ชั้นหนังสือ : ชวนไปรู้จัก
 |
IDENTITY : Milan Kundera read by SleepyO |
เวลาที่คุณรู้จักใครสักคน เคยนึกสงสัยบ้างไหม ว่าอะไรคือตัวตนของเขา ตัวตนที่คุณเห็น ที่เขาเป็น หรือตัวตนที่คุณมอบให้เขาเอง แบบไหนกันแน่ที่คนคนหนึ่งพึงจะเป็นได้ในชีวิตหนึ่ง แล้วเราจดจำอะไรได้บ้าง หรือเราต้องการจดจำอะไร.... ถ้าซารามาโก้ทำให้ผมครุ่นคิดว่าเราเป็นใครเมื่อไม่นานมานี้ คุนเดอราก็มาสร้างคำถามต่อพอดี ว่าเราเป็นอย่างไร ทุกครั้งที่คุนเดอราเขียนหนังสือ สิ่งหนึ่งที่เขากระทำอยู่เสมอ ก็คือการตั้งคำถามลอยๆ กับคนอ่าน คำถามเหล่านี้จะแทรกตัวอยู่ในเนื้อเรื่อง แอบแฝงเหมือนจังหวะกลองที่คอยดำเนินทำนองเพลง แล้วคุณก็อดไม่ได้ที่จะพักหน้าหนังสือ คิดตามเขา พยายามตอบเขาจากความเป็นตัวตนของตัวเอง มันเป็นวิธีที่แยบยลที่สุดของนักเขียน เพราะนอกจากหนังสือจะให้ความบันเทิงในการอ่าน ยังเป็นการเรียนรู้ ศึกษาความละเอียดลึกซึ้งในอารมณ์และความคิดของตัวเราเอง หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือเล่มบางๆ ที่เขาตั้งคำถามง่ายๆ ในประเด็นของความรัก ดูเนื้อหาแล้วเหมือนว่าจะเบาหวิวไม่มีอะไร แต่คุนเดอราเพิ่มน้ำหนักบนเรื่องราว ด้วยการสลักความลึกในการบรรยายระหว่างความเพ้อฝันกับความเป็นจริงในโลกของตัวละคร แนบเนียนจนทำให้ผมไม่แน่ใจในบางครั้ง แต่เขาก็ทำให้ผมเชื่อในบางอารมณ์ ชองทาลกำลังนั่งรอคนรักของเธอ ฌอง-มาร์คในร้านอาหารหนึ่งริมทะเล ขณะที่เธอรออยู่นั้น เธอได้ยินพนักงานสองคนซึ่งดูทีวีที่เป็นรายการตามล่าหาคนที่หายไป ตอนนั้นเองที่เธอนึกถึงคนรัก คิดว่าถ้าจู่ๆ เขาหายไปจากชีวิตเธอเฉยๆ เธอจะทำยังไง? จากจุดนี้เองที่เป็นคำถามในเรื่องต่อมา ว่าเราคิดว่าเรารู้จักอะไรบ้างใน"ตัวตน" ของคนที่รัก อะไรคือสิ่งที่เขาเป็น คุนเดอราวาดเรื่องด้วยการสลับความนึกคิดจิตใจและจินตนาการของตัวละครไปมาระหว่าง ชองทาลกับฌอง-มาร์ค เธอออกไปเดินเล่นริมทะเล ส่วนเขามาถึงโรงแรมที่พัก เขาออกเดินตามหาเธอ และขณะที่เดินอยู่บนท้องถนน เขาจำผิด จำพลาดในรูปลักษณ์ของเธอหลายครั้ง จนต้องถามตัวเองว่าทำไมถึงจำคนรักของตัวเองไม่ได้ ครั้งหนึ่งเขาเห็นผู้หญิงคนหนึ่ง จึงเดินตามต่อไปเรื่อยๆ พยายามจะเรียก โบกไม้โบกมือให้หล่อนเห็น แต่หล่อนก็ไม่เห็นจนเขารู้สึกหงุดหงิดใจ จนกระทั่งหล่อนจะข้ามถนน ตอนนั้นมีรถคันหนึ่งวิ่งมาด้วยความเร็ว เขาตกใจมากและในจินตนาการของเขา คนรักของเขาถูกรถชนไปเสียแล้ว เขาถึงกับตะโกนสุดเสียงเพื่อบอกหล่อนให้ระวังรถ จนเขาพบว่าผู้หญิงคนนั้นไม่ใช่ชองทาล อีกอย่างหล่อนคนนั้นก็ไม่ได้ข้ามถนน ฝ่ายชองทาลก็เดินไปมองเห็นผู้ชายคนไหน อารมณ์สนุกของเธอก็จินตนาการเอาว่าเธออยากเข้าไปคุยกับเขา อยากไปสะกิดแล้วมีความสัมพันธ์กับคนเหล่านั้น แต่เธอรู้ว่าในภาพที่เธอมองเห็น ไม่มีผู้ชายคนไหนใส่ใจหรือไยดีกับเธอเลย มันทำให้เธอเศร้าใจ เมื่อกลับมาถึงห้อง เธอนั่งรอเขา พอเขาเดินเข้ามา จึงถามว่าเป็นอะไรทำไมหน้าเศร้า เธอตอบว่า ไม่มีผู้ชายคนไหนหันมามองฉันอีกแล้ว ฌองรู้สึกสมเพชตัวเองในความคิด นึกถึงตัวเองว่าเขาล่ะ ผู้ชายซึ่งเดินตามหาตัวเธออยู่ตลอดเวลา แต่เขาก็เงียบไป
