Bouvard and Pecuchet เป็นหนังสือเล่มสุดท้ายในชีวิตของกุสตาฟ โฟลแบรต์ เขาเสียชีวิตลงก่อนเขียนหนังสือเสร็จสิ้นในปี 1880 โฟลแบรต์มีแนวคิดที่จะเขียนหนังสือเสียดสีสังคมเช่นนี้มานานตั้งแต่เขาร่าง Dictionary of Accepted Ideas (พจนานุกรมแนวความคิดซึ่งเป็นที่นิยมในสังคม) ไว้เมื่อยี่สิบปีก่อน รวบรวมความผิดพลาดโง่เขลาของมนุษย์ในรูปแบบของคำต่างๆ ประมาณว่าหากใช้คำศัพท์เหล่านี้ คุณจะเป็นที่ยอมรับในสังคม

โฟลแบรต์ลงลึกถึงการตีแผ่สังคมในสมัยนั้น เขาเห็นเป็นเรื่องเหลวไหลที่มนุษย์หลงเชื่อนักวิชาการ นักวิทยาศาสตร์ นักอะไรต่างๆ จากหน้าหนังสือ แม้ความรู้นั้นขัดแย้งกันเอง มนุษย์ก็ยังโง่เขลาที่จะผิดพลาดครั้งแล้วครั้งเล่า แต่การจะเขียนหนังสือที่บรรจุเรื่องราวความรู้ทุกประเภทดั่งสารานุกรม นั่นหมายถึงความยากลำบากในการค้นคว้าหาข้อมูล ดังที่เรารู้ว่าโฟลแบรต์เป็นนักประพันธ์ที่เขียนประโยคแต่ละประโยคต้องสมบูรณ์และหาที่ติมิได้ เขาจึงต้องอ่านหนังสือกว่า 1,500 เล่มในการเขียนนิยายเล่มนี้ และบางครั้งมีสถิติในการเขียนหนังสือได้ชั่วโมงละ 5 คำเท่านั้น ซึ่งโฟรแบรต์เขียนในจดหมายว่า 'เขาต้องเป็นบ้าแน่หากเขียนหนังสือเล่มนี้'

Bouvard and Pecuchet เป็นเรื่องเล่าถึงชายสองคน ซึ่งกลายเป็นเพื่อนรักกันโดยบังเอิญในบ่ายวันหนึ่งบนถนนในกรุงปารีส บูวาร์ดและเปกูเชต์อายุอานามคราวเดียวกัน ต่างทำงานเป็นนักคัดลอกตัวหนังสือและเป็นโสดทั้งคู่ คนหนึ่งเคยแต่งงานมาแล้ว อีกคนหนึ่งยังบริสุทธิ์ผุดผ่อง ทั้งสองคุยอะไรถูกใจกันไปหมดแม้จะต่างความคิดกัน แต่พวกเขาสนิทสนมอย่างรวดเร็วภายในหนึ่งอาทิตย์ประหนึ่งคู่แต่งงาน

จนวันหนึ่งบูวาร์ดได้รับมรดกก้อนโตจากลุง ทั้งสองจึงตัดสินใจรีไทร์ตัวเองจากการทำงาน เพื่อไปใช้ชีวิตอยู่เมืองบ้านนอกทำตามความสนใจที่แท้จริงในชีวิต นั่นคือเรียนรู้วิชาการต่างๆ อย่างจริงจัง ในเบื้องต้นบูวาร์ดกับเปกูเชต์สนใจทำนา จึงตรงดิ่งไปซื้อนา ซื้ออุปกรณ์ ซื้อเมล็ดพันธุ์ ลงมือปลูกลงมือทำ โดยอ่านทั้งหมดเอาจากหนังสือหนังสือและหนังสือ ทั้งที่มีชาวนาชาวบ้านให้ถาม ก็ไม่สนใจจะถามแต่กลับเชื่อสิ่งที่ตนคิดว่าถูกต้อง โดยไม่รู้ว่าถูกต้องจริงหรือเปล่า

