คนอ่านประทับใจเทคนิคการเขียนของปามุกจากหนังสือเล่มก่อนหน้า เรื่อง ฉันชื่อสีแดง ที่เขาให้ศพ ม้า ต้นไม้ ซาตานหรือสุนัขมีน้ำเสียงรำพึงรำพัน โดยเป็นตัวเล่าสภาพแวดล้อมในเหตุการณ์ฆาตกรรมแบบประจักษ์พยาน ถ้าต้นไม้พูดได้มันจะอธิบายอย่างไรกับพฤติกรรมมนุษย์ มุมมองเช่นนี้อาจธรรมดาสำหรับการเขียนหนังสือ แต่ด้วยโครงสร้างและการใช้ภาษาที่เรียบง่ายทรงพลัง (ปรากฏชัดเจนแม้แต่ในฉบับแปล) ทำให้ปามุกสามารถแสดงสิ่งที่เขาต้องการในความสร้างสรรค์ของหนังสือ ทั้งในแง่การเขียนและการสร้างอารมณ์ร่วมในการอ่าน My Name is Red ได้รับรางวัล Impac award ในปีที่ผ่านมา รางวัลนี้มาจากการคัดสรรหนังสือดีของห้องสมุดทั่วโลก ซึ่งน่าจะเป็นรางวัลอันน่ายินดีที่สุดสำหรับนักเขียนถ้าหนังสือได้รับการอ่านจากคนหมู่มาก ปามุกเป็นที่รู้จักมากขึ้นจนมีการนำผลงานเก่าๆ ที่ยังไม่ได้แปลมาแปลและวางจำหน่ายให้ครบ

Snow หนังสือเล่มใหม่เป็นนวนิยายเชิงเสนอแนวคิด (อันหมายถึงหนังสือที่ทำให้นักอ่านคิดตามแบบไม่หยุดไม่หย่อน) หนังสือเริ่มต้นที่ชายคนหนึ่งกับ "ความเงียบของหิมะ" ซึ่งบทบาทของ"หิมะ" ได้ฉายแววพระเอกอยู่ตลอดเล่ม หิมะมีส่วนสำคัญแสดงภาพชัดเจนและซ่อนตัวอยู่เงียบๆ ในการพัฒนาอารมณ์ความรู้สึกของตัวละคร และเป็นภาพแห่งการเปรียบเทียบเมื่อผู้เขียนต้องการจะสะท้อนถึงศาสนา การเมืองและสังคม ตัวละครเอกมีชื่อว่าคาริมหรือเรียกสั้นๆ ว่า 'คา' เป็นชาวเติร์กที่ลี้ภัยการเมืองไปอยู่ในแฟรงค์เฟิร์ต เยอรมัน คามีอาชีพเป็นกวีแต่ความที่เขาขาดแรงบันดาลใจมานาน จึงเขียนบทกวีไม่ได้มาหลายปี คาเดินทางกลับบ้านเพื่อจะมางานศพแม่ แต่ลึกๆ แล้วเขาต้องการจะตามหาคนที่อยากแต่งงานด้วย ผู้หญิงคนที่เขารักมีชื่อว่าอิเปค เขาทราบว่าเธอหย่ากับสามีแล้วและอาศัยอยู่ในเมืองคารส์

คารับอาสาเป็นนักข่าวเขียนบทความให้หนังสือพิมพ์ในเมืองหลวงเพื่อหาเหตุเดินทางมาชนบท ขณะนั้นเมืองเล็กๆ แห่งนี้กำลังจะมีการเลือกตั้งใหม่และมีข่าวประหลาดที่ผู้คนกำลังให้ความสนใจ นั่นคือเกิดการระบาดของการฆ่าตัวตายในหมู่เด็กผู้หญิงในตุรกี เมื่อคาเดินทางมาถึงหิมะกำลังตกหนัก เมืองถูกปกคลุมจนขาดจากการติดต่อกับโลกภายนอก ความสวยงามของหิมะทำให้เขาระลึกถึงความฝัน ความทรงจำในวัยเด็ก ความบริสุทธิ์สีขาวโพลนได้พูดคุยกับคาจนเขาเกิดแรงบันดาลใจ แต่เรื่องราวที่กำลังจะเกิดขึ้นในสามวันต่อไปนี้คาค้นพบว่าได้สวนทางกับความบริสุทธิ์ไร้เดียงสาของหิมะ