นี้เป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวแห่งความสัมพันธ์ในความรัก ความรักที่ในบางครั้งก็ทำให้คุณต้องถามตัวเองอยู่บ่อยๆ ความรักที่ในบางครั้งก็สั่นคลอนสิ่งที่มีที่เป็นอยู่ ว่าเราจะรักษามันให้คงอยู่ต่อไปอย่างไรได้นานๆ ฌองตัดสินใจรักษาความรักแบบซื่อๆ เมื่อคิดได้ว่า การจะทำให้คนรักของเขามีค่า นั้นคือทำให้เธอรู้สึกว่ามีคนยังสนใจเธอ เขาแอบเขียนจดหมายจากชายนิรนามที่เฝ้าติดตามเธอทุกเช้าค่ำ โดยเขาหวังลึกๆ ว่าเธอจะเล่าเรื่องพวกนี้ให้เขาฟัง แต่ชองทาลมีอะไรน่าสนเท่ห์ไปกว่านั้น สิ่งนี้เป็นสิ่งที่ต้องติดตามไปในหนังสือด้วยตัวคุณเอง เพราะเหตุการณ์เล่านี้นำไปสู่อะไรอีกมากมายในความสัมพันธ์ อารมณ์ของคุนเดอราร้ายกาจเสมอในเรื่องผู้คน และทุกครั้งเขามักจะใส่ความหมายอื่นๆ ลงไปในเนื้อหาหลัก ไม่ว่าจะเรื่องเพื่อน โลก ความตาย การดำเนินชีวิต และครอบครัว สิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องหัวเราะกะทันหันสำหรับคนอ่านอย่างผม เพราะผมเองก็เชื่อในสิ่งที่คุนเดอรากล่าวไว้... สายตาของความรักเป็นเรื่องที่ใครๆ ก็มองไม่เห็น นอกจากคนสองคนเองเท่านั้น... เกี่ยวกับผู้เขียน Milan Kundera มิลาน คุนเดอรา เกิดที่เชคโกสโลวาเกียในปี 1929 เขาย้ายมาพำนักในฝรั่งเศสตั้งแต่ปี 1975 หลังจากรัฐบาลเชคระงับผลงานของเขาตอนที่โซเวียตเข้ายึดครองเชคในปี 1968 นอกจากผลงานนวนิยายแล้ว เขายังเขียนบทละครและกวีด้วย งานของคุนเดอราเต็มไปด้วยอารมณ์ขัน ความสงสัยใคร่รู้ และมีพื้นฐานของการมองสภาวะมนุษย์ในแง่ร้าย เขาถือว่าหน้าที่ของนักเขียนนิยายคือการแสดงปรัชญาแห่งการดำรงอยู่ของมนุษย์ให้ปรากฏ ผลงานหลายชิ้นของเขาสะท้อนการเมืองผ่านสายตาของผู้ที่ตกอยู่ใต้ความเข้มงวดของระบบคอมมิวนิสต์ ปัจจุบัน คุนเดอราใช้ชีวิตในปารีส Identity : Milan Kundera, แปลจากภาษาฝรั่งเศสโดย
Linda Asher ตัวตน : มิลาน คุนเดอรา แปลจากภาษาฝรั่งเศสโดย อธิชา มัญชุนากร กาบูล็อง
หลังจากหนังสือเล่มนี้ออกจำหน่ายไม่นาน มีนักวิจารณ์ชื่อนาย Robert Grudin วิจารณ์ตอนจบของหนังสือและวิธีของคุนเดอราเอาไว้อย่างเจ็บแสบว่า คุนเดอราก็เหมือนตัวละครของเขาที่ไม่สามารถจบเรื่องนิยายตัวเองได้ และคุนเดอรายังผิดสัญญาระหว่างนักเขียนกับคนอ่าน เรื่อง " promise of an ending " ดังนั้นจากหนังสือเล่มนี้ ทำให้เห็นว่าคุนเดอรากำลังลงมือฆ่านิยายของตนเอง สามอาทิตย์ต่อมา มีจดหมายฉบับหนึ่งส่งตรงถึงบรรณาธิการหนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ นี้คือเนื้อหาในจดหมายของเขาซึ่งเรียกรอยยิ้มจากใจนักอ่านธรรมดาอย่างผม To the Editor: I don't quarrel with Robert Grudin's right to dislike Milan Kundera's new novel, ''Identity.'' But Grudin takes on a host of authors when he insists that by introducing himself and the issue of his own imagination in the penultimate chapter of the book, ''Kundera has broken the implicit contract, simple but severe, between writer and reader: the promise of an ending. We can't ignore this promise or scoff at it as being merely 'plot.' Characters in good fiction create a justice that they must, in turn, suffer. It's not until they suffer this justice that they fairly identify themselves as characters.'' While this is a tidy thumbnail sketch of one of the verities of traditional fiction, it falls flat in the contemporary arena. Exactly what justice do Samuel Beckett's Murphy, Molloy and Malone create? They stand accused before any of the books open, and they remain in that state until the last word. There is no resolution. As for the supposed compact between author and audience: No. Readers may want well-groomed morality, but that doesn't mean authors have any responsibility to provide it. The writer writes. The reader reads. And expectations be damned. Robert Neuwirth ***
Copyright © 2000 faylicity.com |
|
หยิบมาปัดฝุ่นล่าสุด ๑ พฤศจิกายน ๒๕๔๓ |