* home   ชั้นหนังสือ : ชวนไปรู้จัก
คืนเรือน | ชั้นหนังสือ | บางตอน
 
book PORTNOY'S COMPLAINT : Philip Roth

Book Coverหนังสือเล่มนี้ได้รับการกล่าวขานว่าเป็น มหากาพย์แห่งการสำเร็จความใคร่ด้วยตนเอง (epic of masturbation)   เป็นหนังสือที่ขบขันที่สุดจนถือว่าเป็นมาสเตอร์พีซเรื่องหนึ่ง โมเดิร์นไลบรารีจัดเรื่องนี้ไว้ในลำดับที่ ๕๒ ของหนึ่งร้อยนวนิยายเอกในศตวรรษที่ ๒๐ โดยมี Pale Fire ของนาโบคอฟอยู่ในอันดับติดกันที่ ๕๓ และ The Catcher in the Rye อยู่ในอันดับที่ ๖๔   มีผู้โจมตีฟิลิป รอธ ผู้เขียนเรื่องนี้ว่าเขียนหนังสือแสดงความจงเกลียดจงชังชาวยิว ทั้งที่รอธเองก็มีเชื้อสายยิว นับเป็นเรื่องน่าสนใจที่หนังสือเล่มหนึ่งจะมีชื่อเสียงทั้งในความอื้อฉาวทางเพศ ในความขบขันบันเทิงที่ได้จากการอ่าน ในความดีงามทางวรรณกรรม และความขัดแย้งในเชิงวัฒนธรรม เหตุผลทั้งหมดนี้รวมอยู่ในตัวอเล็กซานเดอร์ พอร์ตนอย ที่เป็นตัวละครเอกในหนังสือเล่มนี้

อเล็กซานเดอร์ พอร์ตนอย ในวัย 33 ได้เล่าชีวิตของเขาอย่างเปิดอกในเรื่อง เขาไม่ได้ตั้งใจเปิดเผยรายละเอียดในชีวิตให้เราฟัง แต่พอร์ตนอยเล่าเรื่องให้หมอ Spielvogel จิตแพทย์ของเขาฟัง เราจึงพลอยได้รับรู้เรื่องราวชีวิตและความในใจของพอร์ตนอยไปด้วย ชื่อหนังสือเล่มนี้ฟังดูเป็นเรื่องบรรยายความคับแค้นใจของพอร์ตนอย แต่ที่จริงแล้ว ชื่อนี้ยังเป็นคำเรียก อาการป่วยไข้พอร์ตนอย ที่หนังสือบอกไว้ตั้งแต่ก่อนเริ่มเรื่องดังนี้

Portnoy's Complaint (pôrt'-noiz kèm-plãnt') n. [after Alexander Portnoy (1933-     )] A disorder in which strongly-felt ethical and altruistic impulses are perpetually warring with extreme sexual longings, often of a perverse nature. Spielvogel says: 'Acts of exhibitionism, voyeurism, fetishism, auto-eroticism and oral coitus are plentiful; as a consequences of the patient's "morality," however, neither fantasy nor act issues in genuine sexual gratification, but rather in overriding feelings of shame and the dread of retribution, particularly in the form of castration.' (Spilvogel, O. "The Puzzled Penis," Internationale Zeitschrift fur Psychoanalyse, Vol. XXIV, p. 909.) It is believed by Spielvogel that many of the symptoms can be traced to the bonds obtaining in the mother-child relationship.

อาการพอร์ตนอย (อา-กาน พอร์ต-นอย) น. [เรียกตาม อเล็กซานเดอร์ พอร์ตนอย (๒๔๗๖- )] ความผิดปรกติ ที่แรงผลักดันทางจริยธรรมในใจที่เข้มข้นและความเห็นแก่ผู้อื่น ต้องรบรากับความต้องการทางเพศอย่างรุนแรง (มักมีลักษณะกามวิปริต) อยู่ตลอดเวลา

คำกล่าวข้างต้นเรียกได้ว่ารวมอาการของพอร์ตนอยไว้โดยสรุป และเราก็ได้รู้จากพอร์ตนอยว่าเขาประสบอาการนี้ได้อย่างไร พอร์ตนอยเริ่มเล่าตั้งแต่วัยเด็กถึงครอบครัวยิวของเขาที่อยู่ในนิวเจอร์ซีย์ พ่อจบมัธยมสอง ทำงานขายประกัน ความเครียดเรื่องงานทำให้พ่อมีอาการท้องผูกรุนแรงเป็นนิจ สำหรับพอร์ตนอยแล้ว พ่อเป็นคนน่าสมเพช ไม่มีความสามารถ ไม่น่านับถือ และไม่เดียงสาต่อเรื่องราวในโลก ถึงแม้พอร์ตนอยจะรักพ่อและรู้ดีว่าพ่อทุ่มเทกำลังกายหาเลี้ยงครอบครัว แต่เขาก็ไม่สามารถห้ามความเกลียดชังที่บ่มเพาะมานาน ต่อความคับแค้นที่พ่อไม่คิดแก้ไขต่อสังคมที่เอาเปรียบ และดูจะจำนนต่อทุกอย่างรอบตัว

