ชั้นหนังสือ : ชวนไปอ่าน
 |
OF LOVE AND OTHER DEMONS : Gabriel Garcia Marquez |
| แปลโดย faylicity.com
วันที่ 26 ตุลาคม 1949 ไม่ได้เป็นวันที่เต็มไปด้วยข่าวสลักสำคัญอะไรนัก มาเอสโตร เคลเมนเท มานูเอล ซาบาลา ผู้เป็นบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์ที่ข้าพเจ้าได้เรียนรู้หัวใจของการเป็นนักข่าว ได้สรุปการประชุมเช้านั้นด้วยข้อแนะนำทั่วไปสองสามประการ โดยไม่ได้มอบหมายเรื่องจำเพาะเจาะจงให้แก่นักเขียนคนใดเลย จนอีกไม่กี่นาทีต่อมา เขาทราบทางโทรศัพท์ว่าสถานฝังศพแห่งคอนแวนท์ของซานตา คลาราที่เก่าแก่ กำลังจะถูกชำระ เขาบอกข้าพเจ้าว่า
"แวะไปแล้วดูทีว่าจะได้เรื่องอะไรหรือไม่"
คอนแวนท์ประวัติศาสตร์ของคณะชี คลาริสสัน ซึ่งกลายสภาพเป็นโรงพยาบาลเมื่อศตวรรษที่แล้ว ได้ถูกขายไปเพื่อให้โรงแรมหรูหราตั้งขึ้นแทนที่ หลังคาที่ค่อยยุบลงเผยตัวโบสถ์ที่งดงามต่อลมฟ้าอากาศ แต่บิชอป หัวหน้าชี และบุคคลสำคัญอื่นๆ ถึงสามรุ่นก็ได้รับการฝังอยู่ที่นั่น ขั้นตอนแรกนั้นคือการชำระที่ฝังให้ว่าง แล้วมอบศพแก่ผู้มาติดต่อรับ จากนั้นก็ฝังศพที่เหลือในสุสานรวม
ข้าพเจ้าต้องประหลาดใจกับความหยาบในการนี้ คนงานนั้นเปิดหลุมศพด้วยพลั่วและจอบ นำโลงที่ผุพังแล้วออกมา ซึ่งตัวโลงจะแตกเป็นชิ้นจากการเคลื่อนย้ายนี้ จากนั้นคนงานจะแยกกระดูกจากกองอัฐิปนเศษเสื้อผ้าและผมแห้งกรอบ ผู้ตายยิ่งมีชื่อเสียงมากเท่าไร ความยากลำบากก็ยิ่งทวีขึ้นเท่านั้น เนื่องจากคนงานต้องขุดคุ้ยในซาก และร่อนชิ้นส่วนที่เหลืออย่างระมัดระวัง เพื่อจะกู้เพชรพลอยและข้าวของที่ทำด้วยทองและเงินออกมา
หัวหน้าคนงานคัดลอกข้อมูลบนแผ่นสุสานในสมุดบันทึก แยกกระดูกออกเป็นกอง และวางกระดาษที่มีชื่อเขียนอยู่บนแต่ละกอง เพื่อไม่ให้ปะปนกัน ดังนั้น สิ่งแรกที่ข้าพเจ้าได้เห็นเมื่อเข้าไปในอาราม คือแถวกองกระดูกยาวเหยียด ที่อบให้ร้อนจากแดดหฤโหดเดือนตุลาคมที่กรูเข้ามาตามร่องหลังคา อย่างไม่มีตัวตนไปกว่าชื่อที่เขียนขยุกขยิกด้วยดินสอบนเศษกระดาษ กระทั่งเกือบครึ่งศตวรรษต่อมา ข้าพเจ้าก็ยังสำเหนียกได้ถึงความสับสนที่เกิดในตัว จากประจักษ์พยานอันน่าสยดสยองของกาลเวลาที่เสื่อมโทรมลง
ในที่นั้น นอกจากศพอื่นๆ แล้ว ยังมีอุปราชของเปรูและชู้รัก มีดอน โทริบิโอ เดอ คาเซเรส ไอ เวอร์ทูเดส ผู้เป็นบิชอปแห่งสังฆมณฑลแห่งนี้ มีหัวหน้าชีจำนวนมาก รวมทั้งคุณแม่โฮเซฟา มิรันดา และศิลปิน ดอน คริสโทบัล เดอ อีราโซ ผู้อุทิศชีวิตครึ่งหนึ่งเพื่อสร้างสิ่งประดับประดาเพดานโบสถ์แห่งนี้ สุสานหนึ่งนั้นผนึกด้วยแผ่นหินระบุชื่อมาคีส์ เดอ คาซาลดัวโร ดอน ยักนาซิโอ เดอ อัลฟาโร ไอ ดูเอญา แต่เมื่อเปิดดูกลับว่างเปล่า และไม่เคยมีใครครอบครองมาก่อน ส่วนร่างที่เหลืออยู่ของ มาคีส โดญา โอลายา เดอ เมนโดซา ซึ่งเป็นภรรยาของเขา มีชื่อในแผ่นหินของหลุมติดกัน หัวหน้าคนงานไม่ได้ติดใจให้ความสำคัญในเรื่องนี้ เพราะไม่ใช่เรื่องแปลกที่ขุนนางที่เกิดในอเมริกาจะเตรียมหลุมศพของตนไว้ แต่ได้รับการฝังในที่อื่น
