หลังจากที่จอห์น สไตน์เบ็คสร้างสรรค์ผลงานต่อเนื่องยาวนานมากว่า 25 ปี จนวรรณกรรมของเขากลายเป็นสัญลักษณ์ของประเทศอเมริกา สไตน์เบ็คพบว่าอเมริกาที่เขาเขียนถึงนั้นเกิดจากร่องรอยแห่งความทรงจำในอดีต แม้ประเทศจะเปลี่ยนไปด้วยการรับรู้ผ่านข่าวสาร หนังสือ รูปถ่าย แต่สิ่งเหล่านี้ไม่พอเพียง เขาจะเขียนถึงอเมริกาอย่างไรได้อีกในเมื่อไม่เคยสัมผัสรากลึกของประเทศที่แท้ เขากล่าวว่า การเขียนถึงสิ่งที่ตัวเองไม่รู้จักเป็นการก่ออาชญากรรมอย่างหนึ่ง

Travels with Charley เป็นบันทึกที่เกิดจากโครงการท่องเที่ยวของสไตน์เบ็คในวัย 58 ปี เขาวางแผนจะขับรถตะลุยอเมริกา หากเอาแผนที่อเมริกามากางเขาจะขับรถจากฝั่งตะวันออกไปตะวันตก จากนิวยอร์กขึ้นเหนือ ไปเวอร์มอนต์ นิวแฮมเชียร์ เมน นิวอิงแลนด์ ชิคาโก มินนิโซต้า เรื่อยไปจนถึงซานฟรานซิสโก ก่อนจะลงใต้สู่เทกซัส นิวออร์ลีนส์ ฟลอริด้า วกกลับขึ้นมาจนถึงนิวยอร์ก

โครงการตามหาอเมริกาของสไตน์เบคนี้เป็นไปอย่างเรียบง่าย ประมาณว่าค่ำไหน นอนนั่น เขาต้องการสัมผัสชีวิตท้องถิ่น ภาษา วัฒนธรรม ที่กลืนกันจนเป็นอเมริกาที่ทุกคนพูดถึง เขาจึงสั่งรถกระบะมาต่อด้านหลังให้เป็นบ้านเล็กๆ หนึ่งคัน เพราะถ้าเป็นรถเทรลเลอร์หรือรถบ้านจริงๆ การเดินทางจะลำบากเวลาขับขึ้นเขาลงห้วย และผิดกฎหมายหากนำรถบ้านไปจอดในที่สาธารณะ

สไตน์เบ็คมิได้ปกปิดโครงการตะลุยอเมริกาต่อเพื่อนๆ เขาจึงได้รับคำแนะนำคำเตือนคำหยอกล้อมากมาย จนเขาตั้งชื่อรถกระบะด้วยการพิมพ์ที่ข้างตัวรถเพื่อระลึกถึงโครงการบ้าๆ นี้ว่า โรสินันเต้ ซึ่งเป็นม้าคู่ใจของดอนกิโฆเต้ เมื่อมีโรสินันเต้แล้วจะขาดแต่ซานโช่ ปันซ่า เขาจึงชักชวนชาร์ลีย์ หมาพูเดิ้ลตัวโตมอมแมมเชื้อสายฝรั่งเศสที่เขาเลี้ยงมาเป็นเพื่อน ชาร์ลีย์รู้ภาษาอังกฤษเพียงน้อยนิด ชาร์ลีย์จะอืดอาดชักช้าหากมันต้องแปลภาษาในสมอง

สไตน์เบ็คเตรียมทุกอย่างที่นึกออกขนใส่โรสินันเต้ จนเขาสงสัยว่าเกินความจำเป็นหรือเปล่า เขาขนกระดาษปึกใหญ่ พิมพ์ดีด ดิกชันนารี กระทั่งสารานุกรมครบชุดทั้งที่เขาเป็นคนไม่ชอบเขียนโน้ตหรือบันทึก หากการเดินทางเช่นนี้ต้องผ่านความเงียบเหงาเดียวดายสไตน์เบ็คก็เริ่มกลัว เขาหวังให้ภรรยาห้ามหรือตัวเองป่วยก่อนเดินทาง แต่สิ่งเหล่านี้ไม่เกิด ในที่สุดเขาจึงออกตามหาฝันอย่างที่ดอนกิโฆเต้ทำ

สไตน์เบ็คเป็นคนช่างสังเกต บันทึกของเขามีเสน่ห์ อ่านสนุกและเต็มไปด้วยอารมณ์ขัน เช่นที่เขาสังเกตการใช้ภาษาเขียนในแต่ละรัฐ หากอยู่ในนิวยอร์กภาษาบนป้ายจะตะโกนใส่คุณตลอดทาง เลี้ยวซ้าย เลี้ยวขวา ทำนั้น ทำนี้ แต่ในนิวอิงแลนด์ ภาษาบนป้ายสั้นกระชับได้ใจความ ใช้โทนเสียงให้ความรู้ ในโอไฮโอ ป้ายบอกแนะนำอย่างเป็นมิตร สนิทสนม และเกือบทุกแห่งใช้ภาษาผิดๆ จากคำขยายกริยาเป็นคำคุณศัพท์ เช่น Drive Slow. Drive Safe.

เขาเล่าเรื่องต่างๆ มากมายระหว่างการเดินทาง ตีแผ่วิเคราะห์สังคมอเมริกาได้ลึกซึ้งและสนุกสนาน อ่านหนังสือเล่มนี้แล้วไม่อยากให้จบเลย เพราะบันทึกการเดินทางฉบับนี้เป็นบันทึกการค้นหารากเหง้าของมนุษย์มากกว่าความบันเทิงที่ได้จากการท่องเที่ยว Travels with Charley เป็นหนังสือท่องเที่ยวดีที่สุดตั้งแต่คนอ่านเคยสัมผัส เฟลิซิตี้ภูมิใจเสนอ

เกี่ยวกับผู้เขียน John Steinbeck

Travels with Charley: In Search of America : John Steinbeck
ISBN: 978-0142000700 Penguin, 224 pages, £7.99

Less than a mile from the entrance I saw a bear beside the road, and it ambled out as though to flag me down. Instantly a change came over Charley. he shrieked with rage. His lips flared, showing wicked teeth that have some trouble with a dog biscuit. he screeched insults at the bear, which hearing, the bear reared up and seemed to me to overtop Rocinante. Frantically I rolled the windows shut and, swinging quickly to the left, grazed the animal, then scuttled on while Charley raved and ranted beside me, decribing in detail what he would do to the bear if he could get at him. I was never so astonished in my life. To the best of my knowledge Charley had never seen a bear, and in his whole history had showed great tolerance for every living thing.

John Steinbeck . . . Travels with Charley: In Search of America

Copyright © 2007 faylicity.com