แต่คนที่มีผลกับชีวิตเขามากกว่าพ่อคือแม่ แม่ของพอร์ตนอยเป็นผู้หญิงน่าทึ่ง เป็นแม่ที่ควบคุมบังคับลูกมาก และส่งผลกับพอร์ตนอยไปจนตลอดชีวิต พอร์ตนอยถูกห้ามเรื่องนั้นเรื่องนี้ตลอดเวลา การอยู่ใต้กรอบกับความรู้สึกผิดที่เกิดขึ้นเรื่อยมา ทำให้พอร์ตนอยแสวงหาอิสรภาพในทางเพศแทน ตั้งแต่เข้าวัยรุ่น เขาก็เริ่มหาความสุขทางเพศกับตัวเอง และหมกมุ่นคลั่งไคล้กับเรื่องนี้มากเกินพอดี มากขนาดที่พอร์ตนอยบอกว่าถ้าเป็นวันละสองสามหนก็คงไม่เป็นไร แต่เขาเริ่มสร้างสถิติใหม่ให้ตัวเองเรื่อยๆ จากทุกครั้งก่อนอาหาร เป็นก่อนและหลังอาหาร จนกระทั่ง ก่อน ระหว่าง และหลังอาหาร (พอร์ตนอยบอกว่า "half of my waking life spent locked behind the bathroom door" "ชีวิตตอนตื่นครึ่งหนึ่งหมดไปในในห้องน้ำ") ความครอบงำเรื่องเพศอย่างหยุดยั้งไม่อยู่ทำให้เขาเพิ่มความพิสดารในจินตนาการเรื่องนี้มากขึ้นเรื่อยๆ และปมในชีวิตก็ทำให้สิ่งนี้เป็นความอดสูและสร้างความละอายใจใหญ่หลวงต่อพอร์ตนอย เขาคิดภาพเสมอว่าเรื่องร้ายๆ จะเกิดกับตัวเอง แต่ก็ไม่สามารถหลุดพ้นจากการจดจ่อต่อเรื่องเพศได้เลย

ถึงแม้เรื่องนี้จะมีการบรรยายเกี่ยวกับเซกส์ที่โจ่งแจ้ง และเรื่องเพศจะเป็นประเด็นที่นำมากล่าวถึงบ่อยๆ และแม้ว่าภาษาที่ใช้จะตรงไปตรงมาอย่างไม่อ้อมค้อม แต่หนังสือเล่มนี้ก็ยังอยู่ห่างไกลจากความลามกอนาจาร เพราะพอร์ตนอยเล่าอย่างคนที่มีปัญหาให้จิตแพทย์ฟัง โดยมิได้มุ่งหวังในเชิงยั่วยุอารมณ์ รอธเขียนเรื่องได้น่านิยมด้วยการใช้ภาษาที่ฉลาด และมีอารมณ์ขันร้ายๆ เชือดเฉือนที่ทำให้เรื่องนี้ตลกมาก ลูกเล่นในการใช้ภาษาทำให้เรื่องเล่าของพอร์ตนอยขำขันตั้งแต่หน้าแรกจนหน้าสุดท้าย คำบ่นของพอร์ตนอยจึงฟังได้บันเทิง ดังตัวอย่างที่พอร์ตนอยบรรยายความรู้สึกเมื่อได้ไปเจอลายมือเด็กประถมของคู่ขาตนเป็นครั้งแรก แวบแรกที่เห็น เขาคิดว่ามีเด็กที่ไหนมาอยู่ในบ้าน แต่แล้วก็ตระหนักว่านี่เป็นลายมือของผู้หญิงคนนี้เอง เป็นโน้ตถึงคนทำความสะอาดบ้าน ซึ่งน่าจะเป็นในทางกลับกันมากกว่า พอร์ตนอยเล่าไว้อย่างกินใจว่า

dir willa polish the flor by bathrum pleze & dont furget the insies of windose mary jane r

Three times I read the sentence through, and as happens with certain texts, each reading reveals new subtleties of meaning and implication, each reading augurs tribulations yet to be visited upon my ass. Why allow this "affair" to gather any more momentum? What was I thinking about in Vermont! Oh that z, that z between the two e's of "pleze" -- this is a mind with the depths of a movie marquee! And "furget"! Exactly how a prostitute would misspell that word! But it's something about the mangling of "dear," that tender syllable of affection now collapsed into three lower-case letters, that strikes me as hopelessly pathetic....

