ชั้นหนังสือ : ชวนไปรู้จัก
 |
AT SWIM-TWO-BIRDS : Flann O'Brien |
 หนังสือเล่มนี้สะดุดใจในความไม่ธรรมดาได้ตั้งแต่ประโยคแรก ก่อนจะอ่านหน้านี้ต่อไปจึงอยากแนะนำให้คุณอ่านบทลองอ่าน และหากการเขียนนี้ต้องใจคุณ ก็ขอให้ไปหาหนังสือเล่มนี้มาอ่านโดยไม่ต้องอ่านคำแนะนำอะไรอีกต่อไป เพราะคำใดๆ จากฉันจะไม่จำเป็นเลย เรื่องนี้สนุกและขบขันมาก และจะอ่านได้บันเทิงที่สุดก็ด้วยการไปพบความสนุกนี้ด้วยตัวคุณเอง แต่สำหรับใครที่ยังไม่รู้สึกต้องใจ ฉันก็จะชักชวนคุณต่อไปด้วยเหตุผลดังนี้
ฉันไม่เคยอ่านหนังสือที่ตลกและบ้าได้มากขนาดนี้มาก่อนในชีวิต At Swim-Two-Birds เป็นหนังสือที่แปลกประหลาดทั้งในการดำเนินเรื่อง การใช้ภาษา และพล็อตเรื่อง หากไม่ทราบมาก่อนว่าเป็นหนังสือที่เขียนตั้งแต่ปี 1939 ก็คงทำให้คิดไปว่าเป็นเรื่องที่เขียนโดยนักเขียนสมัยใหม่ที่มีความคิดก้าวหน้า เพราะเป็นการเขียนที่แปลกใหม่อย่างยิ่งสำหรับฉัน เนื้อเรื่องเล่าโดยนักศึกษาหนุ่มไอริชสันหลังยาว ผู้รักการอ่านเขียนและชอบใช้เวลาว่างครุ่นคิดเรื่องวรรณกรรม เขาแต่งหนังสือไปด้วย โดยเขียนเรื่องของ เทรลลิส บุรุษที่มีอุปนิสัยเอาแต่นอน และใช้ชีวิตตลอดยี่สิบปีที่ผ่านมาด้วยการอยู่แต่บนเตียงเป็นหลัก แต่นอกจากการนอน เทรลลิสก็ได้เขียนหนังสือเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องเกี่ยวกับความบาปและผลจากความบาป ในเรื่องจะมีแต่ความชั่วช้า ตัวละครในเรื่องจะเลวทั้งหมด และตัวละครที่ทรามที่สุดคือ เฟอร์ริสกี เทรลลิสวางแผนให้เฟอร์ริสกีเป็นคนฝักใฝ่ในกามตัณหา และคอยย่ำยีผู้หญิง เทรลลิสได้ว่าจ้างตัวละครอื่นๆ มาใช้ในเรื่องของเขาด้วย โดยไปจ้างตัวละครจากในหนังสือเรื่องต่างๆ อย่างเช่นเพกกี้ สาวใช้ที่มีหน้าที่มาให้เฟอร์ริสกีทำลาย มีฟินน์ ฮีโร่ในตำนานของไอร์แลนด์ในยุคโบราณมารับบทพ่อของเพกกี้ มีคาวบอยอีกสองคนเอาไว้ทำธุระที่ไม่สลักสำคัญ และเอาไว้เป็นเพื่อนรักของเฟอร์ริสกี มีปีศาจพูก้าที่เป็นคนประสาทวิทยาการแห่งความชั่วร้ายให้เฟอร์ริสกี เทรลลิสบังคับให้ตัวละครทั้งหมดนี้พักอยู่กับเขาในโรงแรมหงส์แดง เพราะเขาจะได้บัญชาการทุกอย่างได้ดังใจ แต่อำนาจของเทรลลิสต่อตัวละครเหล่านี้จะหมดสิ้นไปในตอนที่เขาหลับ (ซึ่งเทรลลิสก็ชอบหลับเป็นทุนเดิม) พอเทรลลิสหลับ ตัวละครทั้งหลายก็จะมาสนทนากัน เฟอร์ริสกีนั้นจริงๆ เป็นคนดี เมื่อเจอเพกกี้ สาวที่เขาจะต้องรับบททำลาย ทั้งคู่ก็เกิดรักแรกพบ และตั้งใจจะแต่งงานกัน ตัวละครทั้งหมดจึงคิดแผนการขึ้นเองให้หลุดพ้นจากอำนาจการประพันธ์ของเทรลลิส แต่จะเป็นอย่างไรนั้นต้องอ่านเอง หนังสือเล่มนี้ใช้วิธีดำเนินเรื่องที่แปลกไปจากหนังสือทั่วๆ ไป เพราะการเล่าไม่เป็นไปตามความต่อเนื่อง ผู้เล่าเรื่องในหนังสือเล่มนี้มีจำนวนถึงสามคนด้วยกัน หนึ่งคือตัวนักศึกษาที่เป็นคนเขียนเรื่องนี้ให้เราฟัง สองคือเทรลลิสที่เป็นเรื่องที่นักศึกษาเขียน