เรื่องน่าแปลกใจอยู่ที่ช่องลำดับสามของแท่นบูชา ข้างที่เก็บพระวรสาร แผ่นหินนั้นแตกเป็นเสี่ยงจากจอบแรก และผมมนุษย์สีทองแดงเข้มจัดก็สยายออกจากที่ฝังนั้น หัวหน้าคนงานกับลูกน้องพยายามนำเส้นผมทั้งหมดออกมา แต่ยิ่งเอาออกมามากเท่าใด ผมนั้นก็ดูจะยิ่งยาวและมากขึ้นทุกที ในที่สุด ผมเส้นสุดท้ายก็ปรากฏโดยยังติดอยู่กับกะโหลกศีรษะของเด็กหญิง ไม่มีสิ่งอื่นใดหลงเหลือในช่องฝังนั้นยกเว้นกระดูกชิ้นเล็กชิ้นน้อยกระจัดกระจาย ณ บนแผ่นหินสุสานที่ถูกดินประสิวกัดกร่อนมีคำจารึกชื่อ ที่อ่านนามสกุลไม่ออกว่า เซียวา มาเรีย เดอ โทดอส ลอส อังเจเลส ผมงามที่ระพื้นนั้นวัดได้ยาว 22 เมตร 11 เซนติเมตร
หัวหน้าคนงานที่อยู่ในอาการสงบ อธิบายว่าผมมนุษย์ยาวขึ้นเดือนละหนึ่งเซนติเมตรหลังจากเสียชีวิต และ 22 เมตรก็น่าจะเป็นค่าประมาณที่ดีของระยะเวลา 200 ปี แต่ข้าพเจ้ากลับไม่คิดว่าเรื่องนี้ไร้สาระ เพราะตอนที่ข้าพเจ้ายังเด็ก ยายเคยเล่าตำนานของมาคีสเล็กๆ อายุสิบสองปี ซึ่งเรือนผมยาวไปข้างหลังจนเหมือนผ้าคลุมผมเจ้าสาว เด็กคนนี้เสียชีวิตจากพิษสุนัขบ้าเพราะถูกสุนัขบ้ากัด เธอเป็นที่สักการะในเมืองต่างๆ ตลอดชายฝั่งแคริบเบียนจากสิ่งอัศจรรย์ที่ได้กระทำ ความคิดที่ว่าหลุมศพนี้อาจเป็นของเธอคือบทข่าวของข้าพเจ้าในวันนั้น และเป็นจุดกำเนิดของหนังสือเล่มนี้
กาเบรียล การ์เซีย มาร์เกซ
THOMAS AQUINAS
สุนัขสีขี้เถ้าที่มีจุดด่างขาวที่หน้าผากตะลุยเข้าไปในเขตตลาดในอาทิตย์แรกของเดือนธันวาคม ล้มโต๊ะวางอาหารแห้ง คว่ำร้านอินเดียนกับแผงลอยล็อตเตอรี่ และกัดผู้คนสี่คนที่บังเอิญขวางทาง สามคนในนั้นเป็นทาสผิวดำ ส่วนคนที่สี่คือเซียวา มาเรีย เดอ โทดอส ลอส อังเจเลส บุตรคนเดียวของมาคีส์ เดอ คาซาลดัวโร ที่ไปตลาดกับคนรับใช้ที่มีเลือดคนดำ เพื่อซื้อสายระฆังสำหรับฉลองวันเกิดครบรอบสิบสองปีของเธอ ทั้งคู่ได้รับคำสั่งไม่ให้ไปไกลเกินบริเวณขายของของพ่อค้า แต่สาวใช้เสี่ยงไปไกลถึงสะพานชักในเขตสลัมแห่งเจทเซมานี เพราะแรงดึงดูดใจต่อฝูงชนที่ท่าเรือค้าทาส ซึ่งคนดำในเที่ยวเรือจากกินีกำลังถูกขายลดราคา ในช่วงอาทิตย์ที่ผ่านมา เรือลำหนึ่งของคอมพาเญีย กาดิทานา เดอ นิกรอส ต้องคอยอยู่อย่างตระหนก เนื่องจากความตายที่เกิดต่อเนื่องบนเรือโดยหาสาเหตุไม่ได้ ศพจำนวนนับไม่ถ้วนถูกทิ้งลงน้ำในความพยายามจะปกปิดเรื่องเอาไว้ แต่สายน้ำนำซากเหล่านี้กลับสู่พื้นผิว และพาศพที่ผิดรูปร่างไปจากการขึ้นอืดและกลายเป็นสีม่วงประหลาด มายังชายฝั่ง