คนรักหนังสือย่อมรู้ดีว่าความเบิกบานจากการอ่านแยกตัวเขาออกจากสังคม ลืมผู้คนรอบข้าง และบางครั้งลืมไปว่ามีสิ่งอื่นให้ทำ หากเป็นนักอ่านสามัญ การเสพติดหนังสือคงเป็นเรื่องน่ายินดี แต่เมื่อนักอ่านไม่ธรรมดาในหนังสือน่ารักเล่มนี้ มีสถานะเป็นผู้ปกครองประเทศ การอ่านจึงสร้างความวุ่นวาย โดยเฉพาะเมื่อพระองค์เริ่มรู้สึกว่าการอ่านนั้นสนุกกว่าการปฏิบัติหน้าที่

The Uncommon Reader เล่าเรื่องราวของควีนอลิซาเบธที่สอง เมื่อพระองค์ตามหาสุนัขตัวโปรดในเขตพระราชวัง และไปพบกับห้องสมุดเคลื่อนที่ที่มาจอดให้บริการ พนักงานในครัวหลวงชื่อ นอร์แมน กำลังยืมหนังสือ ด้วยเกรงว่าบรรณารักษ์และนอร์แมนจะเคอะเขิน พระองค์จึงทรงทำเป็นยืมหนังสือกลับมาด้วยเล่มหนึ่ง เบนเน็ตบรรยายความรู้สึกของควีนอลิซาเบธเกี่ยวกับเรื่องการอ่านในตอนแรกว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องของประชาชน ส่วนหน้าที่ของพระองค์คือทรงงานราชการ พระองค์ไม่มีเวลาฟุ่มเฟือยให้สิ่งเหล่านี้ แต่พอพระองค์เริ่มสนุกกับการไปเยี่ยมห้องสมุดเคลื่อนที่ทุกวันพุธ การอ่านที่เป็นข้ออ้างเลยกลายเป็นความสนใจจริงจัง

ควีนอลิซาเบธไม่มีความรู้เกี่ยวกับวรรณคดี แม้พระองค์จะพบนักเขียนมาตลอดยุคสมัย พระองค์จึงแต่งตั้งนอร์แมนเป็นต้นห้องคอยแนะนำหนังสือให้อ่าน พระองค์หลงใหลโลกของหนังสือจนพฤติกรรมเริ่มเปลี่ยนแปลง เช่นแนะนำนายกให้หัดอ่านหนังสือเสียบ้าง หาวิธีว่าจะไม่ไปงานเพื่ออ่านหนังสือ หรือนั่งรถม้าออกงาน ยื่นพระหัตถ์ออกไปโบกนอกรถแต่สายตาจับจ้องแต่หนังสือ หรือถกเถียงกับเลขานุการส่วนตัวเมื่อเลขานุการบอกว่า ถึงพระองค์ไม่อ่านก็มีคนคอยเล่าเรื่องย่อให้ฟังอยู่แล้ว พระองค์ทรงแย้งว่า การมีคนมาสรุปให้ฟังนั้นไม่ใช่การอ่าน แต่เป็นขั้วตรงข้ามกับการอ่าน เพราะการสรุปย่อนั้นห้วนสั้น มีแต่ข้อเท็จจริงและเข้าประเด็น ทว่าการอ่านนั้นขรุขระ รื่นไหลอิสระเสรี และยั่วยวนเชิญชวนอยู่ตลอดเวลา การสรุปย่อคือการปิดประเด็น แต่การอ่านเป็นการเปิดประเด็นออกมา

'Of course,' said the Queen, 'but briefing is not reading. In fact it is the antithesis of reading. Briefing is terse, factual and to the point. Reading is untidy, discursive and perpetually inviting. Briefing closes down a subject, reading opens it up.'

อลัน เบนเน็ตต์เขียนหนังสือได้ตลกและน่ารัก เนื้อเรื่องพัฒนาไปตามความหรรษาแบบตะวันตกนิยม ด้วยตลกท่าทางและคำพูด มีการหาหนทางกำจัดนอร์แมน และวางแผนที่จะไม่ให้ควีนอลิซาเบธอ่านหนังสืออีกต่อไป เพราะการอ่านเป็นศัตรูต่อบ้านเมือง ขณะเดียวกันหนังสือแสดงให้เห็นภาพว่าคนเราเบิกบานจากการอ่านได้อย่างไร

เบนเน็ตต์เขียน The Uncommon Reader เป็นตอนๆ ลงในลอนดอนรีวิวออฟบุ๊กเมื่อปลายปีที่แล้ว ก่อนออกฉบับตีพิมพ์เป็นเล่มขนาดเล็ก ใครรักการอ่านหรือไม่รักการอ่าน ย่อมสนุกกับหนังสือเล่มนี้ได้ด้วยความเพลิดเพลินในยามบ่าย เฟลิซิตี้ชวนอ่านยิ่ง

เกี่ยวกับผู้เขียน Alan Bennett อลัน เบนเน็ตต์ เกิดปี 1934 ในเมืองลีดส์ เบนเนตต์เป็นนักเขียนนิยาย บทละคร เขียนบทวิทยุ บทภาพยนตร์และคอลัมน์ในหนังสือพิมพ์ ทั้งเป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงในอังกฤษ มีผลงานมากมายนับไม่ถ้วน

The Uncommon Reader : Alan Bennett
ISBN: 978-1846680496 Profile, 160 pages, £10.99

ราชินีนักอ่าน อลัน เบนเน็ตต์ แปลโดย รสวรรณ พึ่งสุจริต 4-letter word ๒๕๕๔

The appeal of reading, she thought, lay in its indifference: there was something lofty about literature. Books did not care who was reading them or whether one read them or not. All readers were equal, herself included. Literature, she thought, is a commonwealth; letters a republic.

Alan Bennett . . . The Uncommon Reader

Copyright © 2007 faylicity.com