ทรัก โช่ยขัดพิ้นห้องน้ามห้ายหน่อย & หย่าลิมน่าต่างด้านนายด้วย แมรี เจน อาร์

ผมอ่านประโยคนี้โดยละเอียดสามรอบ และเช่นเดียวกับข้อความบางชนิด ที่การอ่านแต่ละครั้งได้เผยให้เห็นความลึกซึ้งทางความหมายและนัยยะใหม่ในถ้อยความ การอ่านแต่ละหนได้เบิกชะตาความทุกข์ทรมานที่รูทวารของผมไม่เคยได้สัมผัสมาก่อน ผมจะปล่อย "เรื่องชู้สาว" นี้ให้ดำเนินต่อไปทำไม? ผมคิดอะไรในเวอร์มอนท์! แล้วนั่น z ที่อยู่ระหว่างตัว e ทั้งคู่ของ "pleze" นี่คือคนที่มีจิตใจลึกซึ้งเท่าตัววิ่งในโรงหนัง! และ "furget"! นี่คือวิธีที่โสเภณีจะสะกดคำนี้ผิด! แต่สิ่งที่ทำให้ผมรู้สึกว่าเป็นเรื่องน่าสังเวชเหลือทนคือการฉีกทึ้งทำลายของคำว่า "dear" พยางค์ที่อ่อนโยนด้วยเสน่หา ที่บัดนี้ได้ถูกทับถมรวมกันให้อยู่ใน 3 ตัวอักษร

นอกจากความขบขันและประเด็นทางเพศแล้ว หนังสือเล่มนี้ยังถือว่าเป็นวรรณกรรมคลาสสิคที่สะท้อนความคิดของชาวยิวในสังคมอเมริกันได้ดี พอร์ตนอยเล่าถึงความเป็นยิว-อเมริกันของเขา โดยเล่าว่าครอบครัวเขาและคนยิวดูถูกพวกอเมริกันว่าโง่เขลาและต่ำศักดิ์กว่า อีกทั้งยังเรียกคนอเมริกันว่า goy และอะไรที่เลวร้ายก็จะเป็น goyische พอร์ตนอยไม่เชื่อในพระเจ้า เกลียดชังความเป็นยิวที่ส่งผลมาบังคับชีวิตเขาหลายอย่าง เขาไม่เห็นด้วยกับความมือถือสากปากถือศีลที่คนยิวหลายคนเป็น เพียงแต่เขาดิ้นรนหนีไปไม่ได้ จึงต้องจมอยู่กับความเกลียดชัง ความรู้สึกผิด คับข้องใจ และความต้องการทางเพศที่ไม่สุดสิ้น

หนังสือเล่มนี้เขียนมากว่าสามสิบปีแล้ว น่าทึ่งที่เนื้อหาในเรื่องยังทันสมัยอ่านได้สนุก ไม่ว่าใครจะเรียกขานถึงเรื่องนี้อย่างไร คุณค่าของหนังสือเล่มนี้อยู่ที่ภาษาเขียนและอารมณ์ขันที่เด็ดขาดมาก เป็นหนังสือที่ให้ความเพลิดเพลินในการอ่านได้ดี คำบ่นของพอร์ตนอยฟังได้ตลกมากจนเราอยากฟังเขาบ่นไปเรื่อยๆ แม้จะรู้สึกว่าการชอบฟังคนโรคจิตบ่นดูจะเป็นความโรคจิตอยู่บ้างก็ตามที
 

เกี่ยวกับผู้เขียน Philip Roth เกิดปี 1933 ที่นิวเจอร์ซีย์ เติบโตมาในชุมชนยิว จบปริญญาโทภาษาอังกฤษที่มหาวิทยาลัยชิคาโก เป็นเจ้าของงานเขียนที่ได้รับรางวัลมากมาย นับตั้งแต่หนังสือเล่มแรก Goodbye, Columbus (1959) ที่ได้รางวัล National Book Award Patrimony (1991) ได้รางวัล National Book Critics Circle Award Operation Shylock (1993) ได้รางวัล PEN/Faulkner Sabbath's Theater ได้รางวัล National Book Award American Pastoral (1997) ได้รางวัลพูลิตเซอร์ I Married a Communist (1998) ได้รางวัล Ambassador Book Award The Human Stain (2000) ได้รางวัล PEN/Faulkner อีกครั้ง หนังสือที่สร้างชื่อและโด่งดังที่สุดของเขาคือ Portnoy's Complaint

PORTNOY'S COMPLAINT : Philip Roth
ISBN 0679756450 Vintage Books, 289 pages $13 Paperback

What I'm saying, Doctor, is that I don't seem to stick my dick up there girls, as much as I stick it up their backgrounds - as though through fucking I will discover America. Conquer America - maybe that's more like it. Columbus, Captain Smith, Governor Winthorp, General Washington - now Portnoy.
Philip Roth . . . Portnoy's Complaint

Copyright © 2001 faylicity.com

คืนเรือน | ชั้นหนังสือ | บางตอน

หยิบมาปัดฝุ่นล่าสุด  ๑ มิถุนายน ๒๕๔๔