และสามเป็นตัวละครอีกคนที่จะปรากฎตัวในภายหลัง เนื้อเรื่องที่ซ้อนเนื้อเรื่องไปด้วยทำให้มีตัวละครจำนวนมากปรากฎในหนังสือ โดยที่ตัวละครแต่ละคนก็มีเรื่องเล่าของตัวเอง และได้แนะนำตัวละครใหม่ๆ ให้เรา แต่สุดท้ายตัวละครต่างๆ ก็มาสัมพันธ์กันได้อย่างน่าอัศจรรย์ การเล่าเรื่องเช่นนี้ทำให้หนังสือสนุกเช่นเดียวกับ Pale Fire ของนาโบคอฟ ที่เราไม่รู้ว่าเรื่องจะเป็นอย่างไรต่อไป แต่ที่ต่างกันก็คือ Pale Fire สร้างอรรถรสของการอ่านที่ไม่เป็นไปตามลำดับจากการให้ทางเลือกกับคนอ่าน ว่าจะอ่านเรื่องในลำดับใด แต่ At Swim-Two-Birds เขียนเรื่องให้เราอ่านอย่างเป็นไปตามลำดับ แต่ได้สร้างมิติของความไม่ต่อเนื่องและความซับซ้อนได้สนุกน่าสนใจมาก สิ่งที่โดดเด่นที่เราเห็นได้ตั้งแต่ประโยคแรกของหนังสือ คือการใช้ภาษาบรรยายที่แปลกมาก ดูเหมือนผู้เขียนจะเสียดสีวิธีการบรรยายตามแบบแผน และทำลายขนบนั้นโดยสิ้นเชิงด้วยการใช้ภาษาเป็นหลักการ ละเอียดลออ ไม่มีการสร้างสมมติฐานใดๆ ว่าผู้อ่านจะคิดอย่างไรทั้งสิ้น แต่ได้เขียนหนังสือเหมือนเป็นการพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์ที่จะต้องเที่ยงตรง ชัดเจน และไม่เหลือสิ่งใดให้เป็นที่สงสัย วิธีการบรรยายเช่นนี้ประกอบกับอารมณ์ขันในสีหน้าตายของผู้เขียน ทำให้หนังสือเล่มนี้ขบขันบันเทิงอย่างยิ่ง ผู้เขียนจะไม่บรรยายว่าตัวละครหาวนอน แต่จะบอกว่าตัวละคร "เปิดขากรรไกรขึ้นเป็นมุมประมาณเจ็ดสิบองศา และเผยเกือกม้าคู่ของแนวฟันอย่างหมดเปลือก" หรืออย่างการบรรยายตัวละครเฟอร์ริสกี ตอนที่เขาพยายามจะหาประตูออกจากห้อง ว่า: He commenced to conduct an examination of the walls of the room he was in with a view to discovering which of them contained a door or other feasible means of egress. [...] He found in the third wall he examined and it may be valuable to state---as an indication of the growing acuteness of his reasoning powers---that he neglected investigating one of the walls as a result of a deduction to the effect that the door of a room in the upper storey of a house is rarely to be found in the same wall which contains the window. ผู้เขียนบรรยายกระทั่งว่าเฟอร์ริสกีค่อยๆ สำรวจฝาผนังทีละด้านเพื่อจะหาประตู และได้เจอประตูในฝาผนังด้านที่สาม แล้วยังบอกเราด้วยว่าเฟอร์ริสกีละเลยจะตรวจตราฝาผนังไปด้านหนึ่ง ทั้งนี้ก็เนื่องมาจากการใช้เหตุผลประมวลดูแล้วว่าประตูของห้องที่อยู่ชั้นบน ไม่น่าจะอยู่ในฝาผนังด้านเดียวกับที่มีหน้าต่างอยู่ด้วย มุขตลกในภาษาบรรยายในเรื่องมีตลอดเวลาในหนังสือ ดังจะยกมาเพียงแค่ตอนสั้นๆ ดังนี้ In what manner was he awake? At Swim-Two-Birds สร้างความเพลิดเพลินใจในการอ่านได้อย่างยิ่ง ตัวละครในเรื่องหรรษาและใสสะอาดไปทั้งนั้น