The File on H เป็นนิยายสุขนาฏกรรมเสียดสีของ อิสมาอิล คาดาเร ที่อ่านตลกเพลิดเพลิน เหน็บเบาๆ ถึงวัฒนธรรมและคนในสังคมประเทศแอลเบเนีย อันเป็นถิ่นกำเนิดของผู้เขียน คาดาเรเป็นนักเขียนที่บรรดาสื่อต่างลงเห็นว่าควรได้รับรางวัลโนเบลได้แล้ว แต่จนแล้วจนรอดก็ไม่ได้เสียที จนมารับรางวัลแมนบุ๊กเกอร์ที่มอบให้แก่นักเขียนต่างชาติเป็นรายแรกในปี 2005 งานของคาดาเรมุ่งเน้นความจริงในสังคม สะท้อนการเมือง อยู่ตรงข้ามกับระบอบเผด็จการคอมมิวนิสต์ที่เคยปกครองในแอลเบเนีย ก่อนที่จะล่มสลายในภายหลัง

หนังสือเล่มนี้สมมติท้องเรื่องให้เกิดปี 1931 สมัยที่แอลเบเนียปกครองโดยกษัตริย์ซ็อก นักวิชาการชาวอเมริกันไอริชสองคนเดินทางมาศึกษาลำนำนิทานพื้นเมือง (Ballad) ของชาวแอลเบเนีย โดยเชื่อว่าเกี่ยวเนื่องกับโฮเมอร์ กวีชาวกรีก ผู้แต่งมหากาพย์อีเลียด (Illiad) และโอดิสซี (Odyssey) ตามประวัติศาสตร์เรื่องราวของโฮเมอร์ปรากฎหลักฐานน้อยมาก บ้างก็ว่าเขาตาบอด ไม่มีตัวตน มหากาพย์ของโฮเมอร์นั้นถ่ายทอดด้วยการร้องเพลงโบราณของเหล่ากวีที่ต่อเติมเสริมแต่งสืบทอดจนถึงปัจจุบัน

บิลและแม็กซ์ นักวิชาการทั้งสองจึงหอบหิ้วเทปบันทึกเสียงซึ่งเป็นเทคโนโลยีล่าสุดในสมัยนั้น มาอัดเสียงลำนำนิทานจากนักขับลำนำราฟโซด (Rhapsode) แต่รัฐบาลแอลเบเนียกลับตั้งข้อสังเกตว่าผิดปกติ เฉพาะอย่างยิ่งผู้มาเยือนเป็นชาวต่างชาติ กงสุลจึงทำจดหมายถึงรัฐมนตรี รัฐมนตรีทำจดหมายถึงผู้ว่าฯ กล่าวว่าทั้งสองคงเป็นสายลับของรัฐบาลอเมริกา ดังนั้นเพื่อความมั่นคงของประเทศ ต้องเฝ้าระวัง ติดตาม สืบให้รู้ว่าสองคนนี้มีจุดประสงค์อย่างไรแน่

แฟ้มข้อมูลเอช จึงเป็นรายงานราชการของนักสืบบาซ์ฮาญาเกี่ยวกับบิลและแม็กซ์ในเมืองเอ็น (N) เอช (H) คือโฮเมอร์ที่พวกเขาไม่รู้จักมักจี่ คาดาเรเน้นตลกตั้งแต่หน้าแรก หนังสือเล่มนี้จึงอ่านง่าย อ่านเพลินมากๆ คาดาเรสะท้อนความเป็นคนแอลเบเนียได้อย่างน่ารักน่าชัง กล่าวได้ว่าเป็นตลกเปิ่นๆ ที่เกิดขึ้นในเชิงความแตกต่างทางวัฒนธรรม รายงานของบาซ์ฮาญามีชีวิตชีวาขนาดที่ผู้ว่าราชการต้องลอกตัวหนังสืออันแสนจะงดงามรอบรู้ของนักสืบ ลงไปในรายงานของตัวเองที่ส่งต่อรัฐมนตรี

เนื้อเรื่องพัฒนาไปอย่างสนุกสนาน ตัวละครมากมายต่างผลัดกันเล่าเรื่องในน้ำเสียงและมุมมองที่แตกต่าง เวียนว่ายอยู่ในชะตากรรมของตน มีตอนหนึ่งที่คนอ่านขำมาก คือตอนที่บาซ์ฮาญาบอกว่าน่าเสียดายที่การสืบราชการครั้งนี้บกพร่องไปด้วยเรื่องสำคัญเรื่องหนึ่ง นั้นคือการที่เขาไม่สามารถเข้าใจภาษาอังกฤษอันเป็นภาษาแรกของนักวิชาการสองคน ข้อนี้จึงสร้างความเสียหายใหญ่หลวงระดับชาติ

ประวัติศาสตร์ประเพณีและวัฒนธรรมของแอลเบเนียถูกสอดแทรกลงในเนื้อหาอย่างงดงาม นี้เป็นสิ่งพึงใจที่สุดทุกครั้งที่ได้อ่านหนังสือที่เขียนโดยนักเขียนต่างเชื้อชาติ เราเรียนรู้ผ่านการอ่านนิยายแม้เป็นเสี้ยวประวัติศาสตร์อันน้อยนิด ที่ถึงจะไม่ใช่ข้อสรุปทั้งหมดแต่ก็เป็นโลกวรรณกรรมที่สอนให้มนุษย์เกิดความอยากรู้ในเชิงสร้างสรรค์ แต่ทั้งหมดทั้งปวงนี้ขึ้นอยู่กับว่าเราเลือกรับอะไรเมื่ออ่านนิยายสักเล่มหนึ่ง

เกี่ยวกับผู้เขียน Ismail Kadare อิสมาอิล คาดาเร เกิดปี 1936 ในประเทศแอลเบเนีย จบปริญญาตรีด้านภาษาและที่มหาวิทยาลัยติรานา มีผลงานเด่นๆ ดังนี้ The General of the Dead Army (1963), The Castle (1970), The Palace of dreams (1980), The Pyramid (1992), The Successor (2003) เป็นนักเขียนคนแรกที่ได้รับรางวัล Man Booker International Prize ในปี 2005 ปัจจุบันพักที่ติรานาและกรุงปารีส

The File on H : Ismail Kadare, translated by David Bellos
ISBN: 978-0099497196 Vintage, 176 pages, £7.99

In epic poetry, time sometimes flew by at the speed of lightning, and everything that had been foretold for the end of the world would happen in a few instants; in other passages, however, time would decelerate sharply, would slow to a snail's pace: a wound would take ten years to heal; a wedding procession would be arrested and frozen in ice, and would thaw out only after time had gone by, before moving on again to the bridegroom's house where, despite an interval of several years, people still waited for the procession to arrive, just as they had on the first day.

Ismail Kadare . . . The File on H

Copyright © 2007 faylicity.com