บูวาร์ดและเปกูเชต์ เป็นวรรณกรรมที่โฟลแบร์ตใช้ตัวละครที่มีพฤติกรรมแบบลองผิดลองถูกไปเรื่อยๆ สร้างมุขตลกขบขันจากการกระทำต่างๆ และแทรกความคิดเห็นวิพากษ์สังคมของตนเองลงไปในบทสนทนา ต้องอย่าลืมว่าในยุคนั้นสัจนิยมเป็นขนบธรรมเนียมในงานประพันธ์ เล่าเรื่องต้องมีพล็อตมีธีมมีตัวละครประกอบเพื่อขับเนื้อหาให้สมจริง หากนิยายคือความสมจริงที่ลอกเลียนจากชีวิต โฟลแบรต์ก็เขียนในลักษณะดังกล่าวอยู่ แต่การกระทำที่ซ้ำไปซ้ำมาของตัวละคร ทำให้นักวิจารณ์สมัยนั้นมองว่านิยายเล่มนี้น่าเบื่อ อาจเผลอหลับได้ขณะอ่าน ในทางตรงข้ามนิยายนี้น่าจะล้ำสมัยมากในยุคของโฟลแบรต์ หากเราได้อ่านหนังสือของเบ็คเก็ตต์ จอยซ์ หรือคาฟคาในยุคหลัง

ความล้มเหลวของตัวละครคือความสำเร็จของผู้เขียน โฟลแบรต์ทรมานตัวละครปางตาย บูวาร์ดและเปกูเชต์เปลี่ยนจากทำนามาทำสวน ล้มเหลวอีกก็เปลี่ยนไปเรียนเคมี จากเคมีไปเรียนกายภาพ ยิ่งอ่านยิ่งขบขัน เช่นตอนเรียนกายภาพ บูวาร์ดกับเปกูเชต์เอาหุ่นปลอมมาเป็นครูใหญ่ไว้ศึกษา ชาวบ้านไม่รู้เห็นลับๆ ล่อๆ จึงไปแจ้งตำรวจให้มาจับ บอกว่าทั้งสองเก็บศพไว้ในบ้าน บูวาร์ดบอกว่าจะบ้าหรือ นี่คือหุ่นเอาไว้ศึกษา จากกายภาพก็หัดเป็นหมอยาจนเกือบทำคนตาย โฟลแบรต์อ้างวิชานับไม่ถ้วน ซึ่งบูวาร์ดและเปกูเชต์อ่านมาจากหนังสือทั้งนั้น

โฟลแบรต์เสียดสีอีกหลายสาขา แม้แต่วรรณคดีของบัลซัคเพื่อนร่วมยุค และยังมีภูมิศาสตร์ การเมือง ประวัติศาสตร์ บูวาร์ดและเปกูเชต์ เป็นหนังสือที่อ่านสนุก นอกจากนี้ฉบับแปลใหม่ยังอ่านง่ายและลง Dictionary of Accepted Ideas และ Catalogue of Fashionable Ideas ครบถ้วน หนังสือคลาสสิคมีดีตรงนี้เองคือยิ่งอ่านแล้วยิ่งรื่นรมย์ใจ ไม่ว่าจะอ่านกี่ครั้งก็ตามในชีวิต

เกี่ยวกับผู้เขียน Gustave Flaubert

Bouvard and Pecuchet : Gustave Flaubert, translated by Mark Polizzotti (New Translation 2007)
ISBN: 978-1564783936 Dalkey Archive Press, 350 pages, £8.99

"Do you want my opinion?" said Pecuchet. "Since the bourgeois are vicious, the workers jealous, the priest obsequious, and the masses ultimately accepting of any tyrant, so long as he leaves their snouts in the trough, Louis Napolean did the right thing! Let him gag the people, crush them underfoot, wipe them out -it would serve them right for their hatred of law, their cowardice, their ineptitude, and their blindness!"

Gustave Flaubert . . . Bouvard and Pecuchet

Copyright © 2007 faylicity.com