บรรดาเด็กผู้หญิงที่ฆ่าตัวตายถูกสันนิษฐานกันไปต่างๆ นานา บ้างว่าพ่อแม่ทำร้ายลูก ผิดหวังกับชีวิต รวมไปถึงการที่รัฐสั่งยกเลิกการใส่ผ้าคลุมหน้าอันเป็นประเพณีปฏิบัติของหญิงมุสลิม ผ้าคลุมหน้าคล้ายกับสัญลักษณ์ของหิมะที่ปกคลุม เมื่อเด็กที่สวมผ้าคลุมหน้ามาตลอดถูกกดดันให้ถอดออกก็เท่ากับว่าความเป็นตัวตนที่คอยปกป้องตัวเองจากโลกภายนอกได้สูญสลายไป พวกเธอโดนไล่ออกจากโรงเรียน พ่อแม่และครอบครัวต่างโดนพิษทางการเมืองเล่นงาน หลายคนจึงนำการฆ่าตัวตายขึ้นมาขู่เป็นอาวุธป้องกัน แต่ทั้งหมดนี้มีเบื้องลึกทั้งส่วนตัวและส่วนรวมไปกว่านั้น อีกทั้งคาพบว่ามันเป็นเกมส์ทางการเมืองของคนหลายฝ่าย รัฐยุคใหม่ที่ไม่เชื่อในอำนาจศาสนา กลุ่มมุสลิมที่เคร่งครัดหรือคอมมิวนิสต์ดั้งเดิมที่ได้รับอิทธิพลมาจากรัสเซีย ปามุกสะท้อนให้เห็นอย่างน่าคิดในชนชาติของเขาที่เหมือนไม่แน่ใจในตัวตนของตัวเองระหว่างความเป็นตะวันตกกับตะวันออก

นิยายการเมืองเล่มนี้เป็นหนังสือที่ควรละเลียดกับการอ่าน ปามุกเขียนชวนคิดดีกับคำถามในมุมมองของตัวละครแต่ละตัว ทั้งยังสร้างความอยากรู้ให้นักอ่านด้วยประเด็นของการฆาตกรรมแบบในหนังสือเล่มก่อนๆ คาเห็นการฆ่าครูใหญ่ในร้านอาหารต่อหน้าต่อตา เขาต้องกลายเป็นพยานและรู้ลึกในเกมส์การเมืองมากยิ่งขึ้น เขาพบกับบูลผู้ก่อการร้ายที่ใช้เขาเป็นเครื่องมือ และเขาอยู่ในเหตุการณ์จราจลสังหารหมู่ประชาชนในโรงละคร แล้วตัวเขากับความรักที่ใฝ่ฝันถึงจะดำเนินไปอย่างไรต้องติดตาม

ปามุกเปรียบเทียบชีวิตมนุษย์กับหิมะไว้สวยงาม มีตอนหนึ่งในหนังสือที่เขาเขียนว่าหิมะเวลามองไกลๆ มักดูเหมือนกันหมด แต่ถ้าพิจารณาใกล้ๆ จะเห็นว่าแต่ละชิ้นมีรูปทรงเฉพาะตัวอันแสนวิเศษและเกิดขึ้นในสิ่งแวดล้อมเงื่อนไขที่ต่างกัน หนังสือ Snow ตอนออกขายครั้งแรกในภาษาต้นฉบับได้สร้างความโกรธแค้นให้ชาวเติร์กผู้ฝักใฝ่ในตะวันตกและแก่ชาวอิสลามผู้เคร่งครัด จะเพราะเรื่องการเมืองหรืออะไรก็ตาม แต่หนังสือยังขายแสนกว่าเล่มในเวลาอันรวดเร็ว ใครสนใจจะอ่านความงดงามของนักเขียนผู้นี้ ขอแนะนำว่าให้อ่านจากเล่มแรกๆ ของเขาก่อน เช่น The New Life, Black Book หรือ My Name is Red แล้วค่อยขยับมาอ่านเล่มนี้ แต่หากใครชอบอ่านนิยายการเมืองที่มีเนื้อหาหนักหน่วง ก็ไม่ควรพลาด Snow ด้วยประการทั้งปวง

เกี่ยวกับผู้เขียน Orhan Pamuk

Snow : Orhan Pamuk, translated by Maureen Freely
ISBN: 0571220657 Faber and Faber, 436 pages, £12.99

But the suicide stories he heard that day would haunt him for the rest of his life. It wasn't the poverty, or the helplessness, or the insensitivity that Ka found shocking in these stories. Nor was it the constant beating to which the girls had been subjected; or the conservatism of their fathers, who wouldn't even let them go outside; or the constant surveillance of jealous husbands; or the lack of money. What shocked and frightened Ka was the manner in which these girls had killed themselves: abruptly, without ritual or warning, in the midst of their everyday routines.

Orhan Pamuk . . . Snow