แม้ตัวหนังสือมีโครงเรื่องหลักในคดีชู้สาว แต่ส่วนใหญ่กลับเน้นที่ความสัมพันธ์ของเพื่อนคู่หนึ่ง ระหว่างผู้เล่าเหตุการณ์ บาบาร่า โคเว็ท กับผู้ถูกกล่าวหา ชีบา ฮาร์ท เป็นความสัมพันธ์ที่เริ่มต้นอย่างเหินห่างและเข้มข้นขึ้นด้วยความรักในตัวเพื่อน และในตอนท้ายยังทิ้งคำถามคาใจไว้น่าคิดถึงความหมายของคำว่า "เพื่อน"ของคนเรา หนังสืออยู่ในรูปแบบบันทึกหมายเหตุของผู้สังเกตการณ์ บาบาร่าทำให้เราทราบสถานการณ์เบื้องต้นว่าชีบา ครูสอนศิลปะก่อคดีทางเพศกับนักเรียนชายนามสตีเว่นในวัย 15 ปี ทั้งคู่โดนจับได้จนเป็นคดีอื้อฉาวตามหน้าหนังสือพิมพ์ บาบาร่ามาอยู่กับชีบาเพื่อดูแลช่วยเหลือเพื่อนขณะที่คดีรอจะขึ้นศาล และบาบาร่าซึ่งเห็นความเป็นไปของเหตุการณ์มาตลอด จึงตั้งใจเขียนบันทึกเพราะเห็นว่าโลกของสื่อบางครั้งให้ข้อมูลบิดเบือนจนไม่ยุติธรรมต่อผู้ถูกกล่าวหา

ชีบาอายุ 42 ปี แต่งงานแล้วกับศาสตราจารย์ในมหาวิทยาลัย มีลูกสองคนโดยที่ลูกคนหนึ่งเป็นโรคปัญญาอ่อน ในตอนที่ชีบามาเป็นครูใหม่ที่โรงเรียน แม้เธอจะดูสดใสร่าเริง มีมนุษยสัมพันธ์ดีแต่เธอก็ไม่ให้ความสนิมสนมกับใครมากนัก สังคมในโรงเรียนนั้นไม่ต่างจากสังคมอื่นของปุถุชนทั่วไป เมื่อใครสักคนเข้าไม่ถึงเรื่องราวของคนที่อยากรู้จัก คนที่เหลือก็เริ่มจับกลุ่มและแลกเปลี่ยนข้อมูลที่อาจหามูลความจริงได้น้อย บาบาร่าเองอายุเกือบ 60 ปี เดิมทีอยากสนิทสนมกับชีบาเพราะลักษณะบางอย่างที่โดดเด่นออกมา แต่เมื่อเห็นข้อบกพร่องบาบาร่าจึงเลี่ยงที่จะรู้จักมากกว่านี้ แต่จะด้วยเหตุผลกลใดถึงกลายเป็นเพื่อนสนิทกันได้ คงจะเป็นการหักหาญน้ำใจนักอ่านถ้าจะเล่าต่อไป

เราจึงได้อ่านเรื่องราวที่เหมือนไปอ่านเรื่องส่วนตัวของใครคนหนึ่งเข้าในทำนองอยากรู้อยากเห็นเกินเหตุ เฮลเลอร์ ผู้เขียนทำได้ดีมีชั้นเชิงในการศึกษาแง่มุมความลุ่มหลงของมนุษย์ เธอพัฒนาตัวละครที่เริ่มจากราบเรียบไร้มิติ บริสุทธิ์ ไปสู่ตัวละครที่มีความยืดหยุ่นในอารมณ์สูง ปั่นป่วนจนแสดงความคลุ้มคลั่งด้านมืดในจิตใจออกมาเมื่อเผชิญกับสภาวะกดดันรอบด้าน และการที่ผู้เขียนค่อยๆ เผยประเด็นต่างๆ ทีละน้อยทำให้หนังสือค่อนข้างน่าติดตามแบบกึ่งระคนใจ อีกทั้งการใช้ภาษา วิธีเรียบเรียงความคิดในบันทึกมีส่วนสร้างความน่าเชื่อถือให้เข้าถึงตัวละครได้ง่าย ผู้เขียนวางกลลวงไว้อย่างแนบเนียน เธอสามารถสลัดสำเนียงภายนอกและทำให้เชื่อโดยสนิทใจว่านี่คือภาษาและความคิดของตัวละครที่มีอายุหกสิบปีผู้ที่ผ่านประสบการณ์ในชีวิตมามาก มีความรู้และค่อนข้างมีเหตุผล จนผ่านหนังสือไปครึ่งเล่มแล้วเชื่อว่านักอ่านคงต้องหยุดพินิจพิจารณาในเรื่องที่ฟังเหล่านี้อีกครั้งด้วยความขวัญสยอง

หนังสือเล่มนี้สื่อประเด็นมากกว่าคดีชู้สาวหรือจุดจบของคดี เฮลเลอร์นำประสบการณ์ในโลกนักข่าวมาสะท้อนให้เห็นด้วยข้อคิดหลายอย่าง เพราะอย่าลืมว่าสุดท้ายเรื่องที่คุณอ่านมาทั้งหมดนี้ผ่านสายตาและความรู้สึกของตัวละครเพียงตัวเดียว ซึ่งจะจริงและเท็จอย่างไรก็ไม่ต่างจากโลกของสื่อซึ่งผู้เสพควรใช้วิจารญาณในการเสพอย่างระมัดระวัง เฮลเลอร์เขียนหนังสืออ่านเพลินนัก ถ้าให้เลือกหนังสืออ่านเพลินจากรางวัลบุ๊กเกอร์ เล่มนี้คงเป็นเล่มแรกที่อยากแนะนำ แล้วคุณจะรู้ว่าคอลัมนิสต์ที่เขียนนิยายดีก็มีเหมือนกัน

เกี่ยวกับผู้เขียน Zoe Heller ซูอี เฮลเลอร์ เกิดในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เคยเป็นนักข่าว นักวิจารณ์และคอลัมนิสต์มีผลงานลงพิมพ์ในหนังสือต่างๆ เช่น The Independent on Sunday, The London Sunday Times, The New Yorker, The London Review of Books, The Times Literary Supplement ปัจจุบันยังเขียนบทความรายสัปดาห์ให้หนังสือพิมพ์ London Telegraph ในปี 2002 เธอรับรางวัล British Press Award for Columnist of the Year เฮลเลอร์ย้ายมาอยู่นิวเยอร์กตั้งแต่ปี 1993 มีผลงานเป็นนิยายหนึ่งเล่ม Everything You Know และกำลังเขียนนิยายเล่มที่สาม

Notes on a Scandal : Zoe Heller
ISBN 0-141-01815-1 Penguin Books, 243 pages, £5.99

The bond that I sensed, even at that stage, went far beyond anything that might have been expressed in quotidian chitchat. It was an intuited kinship. An unspoken understanding. Does it sound too dramatic to call it spiritual recognition? Owing to our mutual reserve, I understood that it would take time for us to form a friendship. But when we did, I had no doubt that it would prove to be one of uncommon intimacy and trust—a relationship de chaleur as the French say.

Notes on a Scandal - Zoe Heller

Copyright © 2004 faylicity.com