Mister Pip เล่าเรื่องโดยมาทิลด้า เด็กน้อยผิวดำวัย 13 ปี ชาวเกาะบูเกนวิลล์ในประเทศปาปัวนิวกีนี ในฉากการต่อสู้ระหว่างสงครามกลางเมืองของชนพื้นเมืองกลุ่มต่อต้านกับทหารของรัฐบาลที่ปิดล้อม ซึ่งความวุ่นวายที่เกิดขึ้นทำให้บูเกนวิลล์ถูกตัดขาดจากโลกภายนอก โรงเรียนปิดตาย ผู้คนอพยพไปแผ่นดินใหญ่ หลงเหลือแต่ชาวบ้านที่ไม่มีทางไปซึ่งหลบเลี่ยงสงครามด้วยความเงียบและการแอบซ่อน โลกโหดร้ายนี้เป็นโลกที่ความไร้เดียงสาเข้าไม่ถึง

มาทิลด้าอยู่กับแม่ตามลำพัง หากแม่ยึดคำสั่งสอนของไบเบิ้ลเป็นที่พึ่ง มาทิลด้าและเด็กอื่นๆ มีแต่ทะเลและท้องฟ้าสุดลูกหูลูกตาเป็นเพื่อนเท่านั้น ชีวิตบนเกาะดำเนินแบบเรียบง่ายและดั้งเดิม มีคนผิวขาวเพียงคนเดียวที่อยู่บนเกาะคือมิสเตอร์วัตต์ที่เด็กๆ เรียกว่า ป๊อปอาย มิสเตอร์วัตต์ใช้ชีวิตอยู่กับภรรยาสองคน ในสายตาของชาวบ้านเขาเป็นคนประหลาด ดูไม่เต็มและชอบทำอะไรแปลกๆ

จนวันหนึ่งมิสเตอร์วัตต์ลุกขึ้นมาเปิดโรงเรียนสอนหนังสือแก่เด็กๆ เขารู้ว่าความรู้เขามีไม่มากพอ แต่ดีกว่าให้เด็กๆ เผชิญชีวิตเช่นนี้ เรื่องที่เราได้ยินเมื่อมาจากปากคำของมาทิลด้า โลกจึงดูบริสุทธิ์ผุดผ่องจนลืมฉากเบื้องหลัง ลืมความเป็นจริงในท้องเรื่อง เหมือนที่มาทิลด้าบอกว่าโลกที่เธอยืนอยู่มีแต่ความสับสนและไม่จริง ประเด็นนี้มีความสำคัญมากกับอารมณ์ของหนังสือที่พัฒนาอย่างตรึงใจในภายหลัง

มิสเตอร์วัตต์นำหนังสือมาอ่านให้เด็กๆ ฟังวันละบท หนังสือที่เขาอ่านคือ Great Expectation ของชาร์ลล์ ดิกเก้นส์ ซึ่งเรื่องราวของปิ๊ป สร้างความหวังและเปลี่ยนแปลงชีวิตของเด็กน้อยและชาวบ้าน เพราะปิ๊ปเป็นโลกภายนอกที่เข้าใกล้และสมเหตุสมผลต่อพวกเขามากกว่าสิ่งใด ปิ๊ปกลายเป็นเพื่อนเหมือนที่ดิกเกนส์มีชีวิตอยู่นอกหนังสือ ผู้เขียนโยงเรื่องราวที่เกิดจากอิทธิพลของหนังสือกับเรื่องราวในตัวละครของเขาได้ดี หากหนังสือจะเปลี่ยนแปลงชีวิตของใครคนหนึ่งได้ เรื่องนี้แสดงให้เห็นพลังที่เกิดจากการอ่าน

มิสเตอร์วัตต์ชวนชาวบ้านมาเล่าโลกภายนอกที่พวกเขารู้จักให้เด็กๆ ฟัง มิสเตอร์วัตต์บอกว่า I believe, with your parents' help, we can make a difference to our lives บางคนมาเล่าเคล็ดลับจากการทำกับข้าว บ้างเล่าปรัชญาความฉลาดของปู เล่าสีฟ้าอันเป็นสีแห่งโลก คนอ่านเห็นความเป็นสีขาวบริสุทธิ์ในหัวใจสีดำทั้งหลาย

ความตึงเครียดเริ่มเกิดแก่มาทิลด้า เพราะแม่ผู้เชื่อในพระเจ้ากับมิสเตอร์วัตต์ผู้เชื่อในดิกเกนส์กลายเป็นศัตรูทางความคิดต่อกัน ผู้เขียนสร้างความดรามาติกอย่างเชี่ยวชาญ ถาโถมเงื่อนไขในเนื้อเรื่องจนกองเป็นภูเขาสูง เพราะฉากเบื้องหลังของสงครามกำลังเข้ามารบกวนโลกแห่งจินตนาการอันบริสุทธิ์

วันหนึ่งมีกองทหารบุกเข้ามาในหมู่บ้าน เมื่อได้ยินเด็กๆ พูดถึงมิสเตอร์ดิกเกนส์ มิสเตอร์ปิ๊ป พวกเขาไม่รู้จักจึงเข้าใจผิดไปว่าเป็นศัตรูฝ่ายตรงข้าม การตามล่าจึงเกิดขึ้น ครั้งแล้วครั้งเล่าที่ผู้เขียนเย้าแหย่นักอ่านด้วยมุขลัดดวงใจต่างๆ นับครั้งไม่ถ้วนที่นักอ่านต้องกลั้นหายใจ โล่งอก เคร่งเครียด ขมวดคิ้วหรือยิ้มแย้ม หากมีน้ำตา น้ำตานักอ่านคงไหล และหากมีหัวใจ หัวใจบางคนคงขาดรอน

คนอ่านไม่คาดหวังอะไรเลยก่อนการอ่านหนังสือเล่มนี้ แม้รู้ว่าหนังสือได้รับรางวัลคอมมอนเวลต์ปี 2007 มา แต่พออ่านจบรู้สึกว่า Mister Pip น่าประทับใจกว่าที่รางวัลใดจะมอบให้ หนังสือเล่มนี้จึงควรอ่านก่อนมิให้ใครมาบอกเรา

เกี่ยวกับผู้เขียน Lloyd Jones ลอยด์ โจนส์ เกิดปี 1955 เป็นชาวนิวซีแลนด์ Mister Pip ได้รับรางวัล Commonwealth Writers’ Best Book Award 2007

Mister Pip : Lloyd Jones
ISBN: 978-0719564567 John Murray, 240 pages, £12.99

You cannot pretend to read a book. Your eyes will give you away. So will your breathing. A person entranced by a book simply forgets to breathe. The house can catch alight and a reader deep in a book will not look up until the wallpaper is in flames.

Lloyd Jones . . . Mister Pip

Copyright © 2007 faylicity.com