เรือลำนี้ทอดสมออยู่นอกฝั่ง เพราะทุกคนหวาดวิตกต่อการแพร่ของโรคห่าอัฟริกา จนกระทั่งได้พิสูจน์ทราบว่าสาเหตุการตายเกิดจากอาหารเป็นพิษ ตอนที่สุนัขวิ่งผ่านตลาดนั้น สินค้าที่เหลือรอดชีวิตอยู่ได้รับการขายไปแล้วในราคาลดอันเนื่องมาจากสุขภาพเสื่อมโทรม และเจ้าของพยายามทดแทนความสูญเสียนี้ด้วยของหนึ่งชิ้นที่มีค่ามากกว่าสินค้าอื่นทั้งหมด ของชิ้นนี้คือหญิงสาวชาวอบิสสาเนียน สูงเกือบสองเมตร ผิวนั้นชโลมด้วยน้ำตาลอ้อย แทนที่จะเป็นน้ำมันทั่วไปตามปกติ และมีความงดงามที่น่าปั่นป่วนจนดูเหลือเชื่อ หล่อนมีจมูกเรียวบาง กะโหลกศีรษะกลม ตาเฉียง ฟันครบทุกซี่ และมีประพิมพ์ประพายอันมีเลศนัยของนักสู้โรมัน หล่อนไม่ได้อยู่ในคอกของทาส และพวกนั้นก็ไม่ได้ขานอายุและสถานะทางสุขภาพของหล่อน แต่หล่อนถูกขายก็เพราะความสวยประการเดียวแท้ๆ ราคาที่ผู้ว่าของเมืองได้จ่ายเป็นเงินสดโดยปราศจากการต่อรอง คือทองคำเท่ากับน้ำหนักตัวของหล่อน เป็นเรื่องปกติที่สุนัขจรจัดจะขบกัดผู้คน เช่นเดียวกับที่มันไล่แมวหรือต่อสู้กับฝูงนกชิงซากตามท้องถนน และยิ่งเป็นเรื่องสามัญไปกว่านั้น หากการกัดนี้เกิดในช่วงความรื่นเริงและฝูงชน ในช่วงที่เรือแกลเลียนหยุดแวะระหว่างทางไปงานพอร์โทเบโล ไม่มีใครจะนอนตาค้างกับเหตุสุนัขกัดสี่ห้ารายในหนึ่งวัน และยิ่งไม่ต้องกังวลหากบาดแผลนั้นจะมองแทบไม่เห็น ดังเช่นรอยเหนือข้อเท้าของเซียวา มาเรีย ดังนั้นสาวใช้จึงไม่ได้ตกใจ หล่อนรักษารอยกัดด้วยตนเองโดยอาศัยมะนาวกับกำมะถัน และล้างคราบเลือดจากกระโปรงชั้นในของเด็กหญิง จากนั้นก็ไม่มีใครนึกเรื่องอะไรอื่น นอกจากงานฉลองวันเกิดปีที่สิบสองของเด็กหญิง ... ถึงแม้จะมีลางร้ายที่น่าสะพรึงกลัวมากมายเพียงไร ก็ไม่มีผู้ใดเลย ไม่ว่าจะเป็นคนขาว คนดำ หรืออินเดียน ที่จะนึกถึงโรคพิษสุนัขบ้า หรือโรคร้ายอื่นใดที่กำเริบช้า จนกระทั่งอาการแรกที่รักษาไม่ได้จักปรากฏให้เห็น เบอร์นาดา คาเบรรา [มารดาของเซียวา มาเรีย] ดำเนินตามมาตรฐานดุจเดียวกัน หล่อนคิดว่าคำซุบซิบของทาสนั้นเดินทางได้รวดเร็วว่าเรื่องแต่งของคริสเตียน และแม้แต่รอยกัดของสุนัขธรรมดาก็อาจแปดเปื้อนเกียรติคุณของวงศ์ตระกูล หล่อนมั่นใจในเหตุผลของตนจนไม่ได้เอ่ยปากเรื่องนี้ต่อสามี และไม่ได้นึกถึงเรื่องนี้อีกเลย จนกระทั่งวันอาทิตย์ถัดไป เมื่อสาวใช้ไปตลาดตามลำพัง และพบซากสุนัขถูกแขวนจากต้นอัลมอนด์ เพื่อให้ทุกคนทราบว่าตายจากพิษสุนัขบ้า การชำเลืองครั้งเดียวก็เพียงพอให้สาวใช้จดจำสุนัขที่กัดเซียวา มาเรียได้ จากรอยด่างบนหน้าผากและขนสีขี้เถ้า แต่เบอร์นาดาไม่ได้เดือดร้อนใจเมื่อทราบเรื่อง ไม่มีเหตุผลอันใดให้เธอต้องร้อนใจ เมื่อบาดแผลนั้นแห้งสนิท และไม่มีปรากฏแม้แต่ร่องรอยถลอก Copyright © 2000 faylicity.com |