ทั้งฮีโร่ในยุคกลางที่พูดจาภาษาโบราณผู้มีโลกส่วนตัวของตนเอง ปีศาจร้ายที่ชอบพินิจเรื่องตัวเลข เทวดาเจ้าคารมที่เจ้าอารมณ์ มีกวีเอกแห่งชนชั้นแรงงานของไอร์แลนด์ คาวบอยที่ชอบแก้ปัญหาด้วยปืน นักศึกษาหนุ่มจอมเกียจคร้านที่มีแนวคิดน่าทึ่งในการเขียนเรื่อง มีกษัตริย์จากตำนานไอร์แลนด์เรื่อง Buile Suibhne ที่เสียสติเพราะถูกสาปจนพร่ำพรรณนาแต่ความทุกข์ทรมานเป็นแต่ภาษากวี เราจะพบตัวละครที่ไม่น่าจะมาอยู่รวมกันได้ มารวมตัวกันทำให้เราหัวเราะจนเหนื่อยได้ก็แต่ใน At Swim-Two-Birds เท่านั้น
เกี่ยวกับผู้เขียน Flann O'Brien (1911 - 1966) ฟลานน์ โอไบรอัน เป็นนามปากกาของ Brian O'Nolan เกิดที่ไอร์แลนด์ จบการศึกษาจากยูนิเวอร์ซิตีคอลเลจในดับลิน เมื่อจบการศึกษาแล้วทำงานเป็นข้าราชการ ระหว่างนั้นก็เขียนคอลัมน์ในไอริชไทมส์ At Swim-Two-Birds เป็นนวนิยายเรื่องแรกของเขา ผลงานเขียนอื่นคือ The Hard Life (1962) The Dalkey Archive (1964) The Poor Mouth (1973) และ The Third Policeman (1976) ที่เขาเขียนตั้งแต่ปี 1940 แต่ได้รับการตีพิมพ์หลังจากที่เขาเสียชีวิตไปแล้ว At Swim-Two-Birds เป็นหนังสือที่ได้รับการยอมรับว่าตลกขบขันที่สุดเรื่องหนึ่ง แต่หนังสือเล่มนี้ไม่ประสบความสำเร็จทางการขายแม้แต่น้อย แม้ว่าจะเป็นที่ชื่นชมในหมู่นักวิจารณ์และนักเขียน ต้นฉบับของหนังสือถูกปฏิเสธตีพิมพ์ เป็นโชคดีที่ Graham Greene ได้ไปเห็นและชื่นชมว่าเป็น "A book in a thousand" หนังสือจึงได้รับการตีพิมพ์ โดยมียอดขายตลอดหกเดือนแรกคือ 244 เล่ม At Swim-Two-Birds พิมพ์ครั้งแรกในปีเดียวกับ Finnegans Wake ของ เจมส์ จอยส์ จอยส์อ่าน At Swim-Two-Birds ในตอนที่สายตาไม่เอื้ออำนวยจนต้องอ่านโดยใช้แว่นขยาย จอยส์บอกว่า "That's a real writer with a true comic spirit,...A really funny book" AT SWIM-TWO-BIRDS : Flann O'Brien
[A] satisfactory novel should be a self-evident sham to which the reader could regulate at will the degree of his credulity. It was undemocratic to compel characters to be uniformly good or bad or poor or rich. Each should be allowed a private life, self-determination and a decent standard of living. This would make for self-respect, contentment and better service. It would be incorrect to say that it would lead to chaos. Characters should be interchangeable as between one book and another. The entire corpus of existing literature should be regarded as a limbo from which discerning authors could draw their characters as required, creating only when they failed to find a suitable existing puppet. Copyright © 2001 faylicity.com |
|
หยิบมาปัดฝุ่นล่าสุด ๑ มิถุนายน ๒๕๔๔ |