรงกับภาษามาก เขาเขียนคำชัดเจน ดังนั้นตัวหนังสือของเขาจะก่ออาการน่ารังเกียจเสมอสำหรับนักอ่านบางคน เหมือนเมื่อไม่นานนี้ที่พอลานิกไปอ่านเรื่องสั้นของเขาในร้านหนังสือ ทำให้นักอ่านผู้หญิงคนหนึ่งถึงกับเป็นลมล้มพับ และหลายคนก็ลุกออกไปอย่างรวดเร็ว พอลานิกไม่ใช่คนหยาบคาย เขาเพียงแต่ใช้ภาษาและเล่าเรื่องซื่อตรงมากเกินไปเท่านั้น

คนอ่านชอบหลายเรื่องในบทแรก พอลานิกเล่าชีวิตนักมวยปล้ำสมัครเล่นที่แต่ละคนมีอาชีพเป็นหมอบ้าง เป็นนักวิชาการหรือเป็นนักบินก็มี ต่างเดินทางมาคัดเลือกเพื่อไปแข่งมวยปล้ำโอลิมปิค มันเป็นความฝันที่เดินเคียงข้างมาในชีวิตจริง ดังนั้นเมื่อมีโอกาสเขาเหล่านั้นจึงไม่พลาดมาลงแข่ง ไมค์โดนผ่าตัดจมูกถึงเก้าครั้ง ฟิลเล่นมวยปล้ำจนลิ้นหัวใจฉีก เขาไม่รู้ตัวจนภรรยากอดและบอกว่าเสียงหัวใจเขาเต้นผิดปกติ เขาเข้ารับการผ่าตัดหลังจากนั้น พอลานิกเขียนทั้งเบื้องหน้าเบื้องหลังคล้ายสารคดีที่อ่านสนุกกว่านิยายอีก ยังมีชีวิตของคนสร้างปราสาทในอเมริกา ชีวิตใต้น้ำของลูกเรือในเรือดำน้ำ บ้านผีสิงของเพื่อนที่พอลานิกวางแผนไปพิสูจน์ และมีบทหนึ่งเล่าถึงเหตุการณ์ ตอนคนเขียนใช้ชีวิตเป็นหมา พอลานิกแต่งตัวด้วยชุดหมาดัลเมเชียนขณะที่เพื่อนสาวใส่ชุดหมี (ชุดเต็มตัวแบบชุดที่เราเห็นในสวนสนุก) ทั้งสองตั้งใจไปเดินเล่นในเมือง ที่แรกคือพิพิธภัณฑ์ศิลปะ หมีกับหมาจ่ายเงินค่าเข้าชมสิบสี่เหรียญเรียบร้อย แต่พอเข้าไปด้านใน ยามไม่ให้เข้าบอกว่าหมีกับหมาอาจซื้อบัตรได้แต่ไม่มีสิทธิ์ชมงานศิลปะ หมีกับหมาจึงไปเดินต่อที่ห้างสรรพสินค้า ระหว่างเดินมีคนตะโกนด่า บางคนขอจับมือ เด็กมาขอถ่ายรูป เจอกระทั่งคนรุมเตะจนหมาลงไปนอนกอง เป็นชีวิตในเมืองที่ลองใช้อย่างสะบักสะบอมมาก และท้ายที่สุดทั้งสองต้องวิ่งหนีตำรวจเพราะเป็นบุคคลต้องสงสัย

ในส่วนที่สองคือภาพชีวิตของคน (คนเดียว) พอลานิกเขียนถึงคนดังที่เขาไปสัมผัสมา เช่น มาริลีน แมนสัน นักร้องสไตล์อลิซ คูเปอร์ จูเลียต ลูอิส นักแสดงสาว เอมี่ เฮมเพล นักเขียน แต่ชีวิตของคนเหล่านี้กลับไม่มีอะไรน่าสนใจเท่ากับภาคแรก มันเหมือนกับคุณอ่านหนังสือดาราในอีกมุมมองหนึ่งเท่านั้นเอง แต่ก็มีข้อน่าสังเกตชีวิตของคนดังพวกนี้กลับไปจุดขายในคำโปรยด้านหลังหนังสือ

ภาคสุดท้ายเป็นเรื่องราวส่วนตัว พอลานิกเคยทำงานในกลุ่มอาสาสมัครหลายแห่ง ส่วนหนึ่งทำมาตั้งแต่ก่อนทำงานหนังสือ และไปร่วมภายหลังเพื่อจะนำข้อมูลมาเขียนหนังสือก็มี เขาเคยเป็นผู้ดูแลคนป่วยที่ใกล้ตายหลายคน เขาเล่าเบื้องหลังภาพยนตร์เรื่อง Fight Club พูดถึงหนังสือเล่มเดียวกันนี้ที่มีคนส่วนใหญ่ชอบถามว่าคลับแห่งนี้อยู่ที่ไหน พอลานิกจะเฉลยให้ฟังซึ่งอ่านแล้วตลกดี วิธีที่แบรด พิตต์ทำริมฝีปากให้สวย พอลานิกข้องใจถึงกับสั่งซื้อมาลองใช้เอง และบทส่งท้ายคือเรื่องปู่ของเขาที่ฆ่าเมียตัวเองและพ่อของเขาที่ถูกฆาตกรรมโดยชายที่ไม่รู้จักในหน้าร้อนปีที่ภาพยนตร์ Fight Club กำลังจะนำชื่อเสียงมาให้

หนังสือเล่มนี้อ่านเพลิน พอลานิกเก็บรายละเอียดในชีวิตคนมาเล่าได้ดีมาก และนี้คือความสามารถพิเศษของนักเขียนที่แสนจะธรรมดา นักเขียนสมัยใหม่ที่อเมริกาภาคภูมิใจ

เกี่ยวกับผู้เขียน Chuck Palahniuk

Nonfiction : Chuck Palahniuk
ISBN: 0224063022 Jonathan Cape, 256 pages, £10.99

Or maybe castle building is a rite of passage. A form of meditation or reflection. During the second half of his life, after his mother died, the psychologist and philosopher Carl Jung set to work building a stone castle. He built it in Bollingen, on the shore of Lake Zurich in Switzerland. He called it his "confession in stone."

Chuck Palahniuk . . . Nonfiction