วจีจันทร์เดือนกันยายน

วจีจันทร์ : ANNA AKHMATOVA
คืนเรือน | วจีจันทร์

C R U C I F I X I O N

"Do not weep for me, Mother, when I am in my grave"

A choir of angels glorified the hour
the vault of heaven was dissolved in fire.
"Father, why hast Thou forsaken me?
Mother, I beg you, do not weep for me ..."

Mary Magadalene beat her breasts and sobbed,
His dear disciple, stone-faced, stared.
His mother stood apart. No other looked
into her secret eyes. Nobody dared.

Requiem, X, Anna Akhmatova
Translated by Stanley Kunitz with Max Hayward

This woman is sick, this woman is alone,
husband in the grave, son in prison. Pray for me. -- Akhmatova
A N N A A K H M A T O V A

(1889-1966) ชื่อจริงคือ Anna Andreyevna Gorenko เธอได้รับการยกย่องว่าเป็นกวีหญิงที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของรัสเซีย บทกวีของเธอมักจะเกี่ยวกับความรักที่อาดูร แต่งานช่วงหลังได้รับอิทธิพลจากการเมือง และงานบางส่วนก็เกี่ยวกับศาสนา เธอเป็นกวีรุ่นเดียวกับ Mandelshtam, Pasternak และ Tsvetaeva

Akhmatova เขียนบทกวีตั้งแต่อายุ 11 ปี และมีชื่อเสียงจากงานชิ้นที่สอง Rosary (1941) แต่แล้ว เมื่อสามีที่เธอหย่าไปแล้วถูกยิงประหารในปี 1921 โดยบอลเชวิคส์ในข้อหามีส่วนร่วมในกลุ่มต่อต้านโซเวียต เธอก็ประสบความยากลำบากในการเผยแพร่ผลงาน งานของเธอไม่ได้ตีพิมพ์อีกเลยจนกระทั่งอีกสิบเจ็ดปีต่อมา

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เธอถูกขับออกจากสมาคมนักเขียนโซเวียต เนื่องจากพรรคคอมมิวนิสต์เห็นว่าบทกวีของเธอไม่ได้สนับสนุนสังคมนิยม ซึ่งนับเป็น "ปฏิปักษ์กับชาวโซเวียต" เธอถูกวิจารณ์จากพรรคถึงกับว่าเป็น "ครึ่งชีครึ่งกะหรี่" งานของเธอถูกทำลายทิ้ง ลูกชายถูกจับ-ปล่อยตัว-ถูกจับอีกไปเข้าค่ายแรงงาน ด้วยความพยายามจะช่วยเหลือลูกชาย เธอเขียนบทกวีหลายบทยกย่องสตาลินและระบบสังคมนิยม กลอนเหล่านี้ปรากฏในนิตยสารต่างๆ ในบทหนึ่งมีความว่า "ที่ที่มีสตาลิน จักมีอิสรภาพ สันติสุข และโอฬารแห่งโลก"

บทกวีในช่วงปี 1935-1940 รวมอยู่ใน Requiem และได้กลายเป็นผลงานชิ้นเอกของเธอที่สะท้อนการกดขี่ และโศกนาฏกรรมในรัสเซียภายใต้สตาลิน ที่ศิลปินถูกครอบงำ อีกทั้งแสดงความสูญเสียพลัดพรากจากลูกชาย Requiem คือบทระลึกที่เธอต้องยืนอยู่หน้าคุกในเลนินกราดตลอดเวลาสิบเจ็ดเดือนเพื่อคอยฟังข่าวลูก เธอรออยู่กับผู้หญิงอีกหลายร้อยคนที่ร่วมชะตากรรมเดียวกัน ผู้หญิงคนหนึ่งที่ไม่รู้จักเธอกระซิบถามว่า "คุณบรรยายสิ่งนี้ได้ไหม" เธอตอบว่า "ได้" และนี่คือที่มาของมาสเตอร์พีซชิ้นนี้ Requiem ประกอบด้วยกลอนสิบบท ต่างอารมณ์กันไป บ้างเข้มแข็งทรนง บ้างแพ้พ่ายหมดทาง

เมื่อสตาลินเสียชีวิต ลูกชายของเธอได้รับอิสรภาพ งานเขียนของเธอได้รับการตีพิมพ์อีกครั้ง แต่ Requiem ไม่ได้ตีพิมพ์ในรัสเซียจนกระทั่งปี 1987 เธอไม่ได้อยู่เห็นผลงานนี้ปรากฏในรัสเซีย เพราะเธอเสียชีวิตลงในปี 1966 ที่เลนินกราด ถึงแม้ทางการจะต่อต้านเธอมาเกือบตลอดชีวิต แต่ผลงานของเธอก็เป็นที่รักของผู้คนรัสเซียเสมอมา

บทกวีของ Akhmatova เป็นถ้อยคำเรียบง่ายที่เปี่ยมความรู้สึก ความคิดในนั้นแหลมคมและหลายครั้งก็ขมขื่น ทว่าอ่อนหวานและงดงามในศักดิ์ศรีของมนุษย์ หากชีวิตและความรู้สึกของเธอจะถ่ายทอดได้ชัดเจนในบทกวี ก็นับเป็นประสบการณ์ชีวิตที่เคี่ยวเค้นมาอย่างเข้มข้นนัก ถ้อยคำของเธอจึงเป็นของโลก และของทุกหัวใจดิ้นรนที่ยังเต้น

คืนเรือน | วจีจันทร์

น้ำคำล่าสุด: ๑ กันยายน ๒๕๔๓